Kh-69 - Tên lửa được coi 'mạnh hơn cả Kinzhal'
Tên lửa tàng hình thế hệ mới của Nga có thể dễ dàng né tránh biện pháp tác chiến điện tử của đối phương và sở hữu rất nhiều ưu điểm khác. Đó là tuyên bố của ông Sergei Bogatikov, người đứng đầu Cục thiết kế chế tạo máy nhà nước Raduga thuộc Tập đoàn 'Vũ khí tên lửa chiến thuật' (TMC) của Nga đưa ra trong cuộc phỏng vấn với Tạp chí Natsionalnaya Oborona (Quốc phòng).
Mới đây, quân đội Nga đã sử dụng tên lửa hành trình tầm xa không-đối-đất có tính năng tàng hình thế hệ mới Kh-69 trong chiến dịch quân sự đặc biệt của Moscow tại Ukraine. Theo báo cáo được Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ, tên lửa Kh-69, vốn được coi là “ngôi sao sáng” khi được TMC ra mắt lần đầu tiên tại Diễn đàn kỹ thuật - quân sự quốc tế năm 2022 (Army-2022), là một phần trong kế hoạch của Nga nhằm tấn công và xuyên thủng hệ thống phòng không đã xuống cấp của Ukraine.
Theo ông Sergei Bogatikov, tên lửa Kh-69 được thiết kế để tiêu diệt nhiều mục tiêu cố định trên mặt đất, bao gồm cơ sở liên lạc, nhà ga và nút giao thông, kho đạn dược và nhiên liệu, trạm chỉ huy mặt đất và đầu mối thông tin liên lạc, máy bay ở bãi đỗ lộ thiên, cơ sở lọc hóa dầu, kết cấu công nghiệp riêng lẻ, cơ sở năng lượng, các mục tiêu tại căn cứ trên biển của đối phương. Đáng chú ý, tên lửa có thể được phóng từ tất cả các máy bay chiến đấu đa năng của Nga, như Su-57, Su-75, Su-35, MiG-35...
![Một nguyên mẫu của tên lửa Kh-69. Ảnh: TMC](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_07_20_16_49683525/9c8deaac97e37ebd27f2.jpg)
Một nguyên mẫu của tên lửa Kh-69. Ảnh: TMC
“Chúng tôi có thể tự tin khẳng định rằng những sản phẩm của mình đã đáp ứng đầy đủ các đặc tính kỹ thuật và chiến thuật như từng được công bố. Tất cả tên lửa hành trình do Raduga phát triển để tiêu diệt mục tiêu mặt đất đều không mất đi đặc tính chính xác trong cuộc không kích, ngay cả khi bị chế áp hoặc tấn công. Đồng thời, đối phương đã sử dụng các hệ thống phòng không và tác chiến điện tử hiện đại, cũng như liên tục tăng đáng kể số lượng vũ khí này trên chiến trường. Tuy nhiên, số liệu thống kê cho thấy những nỗ lực triển khai các biện pháp tác chiến điện tử của đối phương nhìn chung có hiệu quả gần như bằng 0 đối với tên lửa Nga”, Tạp chí Natsionalnaya Oborona dẫn lời ông Sergei Bogatikov nhấn mạnh.
Để chứng minh cho đánh giá trên, ông Sergei Bogatikov cho biết hiệu quả cao của Kh-69 đã được thể hiện trong điều kiện tác chiến thực tế. Theo đó, sau khi nhà máy điện Trypilska có công suất 1.800MW, cơ sở năng lượng lớn nhất tại khu vực tỉnh Kiev, bị phá hủy hoàn toàn trong một cuộc không kích của lực lượng Nga vào đầu tháng 4 vừa qua, tờ Defense Express của Ukraine nhận định Moscow đã sử dụng tên lửa Kh-69 để tấn công cơ sở này. Báo Ukraine còn nhận xét đây là loại vũ khí đáng sợ hơn tên lửa siêu vượt âm Kinzhal - vốn được coi là vũ khí “bất khả chiến bại” - dù chỉ được lắp đầu đạn nhỏ, tốc độ cận âm và tầm bắn kém hơn.
