Khắc phục 'thẻ vàng' IUU: Đà Nẵng siết chặt quản lý tàu cá, chống khai thác IUU

Cán bộ chiến sỹ Vùng Cảnh sát biển 2 kết hợp tuyên truyền với tặng hàng nghìn cờ Tổ quốc cho ngư dân làm ăn trên biển. (Ảnh: Đoàn Hữu Trung/TTXVN)

Thành phố Đà Nẵng đang tập trung thực hiện việc chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU) và phát triển bền vững ngành thủy sản Việt Nam ngay từ những ngày đầu năm mới 2026.

Tất cả phương tiện được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình

Đưa phương tiện về cập cảng cá Hồng Triều, xã Duy Nghĩa, thành phố Đà Nẵng sau chuyến biển ngắn ngày đầu năm, chủ tàu kiêm thuyền trưởng tàu QNa 917021-TS Phạm Đức Hạnh phấn khởi cho biết: Trong chuyến biển đầu năm, tàu của ông khai thác được 4 tấn cá nục, cá hố và cá trích. Sau vài ngày nghỉ ngơi và tiếp nhiên liệu, lương thực, thực phẩm, tàu QNa 917021-TS sẽ thực hiện chuyến biển tiếp theo trước khi nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

“Trước khi cập cảng tiêu thụ sản phẩm, toàn bộ lao động trên tàu, lịch trình, thời gian trên biển, thiết bị thông tin liên lạc, thiết bị giám sát hành trình trên tàu đều được Đồn biên phòng Cửa Đại, Hội An kiểm tra kỹ lưỡng như lúc tàu xuất phát. Tất cả các nội dung Đồn biên phòng yêu cầu theo quy định, tàu cá của chúng tôi đều thực hiện đầy đủ, minh bạch. Đây là việc làm thường xuyên,” thuyền trưởng Phạm Đức Hạnh chia sẻ.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, Phó Trưởng Ban chỉ đạo IUU thành phố Đà Nẵng Phan Văn Mỹ thông tin: Quyết tâm gỡ "thẻ vàng," tiến tới xây dựng ngành thủy sản bền vững, ngay từ đầu năm 2026, thành phố Đà Nẵng đã ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án “Chuyển đổi nghề khai thác hải sản ảnh hưởng đến nguồn lợi và môi trường sinh thái” trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026-2030.

Cán bộ chiến sỹ Vùng Cảnh sát biển 2 nỗ lực tuyên truyền cho ngư dân chấp hành các quy định trong thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU. (Ảnh: Đoàn Hữu Trung/TTXVN)

Bên cạnh đó là Nghị quyết về quy định chính sách hỗ trợ phát triển thủy sản trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2026-2030; trong đó có các chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, hỗ trợ thay thế thiết bị, phí thuê bao giám sát hành trình, nhật ký điện tử đang được khẩn trương xây dựng. Nghị quyết này sẽ trình Hội đồng Nhân dân thành phố thông qua vào cuối tháng 1/2026 để triển khai ngay từ những tháng đầu năm.

Thành phố Đà Nẵng cũng đã hoàn thành việc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình trên tất cả tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15 mét trở lên, 100% tàu cá được đánh dấu và kẻ số đăng ký đúng quy định. Việc theo dõi, giám sát và xử lý tình trạng mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS) được triển khai nghiêm túc. Các trường hợp mất kết nối được xác minh, làm rõ nguyên nhân và xử lý kịp thời theo đúng quy định.

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo về IUU thành phố Đà Nẵng, từ 1/1/2024 đến nay, không có vụ tàu cá nào của ngư dân thành phố vi phạm bị nước ngoài bắt giữ, xử lý và xử lý hình sự hành vi khai thác IUU.

"Hiện tất cả tàu cá của Đà Nẵng đã được đăng ký, cấp phép và được cập nhật lên Vnfishbase (Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia Việt Nam) và trong nửa tháng đầu năm 2026, đã có 1.701 lượt tàu của ngư dân Đà Nẵng xuất bến với sản lượng thủy sản khai thác bốc dỡ qua cảng đạt 524 tấn. Việc xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác được tăng cường, bảo đảm tính minh bạch, truy xuất nguồn gốc theo yêu cầu của Ủy ban châu Âu (EC)," Phó Trưởng Ban chỉ đạo IUU thành phố Đà Nẵng thông tin.

