Khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai

Thực tế cho thấy, còn tồn tại nhiều bất cập trong quản lý đất đai, thậm chí xảy ra khiếu kiện kéo dài đều bắt nguồn từ thiếu đồng bộ và minh bạch của dữ liệu quản lý đất đai.

Mới đây, thành phố Hà Nội cũng như nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước triển khai gắn mã định danh cho từng thửa đất thể hiện bước chuyển quan trọng từ tư duy quản lý hành chính phân tán sang quản lý dựa trên dữ liệu số.

Dữ liệu đất đai, với hạt nhân là mã định danh thửa đất, chính là “tọa độ số” xác lập danh tính pháp lý duy nhất của mỗi mảnh đất. Khi nền tảng này được xây dựng vững chắc, hiệu lực quản lý nhà nước và trật tự thị trường mới có thể được bảo đảm lâu dài.

Về bản chất, mã định danh thửa đất là đơn vị dữ liệu nền tảng, gắn với hồ sơ địa chính, phản ánh đầy đủ vị trí, ranh giới, diện tích, mục đích sử dụng và tình trạng pháp lý của đất đai. Trong khi đó, định danh bất động sản có phạm vi rộng hơn, bao gồm nhà ở, công trình xây dựng và các tài sản hình thành trên đất. Vì vậy, định danh bất động sản không thể tách rời, càng không thể đứng độc lập với dữ liệu đất đai.

Cách tiếp cận này phù hợp với Nghị định số 357/2025/NĐ-CP của Chính phủ về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu nhà ở và thị trường bất động sản, có hiệu lực từ ngày 1-3-2026. Nghị định quy định việc gắn mã định danh điện tử cho từng sản phẩm bất động sản, qua đó đặt ra yêu cầu dữ liệu đất đai phải được chuẩn hóa, liên thông và làm nền tảng cho hệ thống dữ liệu thị trường bất động sản quốc gia vận hành thống nhất, minh bạch.

Chính vì vậy, việc thành phố Hà Nội hoàn thành tạo lập mã định danh cho hơn 2,47 triệu thửa đất đã giúp làm sạch dữ liệu, loại bỏ trùng lặp và truy xuất đầy đủ lịch sử biến động. Đây là tiền đề quan trọng để triển khai định danh bất động sản theo đúng tinh thần của Nghị định số 357/2025/NĐ-CP.

Từ yêu cầu đó, việc phát huy giá trị của dữ liệu đất đai đòi hỏi cách tiếp cận đồng bộ, nhất quán ngay từ tư duy đến tổ chức thực hiện. Trọng tâm là thống nhất nhận thức: Mã định danh thửa đất chính là nền tảng gốc của toàn bộ hệ thống định danh bất động sản. Trên nền tảng đó, công tác làm giàu, làm sạch và cập nhật dữ liệu đất đai cần tiếp tục được ưu tiên thực hiện.

Cùng với chất lượng dữ liệu, hạ tầng kỹ thuật và cơ chế chia sẻ thông tin giữ vai trò quyết định. Hệ thống dữ liệu đất đai cần được thiết kế theo hướng mở, có khả năng kết nối với các cơ sở dữ liệu về dân cư, doanh nghiệp, tài chính - thuế, công chứng, ngân hàng... Khi dữ liệu được liên thông, quản lý nhà nước sẽ chuyển từ xử lý thủ công sang giám sát, điều hành dựa trên thông tin thời gian thực.

Trong bối cảnh Nghị định số 357/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, việc triển khai định danh bất động sản cần được tiến hành thận trọng, có lộ trình phù hợp. Ưu tiên thí điểm tại những địa bàn đủ điều kiện về dữ liệu và hạ tầng sẽ giúp hoàn thiện quy trình trước khi nhân rộng, tránh đầu tư dàn trải và lãng phí nguồn lực.

Song hành với đầu tư công nghệ, yếu tố con người và thể chế có ý nghĩa quyết định. Đội ngũ cán bộ trực tiếp vận hành hệ thống phải được đào tạo bài bản, có trách nhiệm cập nhật và khai thác dữ liệu đúng quy định. Đồng thời, khung pháp lý về chia sẻ, sử dụng dữ liệu cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng minh bạch, hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Như vậy, quản lý đất đai trong kỷ nguyên số không thể tiếp tục dựa vào những mảnh dữ liệu rời rạc. Mã định danh thửa đất, nếu được xác lập đúng vai trò nền tảng, sẽ trở thành “xương sống” của hệ thống quản lý bất động sản, qua đó siết chặt kỷ cương pháp luật, minh bạch hóa thị trường và khai thác hiệu quả hơn nguồn lực đất đai, góp phần phát triển bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.