Khả năng xe tăng T-14 Armata của Nga mang pháo 152 mm để tiêu diệt máy bay không người lái

Ý tưởng nâng cấp xe tăng chiến đấu chủ lực T-14 Armata với pháo nòng trơn 152 mm để kiêm nhiệm vai trò phòng không tầm ngắn vừa được chuyên gia quân sự Nga Oleg Shalandin đưa ra trên chương trình Otkrytyi Efir của kênh Zvezda thuộc Bộ Quốc phòng Nga. Dù vậy, theo đánh giá từ trang tin quân sự www1.ru, cấu hình này hiện mới dừng lại ở mức đề xuất lý thuyết và chưa có bất kỳ nguồn dữ liệu độc lập nào xác nhận.

Xe tăng chiến đấu chủ lực T-14 Armata của Nga di chuyển trên địa hình đồng cỏ. Ảnh: OP

Cấu hình kỹ thuật được đề xuất cho T-14 Armata

Theo mô tả của ông Shalandin, pháo chính 125 mm tiêu chuẩn trên T-14 sẽ được thay thế bằng pháo nòng trơn 152 mm có lòng nòng mạ crôm. Xe dự kiến mang theo 40 viên đạn, trong đó 24 viên đặt sẵn trong hệ thống nạp đạn tự động. Phương tiện cũng được định hướng sử dụng dòng đạn dẫn đường Krasnopol cùng hệ thống tên lửa chống tăng có điều khiển Kornet với tầm bắn lên tới 10 km.

Ngoài ra, kíp chiến đấu sẽ được hỗ trợ bởi thiết bị bay không người lái trinh sát Pterodactyl kết nối qua dây cáp cùng một UAV phụ trợ khác để làm nhiệm vụ chỉ thị mục tiêu. Tuy nhiên, tập đoàn công nghệ nhà nước Rostec và nhà sản xuất Uralvagonzavod đều chưa từng công bố tài liệu kỹ thuật chính thức nào xác nhận cấu hình trang bị này.

Xe tăng chiến đấu chủ lực T-14 Armata thế hệ thứ tư của Nga. Ảnh: Wikipedia

Trên thực tế, phương án lắp pháo 152 mm cho khung gầm Armata không phải sáng kiến hoàn toàn mới. Vào tháng 8/2020, hãng thông tấn TASS từng dẫn tài liệu từ Viện Nghiên cứu và Thử nghiệm Trang bị Thiết giáp số 38 của Nga về phương án tích hợp tháp pháo không người lái cỡ 152 mm, kết hợp đạn xuyên dưới cỡ vận tốc cao và đạn nhiệt áp. Dự án UAV Pterodactyl cũng từng được Viện Hàng không Moskva giới thiệu tại triển lãm Army-2016 dưới dạng ý tưởng khí tài quan sát, chưa từng được chứng minh là trang bị tiêu chuẩn trên T-14.

Thông số kĩ thuật xe tăng T-14. Ảnh: B.Đ

Tính khả thi của đạn Krasnopol và tên lửa Kornet trong nhiệm vụ chống UAV

Về mặt kỹ thuật, đạn pháo dẫn đường laser Krasnopol cỡ 152 mm vốn được tối ưu hóa cho các mục tiêu cố định hoặc cơ động chậm trên mặt đất. Tháng 4/2026, phía Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine từng ghi nhận biến thể Krasnopol-M2 được dẫn bắn bằng laser từ các UAV như Orlan-30 và Granat-4 khi bắn qua các hệ thống pháo mặt đất như Msta-S hay Akatsiya, đạt cự ly trên 20 km.

Mô hình 3D bóc tách cấu tạo bên trong của loại đạn pháo dẫn đường laser Krasnopol-M2 do Nga sản xuất. Ảnh: HUR

Việc sử dụng UAV dẫn đường bằng laser cho Krasnopol không đồng nghĩa viên đạn pháo này có thể đánh chặn được vật thể bay. Bắn hạ một phương tiện bay không người lái đòi hỏi radar và thiết bị quang điện tử phải liên tục theo dõi quỹ đạo, dự đoán điểm đón mục tiêu cơ động trên không trong không gian ba chiều, điều mà đạn pháo mặt đất khó lòng đáp ứng.

Đối với tên lửa Kornet, khả năng bắn hạ mục tiêu trên không có cơ sở kỹ thuật rõ ràng hơn nhờ biến thể Kornet-EM tích hợp đầu dò và ngòi nổ cận đích để tiêu diệt trực thăng hoặc UAV bay thấp. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất nằm ở phương thức phóng. Tên lửa Kornet được thiết kế để triển khai từ ống phóng chuyên dụng gắn ngoài giá đỡ, hoàn toàn khác biệt với các loại tên lửa chống tăng bắn qua nòng pháo tăng truyền thống của Nga.

Hệ thống tên lửa chống tăng có điều khiển Kornet. Ảnh: Wikipedia

Rào cản thực tế và năng lực sản xuất dòng xe tăng Armata

Ngay cả khi giải quyết được bài toán tích hợp vũ khí, T-14 Armata cũng không thể thay thế các tổ hợp phòng không chuyên dụng như Pantsir hay Tor. Các hệ thống này sở hữu radar giám sát cảnh giới, radar chiếu xạ bám bắt chuyên biệt để xử lý mục tiêu trên không. Vai trò phòng không của T-14, nếu thành hiện thực, nhiều khả năng chỉ dừng ở mức tự vệ cục bộ cự ly gần.

Các xe tăng chiến đấu chủ lực T-14 Armata của Nga đang tham gia diễu binh. Ảnh: Reuters

Bên cạnh rào cản kỹ thuật, tiến độ chế tạo T-14 vẫn đang là vấn đề nan giải. Kế hoạch chế tạo 2.300 xe tăng thuộc nền tảng Armata từng được đặt ra nhưng liên tục chậm tiến độ. Tháng 3/2024, Tổng giám đốc Rostec Sergei Chemezov thừa nhận đơn giá của T-14 quá đắt đỏ so với ngân sách tác chiến thực tế, khiến quân đội Nga ưu tiên mua sắm dòng T-90M với chi phí hợp lý hơn. Do đó, việc T-14 Armata trở thành một tổ hợp diệt UAV vẫn cần thêm các cuộc thử nghiệm thực địa công khai trước khi có thể biến thành hiện thực chiến thuật.