Khai thác hạ tầng giao thông: Phân cấp quản lý, minh bạch nguồn thu

Nghị định 99/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định quản lý, sử dụng và khai thác tài sản hạ tầng giao thông, làm rõ thẩm quyền, cơ chế tài chính và trách nhiệm quản lý.

Làm rõ thẩm quyền, phân cấp quản lý tài sản

Chính phủ ban hành Nghị định số 99/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định việc quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông. Nghị định sửa đổi, bổ sung nội dung tại 4 nghị định hiện hành, gồm: Nghị định số 44/2024/NĐ-CP về hạ tầng đường bộ; Nghị định số 12/2025/NĐ-CP về đường thủy nội địa; Nghị định số 15/2025/NĐ-CP về đường sắt; và Nghị định số 84/2025/NĐ-CP về hàng hải.

Trong đó, đối với lĩnh vực đường bộ, Nghị định sửa đổi quy định về cơ quan quản lý đường bộ theo hướng phân định rõ ba cấp.

Ở trung ương, cơ quan quản lý đường bộ là tổ chức trực thuộc Bộ Xây dựng, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng thực hiện quản lý nhà nước. Ở địa phương, cơ quan quản lý cấp tỉnh là cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh; cấp xã là UBND xã, phường, đặc khu.

Cùng với đó, Nghị định cũng làm rõ cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập được giao quản lý tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ ở từng cấp. Theo đó, ở trung ương là các cơ quan trực thuộc Bộ Xây dựng và đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Bộ; ở địa phương là cơ quan chuyên môn và đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND các cấp.

Về thẩm quyền giao quản lý tài sản, Bộ trưởng Bộ Xây dựng quyết định đối với tài sản thuộc trung ương quản lý; Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định hoặc phân cấp đối với tài sản thuộc địa phương quản lý.

Siết cơ chế tài chính, bảo đảm nguồn thu vào ngân sách

Nghị định 99/2026/NĐ-CP đồng thời sửa đổi quy định về quản lý, sử dụng nguồn thu từ khai thác tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ theo hướng chặt chẽ, minh bạch hơn.

Nghị định 99/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định quản lý, sử dụng và khai thác tài sản hạ tầng giao thông, làm rõ thẩm quyền, cơ chế tài chính và trách nhiệm quản lý. Ảnh: Thanh Hà

Nghị định 99/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định quản lý, sử dụng và khai thác tài sản hạ tầng giao thông, làm rõ thẩm quyền, cơ chế tài chính và trách nhiệm quản lý. Ảnh: Thanh Hà

Trường hợp cơ quan, đơn vị trực tiếp tổ chức khai thác, các khoản thu từ phí sử dụng đường bộ và các loại phí khác được quản lý theo quy định pháp luật về phí và ngân sách nhà nước. Đối với các khoản thu từ cung cấp dịch vụ, việc quản lý, sử dụng thực hiện theo cơ chế tài chính áp dụng đối với đơn vị quản lý tài sản công.

Trong trường hợp khai thác theo hình thức chuyển nhượng quyền thu phí, cho thuê quyền khai thác hoặc chuyển nhượng có thời hạn, sau khi trừ chi phí hợp lệ, toàn bộ số tiền còn lại phải nộp vào ngân sách nhà nước, tương ứng với cấp quản lý tài sản.

Nghị định cũng quy định rõ các khoản chi phí được trừ, bao gồm chi phí lập và phê duyệt đề án, chi phí đấu giá, bảo quản tài sản, chi phí phục vụ quản lý trong thời gian thực hiện hợp đồng và các chi phí liên quan khác.

Đáng chú ý, thời hạn nộp ngân sách được quy định cụ thể: trong vòng 45 ngày kể từ khi hoàn thành thanh toán lần đầu và 30 ngày đối với các lần thanh toán tiếp theo, cơ quan quản lý phải nộp phần còn lại vào ngân sách nhà nước.

Người đứng đầu cơ quan, đơn vị quản lý tài sản chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của chi phí, cũng như việc thực hiện nghĩa vụ nộp ngân sách theo quy định.

Nghị định 99/2026/NĐ-CP quy định toàn bộ số tiền thu từ khai thác tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ, sau khi trừ chi phí hợp lệ, phải nộp vào ngân sách nhà nước theo phân cấp quản lý. Đồng thời, quy định rõ thời hạn nộp, trách nhiệm của cơ quan quản lý và người đứng đầu, nhằm tăng tính minh bạch, siết chặt kỷ cương tài chính trong khai thác tài sản công.

Ngọc Hoa

Nguồn Công Thương: https://congthuong.vn/khai-thac-ha-tang-giao-thong-phan-cap-quan-ly-minh-bach-nguon-thu-449827.html