Khai mở tiềm năng địa nhiệt - lithium

Thiết bị tại Geothermal Engineering Ltd, nhà máy điện địa nhiệt và sản xuất lithium đầu tiên của Vương quốc Anh. Ảnh: The Guardian

Dự án kết hợp phát điện địa nhiệt và chiết xuất lithium từ nước giàu khoáng chất dưới lòng đất được xem như một thử nghiệm mang ý nghĩa cấu trúc đối với an ninh năng lượng và chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược.

Bên ngoài khu nhà máy là tàn tích của các công trình khai thác thiếc và đồng từng làm nên danh tiếng cho Cornwall. Bên trong, công nghệ mới đang tái hiện truyền thống khai thác tài nguyên theo cách phù hợp với bối cảnh chuyển đổi xanh. Sự tiếp nối này không chỉ mang tính biểu tượng, mà còn phản ánh nỗ lực tái cơ cấu kinh tế tại một trong những khu vực còn nhiều khó khăn của miền tây nam nước Anh.

Theo ông Ryan Law, Giám đốc điều hành GEL, dự án đã được chuẩn bị gần 20 năm. Trở ngại lớn nhất không chỉ nằm ở công nghệ khoan sâu hơn 9km xuống các tầng chứa nước nóng khoảng 190°C trong đá granit, mà còn ở việc thuyết phục giới chính trị và nhà đầu tư về tính khả thi kinh tế. Tuy nhiên, khi đi vào vận hành, quy trình kỹ thuật được mô tả là tương đối rõ ràng: nước nóng được bơm lên từ Vùng đứt gãy Porthtowan qua “giếng khai thác”, hơi nước làm quay tuabin phát điện; sau đó, ở nhiệt độ khoảng 50°C, lithium được chiết xuất trước khi nước được tái bơm xuống lòng đất qua giếng thứ hai. Cơ chế tuần hoàn này giúp duy trì nguồn nhiệt và giảm thiểu lãng phí tài nguyên.

Theo công bố của doanh nghiệp, nhà máy hiện có thể cung cấp điện tái tạo cho khoảng 10.000 hộ gia đình, đồng thời đặt mục tiêu trong vòng một thập kỷ sản xuất đủ lithium carbonate để đáp ứng nhu cầu pin cho khoảng 250.000 xe điện mỗi năm. Nếu đạt được, quy mô này sẽ đóng góp đáng kể vào chiến lược giảm phụ thuộc nhập khẩu lithium, vốn là nguyên liệu then chốt trong sản xuất pin sạc.

Dự án nhận được sự ủng hộ từ cả chính quyền trung ương lẫn địa phương. Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves đánh giá đây là một “dự án tiên phong”, mở ra cơ hội để Cornwall trở thành nhân tố quan trọng trong an ninh năng lượng quốc gia. Trong khi đó, nghị sĩ khu vực Camborne và Redruth, Perran Moon, nhấn mạnh rằng khai thác mỏ không chỉ là sinh kế, mà còn là bản sắc của người dân Cornwall; việc hồi sinh lĩnh vực này dưới hình thức mới mang ý nghĩa tái thiết cộng đồng.

Đến nay, dự án đã tạo khoảng 100 việc làm, bao gồm kỹ sư, nhà địa chất và nhà hóa học, với ưu tiên tuyển dụng lao động và nhà thầu địa phương. Các trường cao đẳng và cơ sở đào tạo trong vùng cũng được tích cực hợp tác nhằm phát triển nguồn nhân lực chuyên môn cao.

HÙNG LÂM