![Mảnh vỡ được cho là của tên lửa Kh-69 mà lực lượng Nga đã sử dụng tại chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine. Ảnh: mil.in.ua](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_07_20_16_49683525/dea0ad81d0ce399060df.jpg)
Mảnh vỡ được cho là của tên lửa Kh-69 mà lực lượng Nga đã sử dụng tại chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine. Ảnh: mil.in.ua
Ông Sergei Bogatikov không bình luận về đánh giá trên của phía Ukraine, nhưng nhấn mạnh rằng tên lửa Kh-69 hiện là tên lửa hành trình tầm xa đầu tiên và duy nhất trên thế giới được đặt bên trong khoang vũ khí của máy bay tiền tuyến. Sự nhỏ gọn của tên lửa được kết hợp với các đặc tính chiến thuật và kỹ thuật cao, bao gồm: Tầm bay xa, độ chính xác cao với sai số đường tròn đồng tâm (CEP) chỉ 5-7m, đầu đạn công phá mạnh có trọng lượng khoảng 300kg. Cùng với đó, tầm bắn xa của tên lửa Kh-69 cho phép máy bay Nga tấn công loạt mục tiêu ở sâu trong lãnh thổ Ukraine, trong khi vẫn hoạt động ở ngoài tầm bắn của các hệ thống phòng không đối phương.
Là sản phẩm mới của ngành công nghiệp quốc phòng Nga, nên dữ liệu về tên lửa Kh-69 còn rất hạn chế. Dựa trên những thông tin được công bố, dự án Kh-69 có nền tảng là tên lửa hành trình chiến thuật Kh-59MK2. Tuy nhiên, về ngoại hình, phần vỏ tên lửa chuyển từ hình trụ tròn sang hình hộp thang và được tích hợp vật liệu hấp thụ radar để gia tăng khả năng tàng hình, cặp cánh nâng và 4 cánh lái ở đuôi cũng được gấp gọn. Động cơ turbine phản lực giấu vào đuôi tên lửa, thay vì nằm dưới thân như mẫu tiền nhiệm. Những cải tiến này cho phép tên lửa Kh-69 nằm gọn trong khoang vũ khí của máy bay.
![Động cơ turbine phản lực giấu vào đuôi tên lửa Kh-69. Ảnh: TMC](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_07_20_16_49683525/e73dea1c97537e0d2742.jpg)
Động cơ turbine phản lực giấu vào đuôi tên lửa Kh-69. Ảnh: TMC
Cùng với đó, tên lửa Kh-69 nặng khoảng 770kg, có tầm bắn hiệu quả là 290km (nhưng theo Defense Express, có những dữ liệu cho thấy tên lửa đạt tầm bắn tới 400km), tốc độ cận âm khoảng 700-1.000km/giờ để phù hợp trang bị trên các máy bay chiến đấu chiến thuật. Tên lửa trang bị hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp định vị vệ tinh để bay tới khu vực mục tiêu, sau đó sử dụng cảm biến quang - điện tử có khả năng so sánh ảnh quang học kỹ thuật số để lao trúng đích. Ngoài ra, tên lửa còn được cho là có thể bay cực thấp dưới 50m để né tránh các thiết bị trinh sát.
Mặt khác, tạp chí Natsionalnaya Oborona cũng trích dẫn một số đánh giá của các chuyên gia vũ khí về ưu điểm của tên lửa Kh-69, như: Tầm bay xa giúp giảm đáng kể yêu cầu phương tiện phóng đi vào khu vực hoạt động của các hệ thống phòng không của đối phương; kích thước nhỏ giúp máy bay mang được nhiều tên lửa, bao gồm cả bên trong thân; mức độ hiển thị thấp trên radar; khả năng sống sót cao trong điều kiện đối phương triển khai các phương tiện phòng không/phòng thủ tên lửa tiên tiến; tính năng “bắn và quên”, nghĩa là sau khi được phóng, tên lửa sẽ tự động tìm đến diệt mục tiêu.
![Tên lửa Kh-69 được trưng bày tại triển lãm Dubai Airshow 2023. Ảnh: Getty Images](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_07_20_16_49683525/7b2b740a0945e01bb954.jpg)
Tên lửa Kh-69 được trưng bày tại triển lãm Dubai Airshow 2023. Ảnh: Getty Images
Tên lửa Kh-69 đang được Nga tích cực quảng bá trên thị trường quốc tế. Nó được Công ty xuất khẩu vũ khí quốc doanh của Nga Rosoboronexport thuộc Tập đoàn Rostec trưng bày bên ngoài nước này lần đầu tiên tại triển lãm Dubai Airshow 2023 với tư cách là một trong những vũ khí mới nhất dành cho máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5, cùng với các dòng tên lửa không-đối-không RVV-MD2 và RVV-BD.