Kết nối tri thức - Kiến tạo nhân tài - Bài cuối: Đầu tư vào con người
Sau những bước đi ban đầu trong kết nối chính sách và mở rộng hợp tác giữa các cơ sở giáo dục, điều quan trọng nhất mà Việt Nam và Khu hành chính đặc biệt Hong Kong (Trung Quốc) cùng hướng tới không chỉ là tăng số lượng học sinh, sinh viên trao đổi hay các chương trình liên kết đào tạo.

Giáo sư Chi Kin (Bennett) YIM, Giám đốc tuyển sinh Đại học và trao đổi sinh viên quốc tế tại Đại học Hong Kong (HKU). Ảnh: Lưu Xuân Vịnh/PV TTXVN tại Hong Kong (Trung Quốc)
Giá trị cốt lõi nằm ở việc hình thành một thế hệ nhân lực có tư duy toàn cầu, năng lực đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng với nền kinh tế tri thức. Đó cũng là lý do giáo dục ngày càng được xem là khoản đầu tư dài hạn cho sự phát triển của mỗi quốc gia.
Theo Giáo sư Chi Kin (Bennett) Yim, Giám đốc tuyển sinh và trao đổi sinh viên quốc tế của Đại học Hong Kong (HKU) - trường đại học lâu đời nhất Hong Kong và nhiều năm nằm trong nhóm các đại học hàng đầu thế giới theo bảng xếp hạng QS - thành công của Hong Kong trong nhiều thập niên qua gắn liền với chiến lược phát triển nhân tài một cách bền bỉ.
Ông cho rằng, dù Hong Kong đã bước sang một giai đoạn phát triển mới, nền tảng quan trọng nhất vẫn là việc liên tục đầu tư cho con người. Từ kinh nghiệm đó, ông nhận định Việt Nam - một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh của khu vực - hoàn toàn có thể tham khảo cách Hong Kong phát huy nguồn nhân lực chất lượng cao như động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Giáo sư Bennett Yim chia sẻ vai trò của nguồn nhân lực chất lượng cao được thể hiện ở ba cấp độ. Ở tầm quốc gia, nhân tài là nền tảng quyết định năng lực cạnh tranh và khả năng phát triển bền vững của nền kinh tế. Ở cấp độ doanh nghiệp, đội ngũ lao động được đào tạo bài bản giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo, mở rộng hoạt động và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Với mỗi cá nhân, được học tập trong môi trường giáo dục chất lượng và có cơ hội kết nối quốc tế sẽ mở ra nhiều lựa chọn nghề nghiệp, đồng thời tạo điều kiện để phát huy tối đa năng lực bản thân.
Triết lý đó được cụ thể hóa trong mô hình đào tạo của các trường đại học Hong Kong. Bên cạnh nền tảng học thuật, sinh viên được khuyến khích tham gia nghiên cứu, giải quyết các bài toán thực tiễn và tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp ngay từ khi còn ngồi trên giảng đường. Chương trình Co-op (Hợp tác Giáo dục - Thực nghiệp) của HKU là một ví dụ, giúp sinh viên tiếp cận môi trường làm việc thực tế thông qua các kỳ thực tập, qua đó nâng cao kỹ năng nghề nghiệp trước khi tốt nghiệp. Theo HKU, tỷ lệ sinh viên có việc làm sau khi ra trường đạt gần 100%.
Những trải nghiệm của sinh viên Việt Nam đang học tập tại Hong Kong cũng cho thấy hiệu quả của cách tiếp cận này. Sinh viên Đặng Đình Việt Anh, đang theo học ngành Khoa học dữ liệu và Kỹ thuật tại HKU, cho biết môi trường học tập quốc tế với sinh viên đến từ hơn 90 quốc gia không chỉ giúp mở rộng kiến thức chuyên môn mà còn rèn luyện khả năng thích ứng, tư duy đa văn hóa và kỹ năng lãnh đạo. Theo Việt Anh, các trường đại học hàng đầu Hong Kong không chỉ đánh giá thành tích học tập mà còn coi trọng hoạt động ngoại khóa, khả năng tự lập và tinh thần dấn thân của người học.
Ở góc độ nghiên cứu, chị Nguyễn Thế Hồng Hạnh, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Trường Kinh doanh HKU, cho rằng điều tạo nên sức hút của môi trường học thuật Hong Kong không chỉ là cơ sở vật chất hay thứ hạng đại học, mà còn là văn hóa khuyến khích sáng tạo và tôn trọng tiềm năng của mỗi cá nhân. Theo chị, các giáo sư luôn sẵn sàng trao đổi học thuật với nghiên cứu sinh, trong khi hội đồng tuyển sinh không chỉ nhìn vào thành tích sẵn có mà còn đánh giá cao tinh thần ham học hỏi, khả năng sáng tạo và triển vọng phát triển của ứng cử viên.
Theo Thạc sĩ Vũ Hải Trường, đại diện Phòng tuyển sinh HKU, triết lý giáo dục mà nhà trường theo đuổi là "học trong hạnh phúc", khuyến khích sinh viên chuyển từ tư duy cạnh tranh đơn thuần sang khát vọng khám phá, sáng tạo và tạo ra giá trị cho cộng đồng. Theo ông, động lực nội tại mới là yếu tố giúp người học phát triển bền vững trong một thế giới luôn biến động.
Đối với Việt Nam, ý nghĩa của hợp tác giáo dục với Hong Kong không chỉ nằm ở cơ hội để học sinh, sinh viên tiếp cận môi trường đào tạo quốc tế. Quan trọng hơn, quá trình hợp tác đang tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục, nhà khoa học và doanh nghiệp hai bên chia sẻ kinh nghiệm, thúc đẩy nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Nhìn từ góc độ đó, giáo dục không còn là câu chuyện của riêng nhà trường hay người học, mà trở thành một cấu phần của chiến lược phát triển quốc gia. Những kết nối được xây dựng hôm nay giữa Việt Nam và Hong Kong - từ chính sách, cơ sở đào tạo đến các chương trình phát hiện và bồi dưỡng nhân tài - không chỉ mở thêm cơ hội cho thế hệ trẻ, mà còn góp phần hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo nền tảng cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững trong tương lai. Đó cũng chính là ý nghĩa sâu xa của hành trình "Kết nối tri thức - Kiến tạo nhân tài" mà hai bên đang cùng vun đắp.

