Khai hội đền thiêng thờ nữ thần Lê Mại Đại Vương bên dòng sông Mã

Sáng ngày 8/3 (tức ngày 20 tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026), tại thôn Liên Sơn, xã Cẩm Tú (huyện Cẩm Thủy), tỉnh Thanh Hóa lễ hội Đền Cùng thờ nữ thần Lê Mại Đại Vương đã chính thức khai hội.

Không gian trang trí rực rỡ tại khu vực cổng vào Lễ hội Đền Cùng, thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, chiêm bái.

Lễ hội không chỉ là hoạt động văn hóa tín ngưỡng truyền thống của người dân địa phương mà còn góp phần quảng bá, giới thiệu những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc của di tích Đền Cùng – một điểm đến tâm linh tiêu biểu của xã Cẩm Tú.

Các đại biểu và lãnh đạo địa phương tham dự lễ khai mạc Lễ hội Đền Cùng năm 2026.

Ngôi đền linh thiêng bên dòng sông Mã

Đền Cùng nằm trên sườn núi Liên Sơn, bên dòng sông Mã thơ mộng, thuộc địa phận làng Cùng – vùng đất có lịch sử cư trú lâu đời của cư dân Việt cổ và đồng bào Mường. Theo thần tích lưu giữ tại di tích, đền thờ nữ thần Lê Mại Đại Vương, được Nhân dân tôn kính là Thượng Ngàn Đào Nguyên công chúa – vị phúc thần che chở cho bản làng, mang lại cuộc sống bình yên, no đủ cho người dân từ bao đời nay.

Theo sử sách ghi lại, xưa kia ngôi đền được xây dựng với quy mô bề thế gồm 5 gian tiền đường và 3 gian hậu cung, bộ khung làm bằng gỗ tốt, tường xây gạch, trát vôi vữa, các chi tiết kiến trúc được chạm trổ tinh xảo, mang đậm dấu ấn văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, vào năm 1953, ngôi đền đã bị máy bay của thực dân Pháp ném bom phá hủy hoàn toàn. Đến những năm 1980, Nhân dân địa phương đã chung tay dựng lại đền với các hạng mục như đền chính, lầu cô, lầu cậu và nhà bia, tiếp tục gìn giữ như một biểu tượng văn hóa tâm linh của vùng đất.

Với vị trí “sơn thủy hữu tình”, lưng tựa núi Liên Sơn, mặt hướng ra sông Mã, cùng hệ thống hang động và cảnh quan thiên nhiên phong phú, Đền Cùng không chỉ mang giá trị tín ngưỡng mà còn là danh thắng hấp dẫn, có tiềm năng phát triển du lịch văn hóa – tâm linh.

Đền Cùng nằm trên sườn núi Liên Sơn, hướng ra sông Mã, tạo nên cảnh quan “sơn thủy hữu tình”.

Nghi thức đánh cồng khai hội Lễ hội Đền Cùng

Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ quần chúng và các trò chơi, thi đấu thể thao truyền thống như bóng chuyền nam – nữ, tạo nên không khí vui tươi, đoàn kết, thu hút đông đảo người dân tham gia.

Các hoạt động văn hóa, thể thao tạo không khí sôi nổi trong Lễ hội Đền Cùng.

Bảo tồn giá trị di tích, phát triển du lịch địa phương

Sinh hoạt tín ngưỡng tại Đền Cùng diễn ra thường xuyên. Vào các ngày rằm, mùng một hàng tháng, rất đông người dân đến dâng hương cầu bình an. Đặc biệt, từ Tết Nguyên đán đến hết tháng Ba âm lịch là mùa lễ hội của đền, trong đó có nghi lễ rước bóng giữa các đền trong vùng – nét sinh hoạt tín ngưỡng đặc sắc của cộng đồng địa phương.

Không chỉ mang giá trị về tín ngưỡng, khu vực quanh Đền Cùng còn phát hiện nhiều hiện vật khảo cổ có giá trị như rìu đồng, mũi tên đồng, giáo đồng, rìu đá, lưỡi cày đồng, đặc biệt là trống đồng, cho thấy nơi đây từng là địa bàn cư trú của người Việt cổ thuộc nền văn hóa Đông Sơn.

Cùng với các di tích trên địa bàn như động Chùa Mổng, chùa Vọng, đình làng Én, suối cá thần Cẩm Lương, Đền Cùng góp phần hình thành quần thể di tích văn hóa – lịch sử phong phú, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển du lịch của địa phương.

Với những giá trị về lịch sử, văn hóa, khoa học và thẩm mỹ, Đền Cùng đã được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh. Trong thời gian tới, huyện Cẩm Thủy đang có kế hoạch đầu tư tu bổ, tôn tạo di tích nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu tín ngưỡng của Nhân dân và phát triển du lịch văn hóa tâm linh.

Lễ hội Đền Cùng vì thế không chỉ là ngày hội của người dân Cẩm Tú mà còn là dịp để du khách gần xa tìm về với không gian văn hóa linh thiêng, cảm nhận vẻ đẹp “sơn thủy hữu tình” của vùng đất bên dòng sông Mã.

Hồng Duyên