Khai phóng nguồn lực văn hóa tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế

Thông qua các mô hình du lịch trải nghiệm độc đáo, việc đầu tư đồng bộ hạ tầng văn hóa cùng mục tiêu đưa du lịch – dịch vụ đóng góp khoảng 3% GRDP, Đồng Nai đang từng bước hiện thực hóa khát vọng phát triển bền vững, nâng tầm thương hiệu địa phương trên bản đồ kinh tế – du lịch quốc gia.

Một tiết mục trong Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Âm vang Phú Riềng Đỏ”.

Tiềm năng lớn thúc đẩy du lịch

Diễn ra từ ngày 23 – 28/10/2026 tại xã Thuận Lợi (thành phố Đồng Nai), Tuần lễ “Phú Riềng Đỏ” năm 2026 đã trở thành điểm hẹn văn hóa rực rỡ, thu hút hàng nghìn người dân và du khách thập phương tụ hội. Sự kiện không chỉ mở ra không gian giao lưu cộng đồng sinh động mà còn tôn vinh chiều sâu lịch sử cùng những giá trị độc đáo của đồng bào các dân tộc thiểu số lâu đời tại địa phương, đặc biệt là người S’tiêng.

Đến với tuần lễ, du khách như bước vào một hành trình văn hóa đầy sắc màu. Không khí lễ hội sống động với âm thanh cồng chiêng vang vọng đã để lại ấn tượng vô cùng sâu sắc. Bên cạnh đó, các không gian trải nghiệm thực tế như xem nghệ nhân đan lát, dệt thổ cẩm, khám phá ẩm thực vùng cao và các gian hàng trưng bày sản phẩm OCOP đặc trưng đã thực sự làm xiêu lòng bất kỳ ai ghé thăm.

Đón nhận những trải nghiệm đầy mới lạ, chị Lê Thị Phương Thảo (du khách đến từ Tây Ninh) xúc động chia sẻ: “Tham dự chương trình, tôi được trải qua nhiều cung bậc cảm xúc khó quên. Đó là niềm tự hào dâng trào trước truyền thống đấu tranh kiên cường, bất khuất của giai cấp công nhân cao su những năm đầu thế kỷ XX; đồng thời là sự thích thú khi lần đầu được hòa mình vào nét văn hóa, nghệ thuật và ẩm thực độc đáo của đồng bào nơi đây”.

Không gian trưng bày ảnh chuyên đề “Phú Riềng đỏ - Tự hào truyền thống, khát vọng tương lai”. Ảnh: K GỬIH/TTXVN

Nhấn mạnh về định hướng phát triển của sự kiện, ông Nguyễn Đức Thành, Chủ tịch UBND xã Thuận Lợi chia sẻ, đây là năm đầu tiên xã tổ chức “Tuần lễ Phú Riềng Đỏ” với khát vọng “làm sống lại di tích”. Sự kiện hướng tới đưa di tích lịch sử quốc gia trở thành một địa chỉ đỏ quen thuộc trong giáo dục truyền thống cách mạng, khơi dậy niềm tự hào và nâng cao trách nhiệm gìn giữ di sản của cộng đồng. Đồng thời, đây cũng là đòn bẩy quan trọng để Thuận Lợi quảng bá hình ảnh vùng đất Phú Riềng đỏ giàu lịch sử, mở ra các cơ hội phát triển du lịch xanh, sạch, bền vững và tạo động lực bứt phá kinh tế – xã hội cho địa phương trong tương lai.

Nhằm đánh thức sức sống của di sản và biến văn hóa thành động lực phát triển kinh tế – xã hội, mô hình du lịch độc đáo “Trải nghiệm một ngày làm người S'tiêng” tại sóc Bom Bo (xã Bom Bo) đã chính thức ra đời, mang đến một làn gió mới tươi trẻ cho ngành du lịch địa phương. Thay vì tham quan thụ động, du khách đến đây được bước vào một hành trình nhập vai đầy cảm xúc và chân thực. Du khách sẽ được khoác lên mình những bộ trang phục thổ cẩm rực rỡ, trải nghiệm giã gạo chày tay, học dệt vải, chế biến món ăn truyền thống hay thả hồn vào những câu chuyện kể sâu lắng bên bếp lửa hồng. Chính những trải nghiệm sống động ấy đã nâng tầm giá trị lịch sử, biến di sản không còn là quá khứ đóng khung mà trở thành một dòng chảy văn hóa đầy sức hút.

Không dừng lại ở hoạt động trải nghiệm, mô hình còn mở ra hướng đi bền vững cho kinh tế địa phương. Chị Lê Thị Thu Thuận, Bí thư Đoàn xã Bom Bo chia sẻ: “Từ trải nghiệm văn hóa, chúng tôi tiếp tục định hướng phát triển các sản phẩm lưu niệm handmade mang đậm dấu ấn S’tiêng như bookmark, móc khóa, túi vải và quà tặng thổ cẩm. Khi sản phẩm hoàn thiện và bảo đảm chất lượng, địa phương hướng tới việc tham gia Chương trình OCOP, xây dựng thương hiệu quà tặng đặc trưng để phục vụ du khách”.

