Khai mạc Đối thoại Biển lần thứ 15: Mở đường đưa Hiệp định BBNJ vào thực tiễn

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Đối thoại Biển lần thứ 15 tổ chức ở Hà Nội. (Ảnh: Thành Long)

Đối thoại tập trung trao đổi các giải pháp chuyển các cam kết của Hiệp định về bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển tại các vùng biển nằm ngoài quyền tài phán quốc gia (Hiệp định BBNJ) thành các cơ chế, thể chế và hành động cụ thể ở cấp quốc gia, khu vực và toàn cầu.

Tham dự Đối thoại có hơn 140 đại biểu tham gia trực tiếp; 17 đại biểu quốc tế từ 10 quốc gia; khoảng 40 đại biểu từ gần 35 cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam; khoảng 80 đại biểu từ các cơ quan, ban, bộ, ngành Trung ương, viện nghiên cứu, trường đại học, nhiều cơ quan báo chí từ nhiều địa phương trên cả nước.

PGS. TS. Nguyễn Thị Lan Anh, Phó Giám đốc Học viện Ngoại giao, phát biểu khai mạc tại Đối thoại Biển lần thứ 15. (Ảnh: Thành Long)

Phát biểu khai mạc Đối thoại, PGS. TS. Nguyễn Thị Lan Anh, Phó Giám đốc Học viện Ngoại giao, cho biết, Hiệp định BBNJ góp phần hình thành khuôn khổ toàn diện nhằm bảo vệ đa dạng sinh học biển tại các vùng biển quốc tế.

Là Hiệp định thực thi trong khuôn khổ Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS), Hiệp định BBNJ phải được thực hiện một cách nhất quán với UNCLOS cùng các cơ chế hợp tác toàn cầu, khu vực và lĩnh vực hiện có.

Theo PGS. TS. Nguyễn Thị Lan Anh, thực thi hiệu quả Hiệp định BBNJ cần bắt đầu từ cấp độ quốc gia, trên nền tảng hợp tác quốc tế và khoa học - công nghệ.

Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, ban hành ngày 28/7/2026, xác định mục tiêu xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, trong đó nhấn mạnh quản trị biển hiện đại, vai trò của khoa học và công nghệ biển, bảo đảm môi trường biển khỏe mạnh và bền vững.

Đây là mục tiêu phù hợp, góp phần thực thi Hiệp định BBNJ, đồng thời khẳng định cam kết tuân thủ luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS.

Đại sứ Australia tại Việt Nam Gillian Bird phát biểu tại Đối thoại. (Ảnh: Thành Long)

Phát biểu tại sự kiện, Đại sứ Australia tại Việt Nam Gillian Bird đánh giá cao Đối thoại biển có chủ đề thời sự. Bà đồng thời chia sẻ hiện nay biển và đại dương đang chịu tác động từ biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học, ô nhiễm.

Theo Đại sứ, Australia xác định một đại dương khỏe mạnh, an toàn và bền vững là yếu tố thiết yếu bảo đảm thịnh vượng và an ninh quốc gia.

Đại sứ cho biết, Australia sẵn sàng phê chuẩn BBNJ và tham gia Phiên họp các thành viên vào tháng 1/2027 với tư cách là quốc gia thành viên. Bên cạnh đó, Australia cam kết hỗ trợ các quốc gia trong khu vực chuẩn bị thực thi Hiệp định, đồng thời chia sẻ các hiểu biết về khu vực bảo tồn biển, đánh giá tác động môi trường và quản trị biển.

Một trong những sáng kiến Australia đưa ra là Sáng kiến Đối tác biển Đông Nam Á (Southeast Asia Maritime Security Partnerships) trị giá 160 triệu USD, nhằm hỗ trợ Việt Nam và các đối tác khu vực tăng cường hợp tác, quản trị và năng lực biển.

Đại diện Quỹ Konrad-Adenauer-Stiftung (KAS) tại Việt Nam Lewe Paul phát biểu tại Đối thoại. (Ảnh: Thành Long)

Trưởng Đại diện Quỹ Konrad-Adenauer-Stiftung (KAS) tại Việt Nam Lewe Paul nhấn mạnh, Đức coi bảo vệ đa dạng sinh học biển, bảo tồn đại dương và duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật lệ là những nội dung quan trọng trong hợp tác quốc tế.

Đức đã tích cực ủng hộ tiến trình đàm phán Hiệp định BBNJ và tiếp tục thúc đẩy triển khai hiệu quả Hiệp định thông qua những hành động cụ thể.

Theo đại diện KAS, Bonn (Đức) đã trở thành một trung tâm quốc tế về quản trị môi trường và đa dạng sinh học. Đức cũng sửa đổi và ban hành các văn bản pháp luật, trong đó có Đạo luật phê chuẩn và Đạo luật về BBNJ, qua đó thể hiện tuân thủ cam kết quốc tế và chuẩn bị khuôn khổ pháp lý trong nước cho quá trình thực thi Hiệp định.

Ông Lewe Paul đánh giá, Đối thoại Biển là diễn đàn quan trọng để chia sẻ quan điểm, kết nối luật pháp với chính sách, đưa các cam kết quốc tế vào thực tiễn quốc gia, đồng thời tăng cường gắn kết giữa nghiên cứu khoa học và quá trình hoạch định chính sách.

Đối thoại Biển là sáng kiến của Học viện Ngoại giao nhằm thúc đẩy đối thoại và hợp tác về các vấn đề pháp lý, chính sách và khoa học biển, hướng tới quản trị biển và đại dương bền vững.

Qua 15 lần tổ chức, Đối thoại tiếp tục kết nối các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia pháp lý, nhà khoa học và đối tác quốc tế, góp phần trao đổi kinh nghiệm và tìm kiếm giải pháp thực tiễn cho những vấn đề mới nổi trong quản trị biển và đại dương.

Với ba phiên thảo luận, Đối thoại Biển lần thứ 15 tập trung vào các nội dung: (1) Bảo đảm sự phù hợp giữa Hiệp định BBNJ và pháp luật, thể chế quốc gia; (2) Triển khai hợp tác quốc tế trong khuôn khổ Hiệp định BBNJ; (3) Các cơ chế, thể chế và khuôn khổ hỗ trợ để thực hiện hiệu quả BBNJ.

Các phiên thảo luận tập trung vào những vấn đề thiết thực như rà soát pháp luật trong nước, phối hợp liên ngành, hợp tác về tài nguyên gene biển, các công cụ quản lý theo khu vực, đánh giá tác động môi trường, nghiên cứu khoa học biển, Cơ chế Trao đổi thông tin, xây dựng năng lực, chuyển giao công nghệ biển và cơ chế tài chính.