Khắc phục triệt để các khuyến nghị của EC về chống khai thác IUU

Đồng chí Trần Anh Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo IUU tỉnh chủ trì tại điểm cầu tỉnh Ninh Bình

Tham dự hội nghị có đại diện lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương; lãnh đạo UBND các tỉnh, thành phố có biển, có tàu cá khai thác hải sản của cả nước. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp và trực tuyến.

Tham dự hội nghị trực tuyến tại điểm cầu tỉnh Ninh Bình có đồng chí Trần Anh Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo IUU tỉnh; đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành và các địa phương liên quan của tỉnh.

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo Quốc gia về IUU, thực hiện các ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU, các bộ, ngành và địa phương liên quan đã tập trung vào cuộc thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp chống khai thác IUU được giao. Đến hết tháng 6/2026, công tác chống khai thác IUU đã có nhiều chuyển biến tích cực, đặc biệt sau đợt thanh tra lần thứ 5 của Ủy ban châu Âu (EC).

Hệ thống chỉ đạo chống khai thác IUU từ Trung ương đến địa phương đã được kiện toàn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, phù hợp với điều kiện thực tế; khung pháp lý và công cụ theo dõi, giám sát tiếp tục được rà soát, hoàn thiện; công tác phối hợp liên ngành trong quản lý đội tàu, giám sát hành trình tàu cá, truy xuất nguồn gốc và xử lý vi phạm được tăng cường và đi vào nề nếp…

Bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn một số hạn chế mà các khuyến nghị của EC tại đợt thanh tra lần thứ 5 đã chỉ ra, trong đó tập trung chủ yếu vào hiệu quả tổ chức thực thi pháp luật trên thực địa, nhất là việc xử lý tàu cá vi phạm quy định về thiết bị giám sát hành trình (VMS), ngăn chặn, xử lý vi phạm khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài và kiểm soát, truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác.

Cụ thể, chưa xử lý dứt điểm tàu cá mất kết nối VMS, vi phạm vùng biển nước ngoài từ năm 2024-2025 còn tồn đọng, tiến độ xử lý các tàu cá vi phạm quy định về VMS mới phát sinh trong năm 2026 còn chậm. Chưa ngăn chặn hiệu quả, triệt để tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài (từ đầu năm 2026 đến nay xảy ra 7 trường hợp tàu cá và ngư dân bị nước ngoài bắt giữ, xử lý).

Việc khai thác, sử dụng, kết nối liên thông, đồng bộ giữa các cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý nghề cá của các tổ chức, cá nhân liên quan tại địa phương còn chậm, chưa đáp ứng yêu cầu theo quy định. Hệ thống kiểm soát truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác tại các doanh nghiệp còn chưa đồng bộ, kết nối liên thông toàn trình. Đây là những nội dung có ý nghĩa quyết định đối với mục tiêu gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” của EC trong năm 2026.

Tỉnh Ninh Bình đã thực hiện việc giám sát sản lượng qua cảng, đồng thời lên phương án giám sát, thống kê sản lượng tại các bến cá tư nhân, truyền thống trên địa bàn; Văn phòng IUU tỉnh đã cơ bản kiểm tra, kiểm soát tàu cá khai thác IUU tại cảng cá Ninh Cơ, cảng cá Công ty TNHH Thành Vui. Tổ công tác xác minh xử lý tàu cá mất tín hiệu kết nối thiết bị VMS của tỉnh đã triển khai thực hiện và hoạt động tích cực, hiệu quả.

Công tác phối hợp giữa các lực lượng chức năng trong việc xác minh, xử lý các tàu cá vi phạm đạt hiệu quả, đã ra quyết định xử phạt nghiêm một số trường hợp vi phạm mất kết nối thiết bị VMS trên 6 giờ trên biển, tạo sức răn đe, tỷ lệ mất kết nối khi tàu hoạt động trên biển đã giảm đáng kể, tỷ lệ kết nối thiết bị VMS đối với tàu cá hoạt động trên biển đạt trên 80%...

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành Trung ương có liên quan, UBND các tỉnh, thành phố ven biển, có tàu cá xác định những tháng tới là thời gian cao điểm, cấp bách cần tập trung mọi nguồn lực để thực hiện có hiệu quả, đồng bộ các biện pháp tổng thể khắc phục triệt để các khuyến nghị của EC. Lãnh đạo các bộ, ngành, các tỉnh, thành phố trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được giao trong công tác chống khai thác IUU tại Chỉ thị số 32-CT/TW của Ban Bí thư, Công điện số 34/CĐ-TTg ngày 25/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ; chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về các kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao.

Tiếp tục đẩy mạnh công tác chuyển đổi số, liên thông dữ liệu đảm bảo “một dữ liệu - một hệ thống - một quy trình - một kết quả” quản lý thống nhất, hiệu quả trong công tác chống khai thác IUU từ Trung ương đến địa phương và phát triển ngành thủy sản bền vững, có trách nhiệm và hội nhập quốc tế.

Phó Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường tham mưu Ban Chỉ đạo Quốc gia ban hành kế hoạch hành động chi tiết nhằm xử lý triệt để các khuyến nghị của EC trước ngày 30/8/2026. Bộ Quốc phòng tiếp tục triển khai đợt cao điểm tuần tra, kiểm soát hoạt động tàu cá tại các khu vực vùng biển giáp ranh với các nước, các bãi ngang, cửa sông, cửa biển, các đảo, ngăn chặn, xử lý tàu cá “3 không”; ngăn chặn, không để phát sinh tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.

Bộ Công an khẩn trương kết thúc điều tra, củng cố hồ sơ và đưa ra truy tố, xét xử các vụ việc vi phạm khai thác IUU đã bị khởi tố và tiếp tục khởi tố, truy tố, xét xử các vụ việc phát sinh theo quy định tại Nghị quyết số 04/2024/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án Nhân dân tối cao.

Phối hợp cơ quan chức năng của các địa phương đối soát, làm sạch dữ liệu tàu cá trên VNFishbase và VNeID; kiểm soát chặt các đối tượng nguy cơ cao vi phạm vùng biển nước ngoài; truy bắt bằng được các đối tượng vi phạm vùng biển nước ngoài bỏ trốn tại nơi cư trú. Các tỉnh An Giang, Cà Mau và các địa phương có liên quan tập trung xác minh, xử lý dứt điểm tàu cá, ngư dân bị nước ngoài bắt giữ từ năm 2024 đến nay.