Ở góc độ quản lý, Chủ tịch UBND xã Bom Bo Nguyễn Văn Phát cho biết, địa phương đang thử nghiệm và sẽ hỗ trợ tối đa về nhân lực, cơ sở vật chất lẫn kinh phí để Đoàn Thanh niên vận hành mô hình này một cách chuyên nghiệp. Thời gian tới, xã tập trung duy trì các đội cồng chiêng, đội văn nghệ dân gian, tổ hợp tác nghề truyền thống và đẩy mạnh sưu tầm, truyền dạy các làn điệu dân ca cho thế hệ trẻ. Bên cạnh đó, Bom Bo chủ động thu hút nguồn lực xã hội hóa để đầu tư hệ thống homestay, gian hàng OCOP và đẩy mạnh quảng bá trên các nền tảng số, quyết tâm đưa thương hiệu du lịch sóc Bom Bo vươn xa trên bản đồ du lịch.

Bên cạnh các nét văn hóa bản địa độc đáo, Đồng Nai còn là xứ sở hội tụ những lễ hội truyền thống đậm đà bản sắc, trở thành điểm tựa tâm linh vững chắc và là động lực phát triển du lịch của địa phương. Trong đó, tiêu biểu nhất phải kể đến Lễ hội Cầu Bông – di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được công nhận vào năm 2021. Song hành cùng Lễ hội Cầu Bông, Lễ hội vía Bà Rá Phước Long lại mang một tầng giá trị thiêng liêng khác. Là biểu tượng trung tâm của tín ngưỡng thờ Mẫu (phụng thờ Bà Chúa Xứ), lễ hội gửi gắm niềm tin vào sự che chở, bảo vệ của thần linh đối với bình yên thôn xã, đồng thời là nơi tưởng nhớ, tri ân sâu sắc những anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống trên mảnh đất này.

Không chỉ minh chứng cho hành trình hình thành và phát triển giàu truyền thống của vùng đất, các lễ hội tâm linh còn đóng vai trò như chiếc cầu nối di sản, vừa nuôi dưỡng đời sống tinh thần của nhân dân, vừa mở ra tiềm năng lớn để thúc đẩy du lịch và bứt phá kinh tế – xã hội địa phương.

Động lực tăng trưởng kinh tế

Du khách trải nghiệm đánh đàn đá tại bảo tàng văn hóa dân tộc S'tiêng sóc Bom Bo. Ảnh: Nhật Bình/TTXVN

Thành phố Đồng Nai đang nỗ lực thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2026 – 2035. Chương trình hướng tới mục tiêu nâng cao đời sống tinh thần, đảm bảo quyền thụ hưởng văn hóa của người dân, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, giải trí, thể thao, qua đó tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.

Chiến lược trọng tâm của thành phố là huy động sự tham gia của mọi tổ chức, cá nhân và cộng đồng trong việc bảo vệ, phát huy di sản văn hóa dân tộc. Đồng Nai tập trung nguồn lực đầu tư có trọng điểm để phát triển các ngành công nghiệp văn hóa thành bộ phận quan trọng của nền kinh tế. Đội ngũ nhân lực văn hóa – nghệ thuật chất lượng cao sẽ được chú trọng nhằm phục vụ thị trường trong nước và vươn tầm quốc tế. Trong tiến trình này, nhân dân là chủ thể sáng tạo, còn đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, nghệ nhân và đồng bào các dân tộc thiểu số đóng vai trò nòng cốt.

Về hạ tầng, thành phố quy hoạch và nâng cấp hàng loạt thiết chế văn hóa tầm cỡ như Bảo tàng, Thư viện, Nhà hát Nghệ thuật, Quảng trường, Trung tâm Văn hóa – Điện ảnh, Trung tâm Huấn luyện – Thi đấu Thể thao, cùng Trung tâm Hội nghị và Triển lãm quốc tế. Thành phố phấn đấu tu bổ 100% di tích quốc gia đặc biệt và di tích quốc gia; tổ chức định kỳ 100% lễ hội phi vật thể quốc gia; đồng thời phục dựng các di sản gắn với lịch sử khai phá vùng đất Đồng Nai và văn hóa nghệ thuật của các dân tộc thiểu số. Đồng Nai đặt mục tiêu đưa doanh thu từ văn hóa và du lịch đóng góp khoảng 3% GRDP thành phố.

Câu lạc bộ Thực hành di sản văn hóa dân tộc S’tiêng xã Thuận Lợi biểu diễn đánh cồng chiêng. Ảnh: K GỬIH/TTXVN

Phó Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai Lê Trường Sơn nhấn mạnh, địa phương sẽ mở rộng mời gọi các thành phần kinh tế, thu hút nhà đầu tư uy tín để phát triển các công trình văn hóa, thể thao gắn liền với du lịch. Thành phố sẽ ưu tiên phát triển nhóm sản phẩm du lịch văn hóa – tâm linh, hoàn thiện mô hình “Làng Văn hóa – Du lịch Tân Triều”, đồng thời khuyến khích từng xã, phường phát triển sản phẩm đặc trưng riêng.

Việc lồng ghép sản phẩm OCOP vào điểm đến du lịch sẽ giúp quảng bá mạnh mẽ thương hiệu địa phương. Bên cạnh đó, Đồng Nai sẽ chủ động đăng cai các sự kiện văn hóa, du lịch quy mô lớn cấp khu vực và quốc gia để lan tỏa hình ảnh đẹp về thiên nhiên và con người Đồng Nai đến với du khách thập phương.