Khai thác giá trị nông sản để đưa du lịch Việt vươn xa

Theo dấu nông sản, khám phá Việt Nam

Không chỉ tạo giá trị kinh tế, nhiều nông sản đặc trưng của Việt Nam đang trở thành điểm nhấn thu hút du khách và góp phần định vị thương hiệu du lịch địa phương.

Nông sản Việt Nam đang trở thành “đại sứ văn hóa”, mở ra những hành trình trải nghiệm độc đáo cho du khách trong và ngoài nước.

Điển hình, Lễ hội Sen Hà Nội 2026 tổ chức tại khu vực Hồ Tây đã thu hút khoảng 300.000 lượt khách trong nước và quốc tế. Với các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, trải nghiệm tại vùng trồng sen và không gian văn hóa Tây Hồ, lễ hội góp phần quảng bá hình ảnh sen bách diệp – sản vật gắn liền với vùng đất Thăng Long nghìn năm văn hiến.

Tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, du lịch miệt vườn từ lâu đã trở thành sản phẩm đặc trưng của các địa phương như Tiền Giang, Vĩnh Long, Bến Tre, Cần Thơ. Những trải nghiệm hái trái cây tại vườn, chèo xuồng trên kênh rạch, tham quan quy trình làm kẹo dừa, nuôi ong lấy mật hay thưởng thức đặc sản địa phương đã thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm. Đặc biệt, vào mùa thu hoạch, các vườn sầu riêng, chôm chôm, măng cụt luôn là điểm đến hấp dẫn đối với du khách quốc tế.

Theo TS Lê Hoàng Dũng (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP. HCM), du lịch nông thôn không chỉ khai thác cảnh quan hay tiêu thụ nông sản mà cần hướng tới mục tiêu phát triển sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân và gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương. Với lợi thế hơn 60% dân số sinh sống ở khu vực nông thôn cùng nguồn tài nguyên sinh thái và tri thức bản địa phong phú, Việt Nam có nhiều điều kiện để phát triển mạnh loại hình du lịch trải nghiệm.

Chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" (OCOP) cũng đang tạo động lực mới cho du lịch nông thôn. Hiện cả nước có hơn 20.000 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó Hà Nội dẫn đầu với hơn 3.400 sản phẩm. Nhiều địa phương đã kết hợp sản phẩm OCOP với các tuyến, điểm du lịch nhằm gia tăng giá trị sản phẩm và mang đến trải nghiệm đa dạng cho du khách.

Theo Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO), du lịch nông thôn và du lịch sinh thái hiện chiếm khoảng 10% lượng khách du lịch toàn cầu, tạo doanh thu khoảng 30 tỷ USD mỗi năm và duy trì tốc độ tăng trưởng 10 - 30%. Đây được xem là dư địa lớn để Việt Nam phát huy lợi thế về nông nghiệp và đa dạng sinh học.

Gắn du lịch với quảng bá thương hiệu nông sản

Thực tế cho thấy, nhiều du khách quốc tế sau khi trải nghiệm các sản phẩm nông nghiệp tại Việt Nam đã tiếp tục tìm mua hoặc giới thiệu các sản phẩm này khi trở về nước. Cà phê, trà, hồ tiêu, hạt điều, xoài, vải, sầu riêng cùng nhiều sản phẩm chế biến từ nông sản Việt ngày càng hiện diện rộng rãi trên thị trường quốc tế.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam đạt 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm trước và là mức cao nhất từ trước đến nay. Nhiều ngành hàng như cà phê, rau quả tiếp tục lập kỷ lục về giá trị xuất khẩu. Đến nay, nông sản Việt đã có mặt tại hơn 190 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Sự kết hợp giữa du lịch và nông nghiệp cũng đang mở ra hướng đi mới cho hoạt động xúc tiến thương mại. Nhiều địa phương đã tổ chức các lễ hội trái cây, tuần lễ nông sản, hội chợ du lịch gắn với quảng bá đặc sản địa phương. Những sự kiện như Lễ hội Trái cây Nam Bộ, Festival Cà phê Buôn Ma Thuột, Festival Hoa Đà Lạt hay Buffet Sầu riêng tại Cần Thơ không chỉ thu hút đông đảo du khách mà còn tạo cơ hội kết nối giao thương, mở rộng thị trường xuất khẩu.

Bên cạnh đó, việc tổ chức các tour trải nghiệm tại vùng nguyên liệu giúp người tiêu dùng quốc tế hiểu rõ hơn về quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng và giá trị văn hóa của từng sản phẩm. Tại làng rau Trà Quế (TP Đà Nẵng), mỗi năm hàng nghìn du khách nước ngoài tham gia trải nghiệm trồng rau, thu hoạch và chế biến các món ăn truyền thống, qua đó góp phần quảng bá hình ảnh nông nghiệp Việt Nam.

Tuy nhiên, để du lịch nông nghiệp phát triển bền vững, các chuyên gia cho rằng vẫn cần tháo gỡ nhiều điểm nghẽn về hạ tầng, chất lượng dịch vụ và quảng bá. Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cần xây dựng chiến lược quốc gia phát triển kinh tế nông thôn dựa trên bản sắc địa phương, trong đó du lịch và sản phẩm OCOP phải được phát triển đồng bộ. Cùng với đó, Nhà nước cần tăng cường hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực, đầu tư hạ tầng, ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc và đẩy mạnh quảng bá số để nâng cao giá trị nông sản và đưa hình ảnh Việt Nam đến gần hơn với bạn bè quốc tế.