Khách sạn, nhà hàng vẫn là những địa điểm phơi nhiễm với khói thuốc lá cao

Đây là một trong những điểm được nhấn mạnh tại lễ phát động Bảng xếp hạng "Khách sạn tiêu biểu không thuốc lá" lần thứ II năm 2026, với chủ đề "Khách sạn xanh - không thuốc lá" do Báo Văn hóa phối hợp với Quỹ Phòng bệnh, Bộ Y tế và các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức tổ chức ngày 22/9 tại Hà Nội.

Xây dựng khách sạn, nhà hàng không khói thuốc, thể hiện trách nhiệm đối với sức khỏe cộng đồng

Phó Giám đốc Quỹ Phòng bệnh (Bộ Y tế), ông Trần Thanh Tùng cho biết sử dụng thuốc lá đang gây gánh nặng lớn về bệnh tật và tử vong sớm tại Việt Nam. Mỗi năm thuốc lá gây ra hơn 100.000 ca tử vong. Thiệt hại kinh tế do sử dụng thuốc lá ước tính khoảng 108.000 tỷ đồng mỗi năm, tương đương khoảng 1,1% GDP, bao gồm các tổn thất về năng suất và lao động.

Theo quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, khách sạn và cơ sở lưu trú du lịch là những địa điểm cấm hút thuốc lá trong nhà nhưng được phép bố trí nơi dành riêng cho người hút thuốc. Khu vực dành riêng phải bảo đảm các điều kiện về phòng và hệ thống thông khí tách biệt, có dụng cụ chứa tàn thuốc, biển báo và thiết bị phòng cháy, chữa cháy.

Phó Giám đốc Quỹ Phòng bệnh (Bộ Y tế) ông Trần Thanh Tùng cho biết sử dụng thuốc lá đang gây gánh nặng lớn về bệnh tật và tử vong sớm tại Việt Nam. Ảnh: PV

Đặc biệt, Luật khuyến khích người đứng đầu khách sạn, cơ sở lưu trú tổ chức thực hiện không hút thuốc lá hoàn toàn trong nhà.

"Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để từng bước xây dựng các cơ sở lưu trú không khói thuốc, hướng tới bảo đảm quyền được sống và làm việc trong môi trường không có khói thuốc của người dân", ông Tùng nêu.

Theo kết quả Điều tra tình hình sử dụng thuốc lá - PGATS 2024, tỉ lệ phơi nhiễm với khói thuốc thụ động tại khách sạn năm 2024 giảm 14,6% so với năm 2020.

Nghiên cứu cũng cho thấy mặc dù có những kết quả tích cực, tuy nhiên khách sạn, nhà hàng vẫn là những địa điểm có tỉ lệ phơi nhiễm với khói thuốc lá cao hơn so với các địa điểm cấm hút thuốc lá khác.

Trong bối cảnh đó, ông Tùng cho rằng, việc xây dựng môi trường du lịch không khói thuốc có ý nghĩa thiết thực trong bảo vệ sức khỏe của người dân, người lao động và du khách. Đồng thời, góp phần xây dựng không gian nghỉ ngơi trong lành, nâng cao chất lượng môi trường làm việc và thể hiện trách nhiệm của cơ sở kinh doanh đối với sức khỏe cộng đồng.

Hậu kiểm để duy trì môi trường không thuốc lá tại các cơ sở lưu trú

Theo Ban Tổ chức, các khách sạn được xếp hạng phải tiếp tục duy trì môi trường không thuốc lá trong thời gian ít nhất một năm và thực hiện đầy đủ các tiêu chí đã cam kết. 

Trường hợp phát hiện thông tin không chính xác hoặc cơ sở không duy trì đúng các yêu cầu, kết quả có thể được xem xét lại, kể cả hủy kết quả hoặc thu hồi danh hiệu.Việc tăng cường hậu kiểm được đặt ra trên cơ sở kết quả kiểm tra sau Bảng xếp hạng lần thứ nhất năm 2025. 

Đầu tháng 8/2026, Ban Tổ chức đã tổ chức đoàn kiểm tra tại 10 khách sạn ở Thành phố Hồ Chí Minh từng được công nhận trong lần thứ nhất. Kết quả cho thấy các khách sạn được kiểm tra vẫn duy trì các tiêu chí và môi trường không thuốc lá.

Ông Nguyễn Anh Vũ, Tổng Biên tập Báo Văn hóa, Trưởng Ban Tổ chức phát biểu. Ảnh: PV

Theo Ban Tổ chức, kết quả hậu kiểm là cơ sở để chương trình năm 2026 tiếp tục chú trọng hơn đến công tác giám sát sau công nhận, gắn giá trị của danh hiệu với quá trình thực hiện lâu dài, thay vì chỉ dừng ở thời điểm đánh giá và công bố kết quả.Năm 2025, lần đầu tiên Bảng xếp hạng "Khách sạn tiêu biểu không thuốc lá" được tổ chức, với 44 khách sạn đáp ứng các tiêu chí và được xếp hạng.

Tại lễ phát động, ông Nguyễn Anh Vũ, Tổng Biên tập Báo Văn hóa, Trưởng Ban Tổ chức, cho biết kết quả năm đầu tiên là cơ sở để chương trình năm 2026 nâng cao yêu cầu về chất lượng, tính thực chất và độ tin cậy trong quá trình đánh giá. 

Chương trình năm nay không đặt trọng tâm vào việc gia tăng số lượng khách sạn được công nhận, mà tập trung lựa chọn những cơ sở thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá, có giải pháp cụ thể trong tổ chức, vận hành và duy trì môi trường không thuốc lá trên thực tế.

Bộ tiêu chí năm 2026 được xây dựng theo thang điểm 80 điểm chính và 20 điểm thưởng. Nội dung đánh giá bao quát việc tuân thủ các quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá; tổ chức thực hiện tại cơ sở; hệ thống biển báo và thông tin dành cho khách; việc bố trí khu vực hút thuốc theo quy định; đào tạo, hướng dẫn nhân viên. 

Các tiêu chí cũng xem xét việc cơ sở không kinh doanh, quảng cáo, khuyến mại, tiếp thị và tài trợ thuốc lá theo quy định. Đáng chú ý, chương trình không chỉ đánh giá trên hồ sơ, giấy tờ mà hướng tới kiểm chứng tình hình vận hành thực tế tại khách sạn. Các cơ sở tham gia phải tự đánh giá, cung cấp hồ sơ, tài liệu và bằng chứng liên quan. 

Ban Tổ chức và Ban Giám khảo căn cứ hệ thống tiêu chí để đánh giá, đồng thời có thể kiểm tra, xác minh trong quá trình thực hiện cũng như sau khi công bố kết quả. Những mô hình, cách làm phù hợp sẽ được giới thiệu, chia sẻ để các cơ sở lưu trú khác tham khảo, áp dụng.

Quang cảnh lễ phát động.

Theo Ban Tổ chức, xây dựng môi trường không thuốc lá tại khách sạn vừa là yêu cầu thực hiện quy định pháp luật, vừa đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách về sức khỏe, sự an toàn và chất lượng dịch vụ. 

Một cơ sở lưu trú thực hiện tốt các quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá có thêm điều kiện xây dựng môi trường dịch vụ chuyên nghiệp, văn minh, đồng thời nâng cao hình ảnh của điểm đến.

Bảng xếp hạng năm 2026 được triển khai trên phạm vi toàn quốc. Ban Tổ chức tiếp nhận hồ sơ đăng ký đến ngày 30/10/2026. Các bước đánh giá được triển khai theo kế hoạch và lễ trao giải dự kiến tổ chức trong tháng 12/2026.