Không ngừng nghỉ ngay từ đầu năm

Theo nhận định của Ban Chỉ đạo IUU thành phố Đà Nẵng, tình trạng vi phạm khai thác IUU đã có những kết quả đáng ghi nhận nhưng vẫn còn nhiều tồn tại cần khắc phục triệt để như: Nhóm tàu nghề câu mực khơi vẫn còn nguy cơ cao vi phạm vùng biển nước ngoài để khai thác thủy sản bất hợp pháp. Tình trạng tàu cá mất kết nối VMS trên 6 giờ trên biển vẫn còn xảy ra...

Đại tá Hoàng Văn Mẫn, Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội biên phòng thành phố Đà Nẵng cho biết, ngay từ đầu năm, đơn vị đã chỉ đạo các Đồn, các Trạm kiểm soát biên phòng phối hợp với Ban Quản lý bảo tồn biển Cù Lao Chàm, Ban quản lý Âu thuyền và Cảng cá Đà Nẵng, Cảng cá An Hòa, cảng cá Hồng Triều, các lực lượng công an, dân quân tổ chức hàng trăm đợt tuần tra, kiểm soát trên biển và ven bờ.

Ngay từ đầu năm 2026, Bộ đội biên phòng thành phố Đà Nẵng phối hợp với các cơ quan có liên quan, tổ chức hàng trăm đợt tuần tra, kiểm soát trên biển và ven bờ. (Ảnh: Đoàn Hữu Trung/TTXVN)

Các đơn vị kết hợp làm thủ tục xuất, nhập bến tàu cá kết hợp với tuyên truyền Luật Thủy sản và các quy định khi đánh bắt hải sản, đặc biệt là các nội dung về chống khai thác IUU cho 640 lượt tàu cá/3.420 lượt ngư dân. Đồng thời, chủ động phối hợp với các lực lượng chức năng, theo dõi trên hệ thống giám sát hành trình (VMS), phát hiện những phương tiện đang hoạt động trên biển có dấu hiệu ngắt kết nối VMS. Từ đó, chỉ đạo các đơn vị tuyến biển, đảo đến gia đình các chủ phương tiện tuyên truyền, kêu gọi bật thiết bị VMS và ký cam kết không vi phạm khai thác IUU.

Nhờ thực hiện tốt công tác phối hợp với các đơn vị, lực lượng liên quan trong thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU nên toàn bộ 3.044 tàu cá qua các trạm Kiểm soát biên phòng đều không vi phạm các quy định.

Các cơ quan chức năng đã kiểm tra 158 tàu cá, qua đó phát hiện 7 tàu cá không truyền thông tin về hệ thống giám sát tàu cá theo quy định, thuyền trưởng không đưa tàu về cảng trong 10 ngày kể từ khi thiết bị giám sát hành trình tàu cá bị hỏng để sửa chữa, tự ý tháo thiết bị giám sát hành trình khi tàu cá không hoạt động trên biển, thuyền trưởng không có văn bằng, chứng chỉ, không thông báo cho cảng cá trước khi rời cảng theo quy định. Qua đó, phạt hành chính gần 479 triệu đồng.

“Xử lý nghiêm đối với tập thể, cá nhân vi phạm, không hoàn thành nhiệm vụ chống khai thác IUU, thiếu tinh thần trách nhiệm, dung túng tiếp tay để tàu cá xuất, nhập bến không đảm bảo thủ tục, trang thiết bị an toàn kỹ thuật, thiết bị VMS không đảm bảo theo quy định là những nhiệm vụ trọng tâm đang được lực lượng biên phòng thành phố Đà Nẵng phối hợp với chính quyền các địa phương triển khai quyết liệt, không ngừng nghỉ ngay từ đầu năm 2026 để góp phần tiến tới gỡ bỏ thẻ vàng IUU,” chỉ huy Bộ đội biên phòng thành phố Đà Nẵng quán triệt trong đơn vị.

“Để tích cực góp phần sớm gỡ bỏ thẻ vàng IUU của Ủy ban châu Âu, ngay từ đầu năm 2026, thành phố Đà Nẵng đã có kế hoạch phối hợp với các lực lượng Biên phòng, Kiểm ngư, Vùng Cảnh sát biển 2 tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời ngăn chặn, xử lý tàu cá vi phạm IUU. Vận động ngư dân trong quá trình làm ăn dài ngày trên biển, các thiết bị giám sát hành trình, thiết bị thông tin liên lạc phải mở 24/24h, từ lúc đi cho đến lúc về bến, thực hiện đầy đủ việc khai báo sản lượng và các quy định của Luật Thủy sản. Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng gửi thiết bị hành trình cho tàu thuyền khác để trục lợi và không vi phạm vùng ngư trường nước bạn,” Phó Trưởng Ban chỉ đạo IUU thành phố Đà Nẵng Phan Văn Mỹ nêu quyết tâm./.

(TTXVN/Vietnam+)