Kết quả bầu cử Đan Mạch: Chiến thắng vất vả, cơ hội tiếp tục nắm quyền của Thủ tướng Mette Frederiksen hiện ra sao?

Báo Politico đưa tin, theo kết quả kiểm phiếu 99% số phiếu bầu trong cuộc tổng tuyển cử sớm ngày 24/3, đảng Dân chủ xã hội của bà Mette Frederiksen vẫn giành nhiều phiếu nhất với 21,9%, qua đó giữ vị trí dẫn đầu và mở đường cho các cuộc đàm phán thành lập chính phủ mới, dù quá trình này có thể kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng.

Đảng Xanh cánh tả xếp thứ hai với 11,6%.

Đảng Venstre trung hữu chỉ giành 10,1% số phiếu – kết quả tệ nhất trong lịch sử đảng này, trong khi Liên minh tự do đạt 9,4%.

Chính trường Đan Mạch hiện chia thành hai khối chính: "khối đỏ" gồm các đảng cánh tả do đảng Dân chủ xã hội dẫn đầu và "khối xanh" gồm các đảng cánh hữu do đảng Venstre và Liên minh tự do dẫn đầu.

Với kết quả bầu cử trên, khối đỏ giành tổng cộng 84 ghế, trong khi khối xanh giành 77 ghế, nhưng không bên nào đạt được 90 ghế cần thiết để giành đa số tại quốc hội. Điều này khiến đảng Moderates trung dung của Ngoại trưởng đương nhiệm Lars Løkke Rasmussen, giành được 7,7% phiếu bầu, trở thành lực lượng nắm vai trò quyết định trong việc thành lập chính phủ.

Ngoại trưởng Rasmussen đã kêu gọi các đảng lớn chấm dứt đối đầu và tham gia đàm phán, trong khi lãnh đạo đảng Venstre Troels Lund Poulsen tuyên bố không muốn tiếp tục thành lập chính phủ với bà Frederiksen và mong muốn thành lập một chính phủ bảo thủ.

Các đảng trong khối đỏ như đảng Cánh tả xanh, Liên minh đỏ-xanh và đảng Alternative đều đạt kết quả tốt hơn so với cuộc bầu cử năm 2022, nhưng Liên minh đỏ–xanh tuyên bố sẽ không tham gia chính phủ nếu đó không phải là chính phủ hoàn toàn cánh tả, điều này có thể làm phức tạp quá trình đàm phán.

Trong khi đó, đảng Nhân dân Đan Mạch theo đường lối dân túy cánh hữu tuyên bố sẽ gây khó khăn tối đa cho việc thành lập chính phủ của bà Frederiksen và ông Rasmussen, đồng thời kêu gọi khối xanh đoàn kết.

Giới quan sát cho rằng, chính phủ mới khó có thể tiếp tục mô hình liên minh hiện tại – một chính phủ đa đảng phá vỡ ranh giới truyền thống giữa hai khối đỏ và xanh khi bao gồm đảng Dân chủ xã hội, đảng Venstre và đảng Moderates.

Sau cuộc bầu cử quốc hội năm 2022, Đan Mạch mất 42 ngày để thành lập chính phủ và với kết quả phân tán hiện nay, quá trình đàm phán lần này được dự báo còn phức tạp hơn.

Phát biểu sau bầu cử, bà Frederiksen thừa nhận, đảng của bà bị mất phiếu nhưng cho rằng kết quả vẫn có thể chấp nhận, đồng thời khẳng định có ý định tiếp tục giữ chức Thủ tướng và đã liên hệ với lãnh đạo một số đảng để bắt đầu đàm phán thành lập chính phủ mới.

Bà Frederiksen lần đầu lên nắm quyền năm 2019, tái đắc cử năm 2022 và thành lập chính phủ liên minh rộng. Bà được biết đến với lập trường cứng rắn về nhập cư, đồng thời duy trì chính sách kinh tế và phúc lợi xã hội theo đường lối Dân chủ xã hội.

Cuộc tổng tuyển cử vừa diễn ra được tổ chức sớm sau khi bà Frederiksen kêu gọi bầu cử trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ tăng mạnh nhờ lập trường cứng rắn trong tranh cãi với Tổng thống Mỹ Donald Trump về tham vọng kiểm soát Greenland – vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch. Vấn đề này đã tạo ra hiệu ứng đoàn kết trong nước và phần nào giúp bà phục hồi vị thế chính trị sau thất bại trong cuộc bầu cử địa phương trước đó.

Bảo Minh