Khắc phục “điểm yếu” trong chăn nuôi gà thả vườn

Thực hiện phun tiêu độc khử trùng tại trang trại chăn nuôi gà bán chăn thả tại xã Tây Đô.

So với hình thức nuôi nhốt hoàn toàn, gà thả vườn hoặc bán chăn thả có ưu thế về điều kiện vận động, chất lượng thịt và khả năng tận dụng nguồn thức ăn sẵn có; chi phí sản xuất không cao. Vật nuôi được vận động nhiều, tiếp xúc với môi trường tự nhiên nên thịt thường săn chắc, thơm ngon, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng. Tuy nhiên, chính đặc điểm thả tự nhiên cũng đặt ra những yêu cầu cao hơn trong quản lý đàn bởi hầu hết các hộ chăn nuôi chưa quan tâm đầu tư chuồng trại kiên cố, mật độ nuôi khá dày... Bên cạnh đó, do tiếp xúc trực tiếp với đất và môi trường tự nhiên, gà rất dễ mắc các bệnh như cúm gia cầm, tụ huyết trùng, ký sinh trùng đường máu hoặc bị chuột, rắn... tấn công. Chất thải của gà khiến đất bị ô nhiễm cũng là mầm mống gây ra dịch bệnh; nhất là khi thời tiết chuyển mùa, mưa nhiều, độ ẩm cao; khó áp dụng các biện pháp bảo đảm an toàn sinh học. Đồng thời, thức ăn tự nhiên trong vườn chỉ đáp ứng được một phần dinh dưỡng; gà con giai đoạn đầu sức đề kháng yếu, nếu thả vườn ngay sẽ có tỷ lệ hao hụt cao. Nhất là công tác vệ sinh, phun tiêu độc, khử trùng... chưa được quan tâm thực hiện đầy đủ.

Vì vậy, để hạn chế những “điểm yếu” trên, những hộ chăn nuôi gà thả tự do và bán chăn thả đã thực hiện quản lý đàn, kết hợp các loại thức ăn công nghiệp và tự nhiên, tăng cường vệ sinh khu vực chăn thả và thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng chống dịch bệnh... Anh Nguyễn Danh Hoàng, người chăn nuôi gà xã Mậu Lâm, chia sẻ: “Sau khi nhận thấy những nhược điểm khi nuôi gà thả đồi, tôi đã đầu tư sửa lại chuồng trại cho kiên cố, thiết kế rãnh thoát nước, chất thải và rải lớp lót độn chuồng để hạn chế mùi hôi. Sau mỗi lứa nuôi, tôi thực hiện rửa nền chuồng, vườn thả gà, sau đó phun thuốc sát trùng để các mầm bệnh bị triệt tiêu hoàn toàn trước khi tái đàn; chuyển từ thả hoàn toàn sang bán chăn thả để kiểm soát đàn dễ dàng hơn. Bên cạnh đó, gà con được nuôi nhốt hoàn toàn, khi được 40 ngày tuổi mới được thả tự do kiếm ăn. Vào mùa hè, nhiệt độ sân cát tương đối cao, để tránh nắng cho đàn gà, tôi đã trồng rất nhiều cây xanh quanh vườn, tạo môi trường sạch sẽ, thoáng mát, tăng hiệu quả phòng bệnh cho vật nuôi”.

Cũng theo anh Lý Văn Tuấn, hộ chăn nuôi gà xã Tây Đô: “Ngay khi thấy gà được nuôi thả dễ mắc các bệnh về đường tiêu hóa, tôi đã chuyển sang hình thức bán chăn thả để kiểm soát thức ăn. Để tiết kiệm chi phí sản xuất mà vẫn đảm bảo đủ lượng thức ăn, tôi kết hợp cho gà ăn cám công nghiệp cùng các loại phụ phẩm nông nghiệp; tuy nhiên, phải bảo đảm nguyên liệu sạch, không nấm mốc và được phối trộn phù hợp để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của đàn gà. Bên cạnh đó, khẩu phần ăn cũng được điều chỉnh theo từng giai đoạn phát triển của đàn gà; nước uống cũng phải được cung cấp đầy đủ, sạch và thường xuyên”.

Theo ông Lê Ngọc Thông, Phó Chủ tịch Hội Làm vườn và Trang trại Thanh Hóa: “Chăn nuôi gà thả vườn là một mô hình khá phổ biến, nhất là tại những địa phương có diện tích vườn đồi lớn. Tuy nhiên, để những ưu điểm của mô hình mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người chăn nuôi thì không thể chỉ dựa vào yếu tố “thả tự nhiên”; bởi một đàn gà khỏe mạnh cần phải kiểm soát con giống, thức ăn, chuồng trại,... nhất là phải thực hiện tốt các biện pháp phòng, chống dịch bệnh. Người chăn nuôi cần chú trọng vệ sinh chuồng trại, phun tiêu độc, khử trùng, phát quang bụi rậm; thực hiện tiêm phòng theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Khi phát hiện gà có dấu hiệu ốm, chết bất thường, cần nhanh chóng cách ly và báo cho cán bộ thú y hoặc chính quyền địa phương để được hướng dẫn xử lý. Khi những hạn chế từng bước được tháo gỡ, mô hình gà thả vườn không chỉ đáp ứng nhu cầu về thực phẩm của thị trường mà còn tận dụng lợi thế về đất đai để mở ra hướng phát triển kinh tế phù hợp cho khu vực nông thôn”.