Kết quả thực thi, mức độ tạo động lực và những đóng góp thực tế là thước đo chất lượng pháp luật

Tại Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới”, đồng chí Lê Minh Trí nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật: Vừa ổn định, minh bạch, vừa thích ứng nhanh với yêu cầu phát triển. Pháp luật phải kiến tạo, khơi thông nguồn lực, bảo vệ đổi mới sáng tạo...

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí phát biểu tại hội thảo. (Ảnh PHẠM KIÊN)

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí phát biểu tại hội thảo. (Ảnh PHẠM KIÊN)

Sớm thể chế hóa các chủ trương, quyết sách của Đảng thành pháp luật

Theo Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí, hội thảo đã mang lại nhiều cách tiếp cận mới đối với việc hoàn thiện dự thảo Đề án “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới”.

Những vấn đề được nêu ra tại hội thảo cần được phản ánh khách quan trong báo cáo tới đây, kể cả những nội dung được tiếp thu hoặc chưa tiếp thu, cùng với lý do cụ thể nhằm bảo đảm dự thảo Đề án được xem xét trên nhiều góc độ, có sự lắng nghe đầy đủ đối với những vấn đề lớn đang đặt ra trong quá trình thực hiện chủ trương của Đảng và Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí nhấn mạnh, cần có nhận thức đầy đủ về những thành tựu của hệ thống pháp luật Việt Nam suốt 40 năm đổi mới để tiếp tục hoàn thiện để pháp luật đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Thế giới đang chuyển biến, vận động và diễn biến rất nhanh; trong khi đó, đất nước cũng đang đặt ra những mục tiêu phát triển lớn, nhất là hai mục tiêu 100 năm vào năm 2030 và năm 2045. Do đó, hệ thống pháp luật phải trở thành một trong những công cụ hữu hiệu góp phần hiện thực hóa những mục tiêu ấy, đồng thời đáp ứng các quan điểm, chủ trương, chính sách mới của Đảng.

Đồng chí nhấn mạnh, trong bối cảnh đó, yêu cầu ổn định, minh bạch của pháp luật vẫn là những thuộc tính cơ bản, bắt buộc song ổn định không đồng nghĩa với cứng nhắc, máy móc hay chậm thay đổi trước những đòi hỏi mới của thực tiễn. Nếu chỉ ổn định theo cách thông thường mà không có khả năng thích ứng, pháp luật sẽ khó đáp ứng được yêu cầu tăng tốc phát triển nhanh và bền vững.

Dẫn chứng quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đồng chí cho biết, khi chủ trương được đặt ra vào tháng 7/2025, còn có nhiều ý kiến băn khoăn về tính khả thi nhưng đến nay, bộ máy đã cơ bản ổn định và vận hành; việc hợp nhất các đơn vị hành chính còn mở ra nguồn lực mới, không gian phát triển mới cho 34 tỉnh, thành phố.

Trong quá trình triển khai những chủ trương lớn, có những vấn đề cần tiếp tục điều chỉnh để phù hợp với thực tế, nhưng điều đó không làm lu mờ những kết quả và lợi ích tổng thể đã đạt được.

Chúng ta luôn có niềm tin vào những chủ trương, quyết sách, chính sách của Đảng đặt ra, niềm tin đó từ ngay trong hệ thống chính trị chúng ta, trong nội bộ chúng ta

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí

Từ thực tiễn này, Trưởng Ban Nội chính Trung ương cho rằng, khi đất nước hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số và trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045, không thể chỉ dựa vào những cách làm thông thường. Cần có những giải pháp đột phá, thậm chí có cơ chế đặc cách trong những trường hợp cần thiết, nhưng vẫn phải đặt trên nền tảng và nguyên tắc nhất định.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: PHẠM KIÊN)

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: PHẠM KIÊN)

Nghị quyết số 66-NQ/TW chính là định hướng mới, thể hiện tư duy và cách tiếp cận mới trong xây dựng, hoàn thiện pháp luật - chuyển mạnh từ tư duy quản lý thông thường sang chủ động kiến tạo, tạo động lực và không gian cho phát triển. Đây không phải là bỏ vai trò quản lý của pháp luật, mà là bổ sung nội hàm kiến tạo phát triển, tạo động lực mới để phát triển.

