Khai thác thị trường Halal, thêm cơ hội đưa hàng Việt xuất khẩu

Thị trường rộng lớn

Báo cáo của Tập đoàn IMARC (Đơn vị nghiên cứu phân tích thị trường quốc tế và tư vấn) cho thấy, khu vực Đông Nam Á, Nam Á và Nam Thái Bình Dương là thị trường xuất khẩu tiềm năng của sản phẩm Halal, với số dân theo đạo Hồi và sử dụng thực phẩm Halal khoảng 860 triệu người, lượng tiêu thụ lượng thực phẩm Halal lên đến 470 tỷ USD, trong đó Đông Nam Á là 230 tỷ USD, Nam Á và Nam Thái Bình Dương là 238 tỷ USD.

Thông tin của Bộ Công Thương, nhu cầu về sản phẩm Halal tăng mạnh không chỉ vì sự tăng nhanh của dân số Hồi giáo, mà còn bởi những nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ, EU… ngày càng ưa chuộng các sản phẩm Halal. Nguyên nhân là sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn cao về vệ sinh an toàn thực phẩm và môi trường.

Doanh nghiệp Hà Nội giới thiệu sản phẩm tới đối tác Halal tại hội chợ quốc tế. Ảnh: Lê Nam

Trong khi đó, Việt Nam là một trong những quốc gia xuất khẩu nông, thủy sản lớn trên thế giới với nhiều mặt hàng phù hợp với nhu cầu của người Hồi giáo như gạo, cao su, chè, điều, cà phê, hồ tiêu, tôm, cá… Tại khu vực Đông Nam Á, Việt Nam đã hợp tác giao thương với Malaysia, Indonesia, Singapore trong chế biến giúp Việt Nam mở rộng xuất khẩu sản phẩm Halal sang các nước Trung Đông và thâm nhập thị trường Halal toàn cầu.

Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường nước ngoài Võ Hoàng Anh (Bộ Công Thương) cho biết, Việt Nam có nhiều cơ hội sản xuất và xuất khẩu thực phẩm Halal nhờ vào nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên. Ngoài ra Việt Nam cũng nằm trong Nhóm công tác ASEAN về Thực phẩm Halal cũng tạo cơ hội kết nối Việt Nam với các thị trường Halal Châu Á. “Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt khoảng 35,88 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước. Các mặt hàng chủ lực như gạo, cà phê, hạt điều, hồ tiêu, trái cây nhiệt đới, thủy sản và thực phẩm chế biến đều có tiềm năng phát triển theo tiêu chuẩn Halal. Kết quả này cho thấy Việt Nam đã bắt đầu tham gia cung ứng hàng hóa cho thị trường Halal qua đó khẳng định năng lực xuất khẩu”, ông Võ Hoàng Anh nhấn mạnh.

Hướng đi cho doanh nghiệp Việt

Mặc dù thị trường Halal rộng lớn sẽ tạo cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tăng kim ngạch xuất khẩu, tuy nhiên thực tế cho thấy hoạt động xuất khẩu thực phẩm của các doanh nghiệp Việt Nam vào thị trường Halal mới chỉ là bước đầu khai phá. Năng lực xuất khẩu sản phẩm Halal của Việt Nam còn khá khiêm tốn, mới chỉ đạt 10,5 tỷ USD/năm.

Dù tiềm năng là vô cùng lớn, nhưng việc thâm nhập thị trường Halal vẫn tiềm ẩn nhiều thách thức. Phân tích nguyên nhân khiến doanh nghiệp Việt Nam chưa khai thác được thị trường này Trưởng phòng nghiên cứu, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam Đinh Công Hoàng cho biết, thách thức lớn nhất nằm ở quy trình chứng nhận phức tạp. Chẳng hạn, khi xuất khẩu vào Indonesia, sản phẩm phải có giấy chứng nhận bởi tổ chức Halal nước ngoài được Cơ quan Tổ chức Đảm bảo Sản phẩm Halal trực thuộc Bộ Tôn giáo Indonesia (BPJPH) công nhận...

Tại Hội nghị Tìm hiểu thị trường Halal Singapore và kết nối doanh nghiệp 2 nước do Sở Công Thương Hà Nội và Thương vụ Việt Nam tại Singapore vừa tổ chức, Đại sứ Việt Nam tại Singapore Trần Phước Anh cho hay, giấy chứng nhận Halal lại không có giá trị vĩnh viễn, không được công nhận như nhau ở tất cả các quốc gia, với tất cả mặt hàng. Điều này khiến doanh nghiệp phải tái chứng nhận nhiều lần và phải căn cứ vào từng thị trường xuất khẩu để đăng ký chứng nhận phù hợp. Đây là những nguyên nhân khiển mỗi năm, nước ta có khoảng 50 công ty được cấp chứng nhận Halal với các sản phẩm chủ yếu là hải sản, đồ uống, thực phẩm đóng hộp, bánh kẹo, đồ ăn chay và dược phẩm.

Du khách Hồi giáo tham quan Văn Miếu là thị trường tiêu thụ sản phẩm Halal. Ảnh: Hoài Nam

“Nhận thức tầm quan trọng của thị trường Halal, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định phê duyệt Đề án "Tăng cường hợp tác quốc tế để xây dựng và phát triển ngành Halal Việt Nam đến năm 2030". Vì vậy Singapore là điểm lý tưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nói chung Hà Nội nói riêng xuất khẩu sản phẩm Halal sang Singapore và tái xuất sang các thị trường khác”, ông Dũng thông tin.

Giám đốc Công ty CP Dược thảo Thiên Phúc Nguyễn Thị Hồng chia sẻ, là doanh nghiệp chuyên sản xuất, cung cấp sản phẩm dược thảo Đông trùng hạ thảo, thông qua hoạt động xúc tiến, kết nối tiêu thụ của Sở Công Thương Hà Nội tại Singapore và Malaysia, doanh nghiệp đã có cơ hội tiếp cận kết nối trực tiếp với các đầu mối thu mua của đại siêu thị Mydin (Malaysia) đưa sản phẩm vào thị trương Halal Malaysia tiêu thụ.

Là đơn vị hỗ trợ doanh nghiệp kết nối khai thác thị trường Halal, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Kiều Oanh cho biết, nhằm giúp doanh nghiệp tìm hiểu thông tin thị trường Halal, Sở Công Thương Hà Nội sẽ tổ chức đoàn doanh nghiệp tham gia Hội chợ triển lãm nhượng quyền và cấp phép châu Á đồng thời tiếp cận hệ thống đại siêu thị Mydin chuyên cung cấp sản phẩm Halal tại Malaysia. “Muốn đưa hàng hóa vào hệ thống siêu thị kinh doanh sản phẩm Halal, doanh nhiệp cần tham gia các hội thảo, hội chợ…liên quan đến thị trường Halal để tìm hiểu nhu cầu của người Hồi giáo, tìm kiếm đối tác, đăng ký chứng nhận Halal, giới thiệu sản phẩm, mở rộng thị trường xuất khẩu sản phẩm trong thời gian sớm nhất”, bà Oanh khẳng định.

Như vậy để mở cánh cửa thị trường này đòi hỏi doanh nghiệp chủ động rà soát cơ sở vật chất, chuẩn hóa nguyên liệu đầu vào, cải tiến quy trình sản xuất, kết nối với các tổ chức chứng nhận uy tín …