Kết nối tri thức ASEAN, thúc đẩy phát triển lưới điện thông minh

Toàn cảnh phiên toàn thể ASGC9.

Hội nghị do Đại học Bách khoa Hà Nội đăng cai tổ chức, diễn ra từ ngày 5-7/11/2026, với sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia, nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế hoạt động trong lĩnh vực hệ thống điện, năng lượng và công nghệ thông minh.

Đây là diễn đàn khoa học và công nghệ cấp khu vực ASEAN, hướng tới trao đổi kết quả nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong phát triển lưới điện thông minh, năng lượng tái tạo và các công nghệ năng lượng tiên tiến.

Thúc đẩy chuyển hóa tri thức khoa học thành giải pháp thiết thực cho ngành điện

Phiên toàn thể diễn ra sáng 6/11 mở đầu cho chuỗi hoạt động chuyên môn với các báo cáo toàn thể của diễn giả quốc tế và phiên thảo luận chung.

Phát biểu khai mạc, PGS.TS Nguyễn Phong Điền, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội nhấn mạnh: hệ thống năng lượng sạch và bền vững là một trong những định hướng chiến lược của Đại học Bách khoa Hà Nội trong những năm tới. Những diễn đàn học thuật quốc tế như ASGC9 có vai trò quan trọng trong việc kết nối các nhà khoa học, hình thành quan hệ đối tác, mở rộng hợp tác nghiên cứu và đưa cộng đồng khoa học của Nhà trường đến gần hơn với mạng lưới khoa học quốc tế.

PGS.TS Nguyễn Phong Điền, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội phát biểu tại khai mạc phiên toàn thể ASGC9.

Đề cập đến xu thế chuyển dịch năng lượng toàn cầu, PGS.TS Nguyễn Phong Điền cho rằng, năng lượng tái tạo, xe điện, hệ thống lưu trữ năng lượng, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ số đang làm thay đổi cách thức sản xuất, truyền tải và sử dụng điện. Trong quá trình đó, lưới điện thông minh giữ vai trò trung tâm, góp phần xây dựng hệ thống điện tin cậy, linh hoạt và bền vững hơn.

Đối với ASEAN, chuyển dịch năng lượng vừa đặt ra thách thức, vừa mở ra cơ hội hợp tác. Khu vực có nhu cầu năng lượng ngày càng tăng, tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo và nhiều dư địa để thúc đẩy kết nối khu vực. Với Việt Nam, phát triển lưới điện thông minh có ý nghĩa thiết yếu trong hỗ trợ chuyển dịch năng lượng, nâng cao an ninh năng lượng và thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững.

Từ yêu cầu đó, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội nhấn mạnh vai trò của khoa học, công nghệ và sự phối hợp giữa các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Ông kỳ vọng ASGC9 sẽ góp phần đưa các đối tác đến gần nhau hơn, thúc đẩy chuyển hóa tri thức khoa học thành những giải pháp thiết thực cho ngành điện.

Tại hội nghị, PGS.TS Nguyễn Phong Điền cũng đánh giá cao các bài báo nghiên cứu được gửi đến từ các nhà khoa học trong nước và quốc tế. Các công trình được tiếp nhận thông qua Hệ thống tạp chí trực tuyến (OJS) của Tạp chí Khoa học và Công nghệ, theo quy trình xuất bản đạt chuẩn quốc tế.

Chuyên gia báo cáo tại phiên toàn thể ASGC9.

Tìm lời giải công nghệ cho bài toán chuyển dịch năng lượng

Tại phiên toàn thể, các báo cáo tập trung vào những vấn đề đang được quan tâm trong quá trình chuyển dịch năng lượng. Trong đó, GS. Mahdi Jalili (Đại học RMIT, Australia) trình bày về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các phương pháp tối ưu hóa nhằm tích hợp năng lượng tái tạo, xe điện vào lưới điện.

PGS. Baljit Singh (Đại học Công nghệ MARA, Malaysia) đề cập vai trò của AI và lưới điện thông minh trong định hình tương lai năng lượng ASEAN. Báo cáo tập trung vào các ứng dụng AI trong dự báo năng lượng tái tạo, dự báo nhu cầu, bảo trì dự đoán, phát hiện sự cố, quản lý năng lượng và tối ưu hóa vận hành lưới điện theo thời gian thực.

Từ kinh nghiệm của Thái Lan, Tiến sĩ Weerayut Srithiam (Cơ quan Phát điện Thái Lan - EGAT) chia sẻ về tích hợp, ứng dụng và lợi ích quốc gia của chương trình điều chỉnh nhu cầu điện thông qua Trung tâm Điều khiển đáp ứng nhu cầu (DRCC).

Đại diện Việt Nam, PGS.TS Nguyễn Đức Tuyên (Đại học Bách khoa Hà Nội) trình bày chủ đề về các trung tâm dữ liệu vận hành bằng AI, từ phụ tải điện quy mô lớn đến nguồn năng lượng linh hoạt. Báo cáo phân tích khả năng phối hợp giữa hoạt động tính toán, hệ thống lưu trữ năng lượng và năng lượng tái tạo nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng điện, giảm phụ tải đỉnh và hạn chế biến động công suất.

Trong khi đó, bà Munlika Sompranon (Bộ Năng lượng Thái Lan) chia sẻ hành trình phát triển năng lượng mặt trời và lưới điện thông minh của Thái Lan, từ hoạch định chính sách đến triển khai thực tiễn.

Sau các báo cáo chính, hội nghị tổ chức phiên thảo luận toàn thể, tạo không gian trao đổi về những vấn đề đặt ra trong phát triển hệ thống năng lượng thông minh, tích hợp năng lượng tái tạo và tăng cường khả năng vận hành linh hoạt của lưới điện.

Đại biểu tham dự hội thảo.

Bên cạnh hoạt động báo cáo khoa học, chương trình ngày 6/11 còn có hoạt động kết nối doanh nghiệp và trao đổi với các đơn vị trong ngành. Buổi chiều, hội nghị tổ chức các phiên trình bày song song với 24 báo cáo khoa học tại 4 phòng chuyên đề, gồm: AI và hệ thống năng lượng thông minh; năng lượng tái tạo và dự báo; vận hành hệ thống điện và lưới điện thông minh; lưu trữ năng lượng và các công nghệ mới nổi.

Các chủ đề được lựa chọn phản ánh những hướng nghiên cứu quan trọng trong lĩnh vực năng lượng hiện nay, từ ứng dụng AI, dự báo và quản lý phụ tải đến tích hợp nguồn năng lượng tái tạo, hệ thống lưu trữ pin và nâng cao độ tin cậy của lưới điện.