Đồng chí nhấn mạnh, các nghị quyết nền tảng của Đảng, trong đó có Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang đặt ra yêu cầu phải nhanh chóng được thể chế hóa, những quan điểm, chủ trương và chính sách mới cần được chuyển hóa thành quy định pháp luật kịp thời, đi vào cuộc sống và trở thành hiện thực.

Chất lượng hệ thống pháp luật phải thể hiện ở khả năng thực thi và hiệu quả tạo ra đối với đời sống xã hội. Theo đồng chí Lê Minh Trí, chính kết quả thực thi, mức độ tạo động lực và những đóng góp thực tế về kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh mới là thước đo quan trọng đối với chất lượng của hệ thống pháp luật.

Khuyến khích đổi mới, kiểm soát quyền lực và bảo vệ phát triển

Một vấn đề được Trưởng Ban Nội chính Trung ương nhấn mạnh là yêu cầu kết hợp hài hòa giữa phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực với thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội. Đây không phải là hai mục tiêu đối lập, mà cần được thực hiện đồng thời thông qua một hệ thống pháp luật phù hợp.

“Chúng ta phải kiểm soát, ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhưng đồng thời phải thúc đẩy được phát triển kinh tế-xã hội để phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 con số và mục tiêu 2045 chúng ta trở thành nước phát triển và thu nhập cao”, đồng chí Trưởng Ban Nội chính Trung ương nhấn mạnh.

Trưởng Ban Nội chính Trung ương cho biết, hiện nay tư duy phòng, chống tham nhũng không chỉ dừng lại ở xử lý người vi phạm, mà còn phải đồng hành với yêu cầu thúc đẩy phát triển, bảo vệ đổi mới sáng tạo, hoàn thiện quy định pháp luật để bảo vệ đổi mới sáng tạo. Khuyến khích ứng dụng khoa học, công nghệ, kinh tế dữ liệu, kinh tế số và tài sản số song cần kiểm soát, quản lý được, đánh giá được nguồn lực quốc gia, khả năng thu hút nguồn lực và phân bổ nguồn lực.

Đồng chí Lê Minh Trí cho biết: “Tư duy mới trong xây dựng pháp luật là phải tiệm cận đến quản lý xã hội bằng dữ liệu số, bằng chuyển đổi số. Chúng ta phải đánh giá được, chúng ta mới đưa ra chính sách mới được. Chúng ta phải nhìn bức tranh chung để thay đổi tư duy, nhận thức và cách tiếp cận. Mục tiêu của hệ thống pháp luật là khiến đa số an tâm, phấn khởi, muốn làm để đóng góp cho sự phát triển nhưng thiểu số biết sợ không dám làm bậy”.

Theo đó, việc ứng dụng khoa học, công nghệ không chỉ tạo thuận lợi cho phát triển mà còn giúp hoạt động quản lý minh bạch, chính xác hơn, nâng cao khả năng kiểm soát và đánh giá. Chứng cứ điện tử, dữ liệu số có thể hỗ trợ xác minh các quan hệ, hành vi và sự việc khách quan hơn, hạn chế tình trạng chỉ dựa vào lời khai hoặc những tài liệu trên giấy. Quá trình xây dựng pháp luật cần tính đến phương thức quản lý mới, bảo đảm các quy định phù hợp với môi trường số và khả năng khai thác dữ liệu.

Trưởng ban Nội chính Trung ương cũng đề nghị quan tâm đến yếu tố quốc tế trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường hợp tác quốc tế và nghiên cứu cả những vấn đề mới phát sinh từ sự liên kết và biến động của thế giới. Đối với việc giải quyết tranh chấp, cần củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp và xã hội đối với hệ thống pháp luật. Đồng thời, cần cụ thể hóa các chủ trương về gắn trách nhiệm thực thi với trách nhiệm người đứng đầu và kiểm soát quyền lực, ngăn ngừa việc lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ can thiệp vào quá trình xây dựng pháp luật.

Đồng chí Lê Minh Trí bày tỏ tin tưởng rằng, với tư duy và cách tiếp cận phù hợp, hệ thống pháp luật sẽ tiếp tục phát huy vai trò là công cụ quan trọng bảo đảm trật tự, kỷ cương, đồng thời kiến tạo động lực và tạo nền tảng cho đất nước phát triển nhanh, bền vững trong thời gian tới.

HƯƠNG NGUYÊN

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/ket-qua-thuc-thi-muc-do-tao-dong-luc-va-nhung-dong-gop-thuc-te-la-thuoc-do-chat-luong-phap-luat-post1003030.html