Khai thác đi đôi với quản lý

Một trong những rào cản lớn trong công tác cấp phép khai thác mỏ khoáng sản hiện nay là sự chưa đồng thuận từ phía người dân. Nguyên nhân xuất phát từ sự lo ngại của người dân, khi mỏ đi vào hoạt động kéo theo mật độ phương tiện vận tải qua lại lớn, nguy cơ gây ô nhiễm khói bụi, tăng tiếng ồn ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống người dân và làm hư hỏng các tuyến đường giao thông trong khu vực.

Những lo ngại của người dân hoàn toàn có cơ sở khi nhìn từ thực tế tại nhiều điểm mỏ thời gian qua. Đơn cử tại khu vực mỏ than Bố Hạ, xã Bố Hạ, trước đây người dân luôn bức xúc vì doanh nghiệp khai thác, đổ thải không đúng quy định. Mỗi lần mỏ tiến hành nổ mìn khai thác, người dân lại nơm nớp lo sợ, có lần đã gây ra những vết nứt dài trên tường nhà của hộ dân lân cận.

Trên Quốc lộ 17 (đoạn qua các xã Yên Thế, Tam Tiến), thường xuyên có những đoàn xe tải trọng lớn qua lại rầm rập, cuốn theo bụi mờ mịt như làn sương giăng che khuất tầm nhìn. Tại các hộ dân ven đường, nhà cửa, đồ đạc luôn trong tình trạng cáu bẩn, buộc phải lau quét liên tục mỗi ngày. Đáng ngại hơn là lượng xe lưu thông lớn còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông, tiếng ồn cả ngày đêm, ảnh hưởng đến cuộc sống bình yên của người dân thôn quê.

Ở khu vực khai thác cát sỏi lòng sông, do không tuân thủ khoảng cách, vị trí khai thác nên đã xảy ra một số trường hợp bị sụt lún bờ bãi, mất nơi canh tác của bà con và đe dọa an toàn tuyến đê trong mùa mưa bão. Hậu quả là Nhà nước phải bỏ ra nhiều tỷ đồng để khắc phục song lợi ích lại vào túi riêng của một số đối tượng.

Tại nhiều khu vực, những đoàn xe tải chở đất đá rời mỏ ngày đêm đã khiến các tuyến giao thông phải oằn mình gánh tải. Chỉ sau một thời gian ngắn, mặt đường bị cày xới nham nhở, dày đặc "ổ voi", "ổ gà" lồi lõm gập ghềnh... Những hệ lụy từ các mỏ khoáng sản từng hoạt động không phải là phỏng đoán mà là thực tế người dân từng chứng kiến, trải qua. Chính vì thế, sự băn khoăn, lo lắng, thậm chí là những phản ứng gay gắt của bà con mỗi lần được xin ý kiến về việc cấp phép, khai thác mỏ mới là điều dễ hiểu.

Để khắc phục tình trạng này, công tác cấp phép nhất thiết phải đi đôi với siết chặt quản lý, buộc các chủ mỏ phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật. Từ việc chấp hành đúng mốc giới, trữ lượng được cấp phép cho đến trách nhiệm bảo vệ môi trường và kiểm soát tải trọng phương tiện - tất cả phải được thực thi thực chất để tạo sự tin tưởng trong Nhân dân. Chỉ khi người dân thấy rõ sự thượng tôn pháp luật, khi quyền lợi và môi trường sống được bảo đảm mới yên tâm, đồng thuận, giúp dự án triển khai thuận lợi hơn. Đó cũng là một trong những giải pháp quan trọng hạn chế khiếu kiện kéo dài, ngăn ngừa vụ việc phát sinh nhỏ trở thành vấn đề “nóng”, phức tạp.