Khám phá hệ thống rocket tầm xa PHL-191 và đạn airburst 'mưa thép' Trung Quốc

Đạn mảnh nổ trên không từ pháo phản lực PHL-191. Ảnh: militarywatchmagazine.com

Hệ thống phóng rocket đa nòng mô-đun PHL-191 của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc liên tục xuất hiện trong các đợt diễn tập bắn đạn thật với khả năng khai hỏa đạn airburst (đạn nổ tung trên không) - thứ được truyền thông quân sự gọi là ‘mưa thép’. 

Không chỉ là một khẩu pháo phản lực thông thường, PHL-191 kết hợp tầm bắn cực xa, độ chính xác cao và khả năng linh hoạt thay đổi loại đạn trong thời gian ngắn, tạo nên một nền tảng hỏa lực tầm xa đáng chú ý nhất của lục quân Trung Quốc hiện nay.

PHL-191, còn được biết đến với các tên gọi PCL-191 hoặc PCH-191 và thuộc họ hệ thống PHL-16/AR-3, được thiết kế theo kiến trúc mô-đun hoàn toàn. 

Xe phóng đặt trên khung gầm bánh lốp 8x8 cho phép cơ động cao, triển khai nhanh và rút lui ngay sau khi bắn để tránh phản kích. 

Hệ thống pháo phản lực PHL-191 của Trung Quốc dội hỏa lực tập trung, tạo hiệu ứng mảnh văng nổ trên không (airburst) rõ rệt lên các mục tiêu phân tán trên chiến trường (Nguồn ảnh: Bộ Quốc phòng Trung Quốc/armyrecognition.com).

Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở các hộp phóng có thể thay thế: cùng một bệ phóng có thể mang hai mô-đun chứa 8 quả rocket cỡ 370 mm, hoặc cấu hình 300 mm, thậm chí lắp đạn chiến thuật cỡ lớn hơn khoảng 750 mm. 

Việc thay mô-đun chỉ mất khoảng 10 phút, giúp đơn vị chuyển đổi linh hoạt giữa nhiệm vụ bắn sát thương diện rộng và đánh điểm chính xác sâu phía sau tuyến đối phương.

Về tầm bắn, các nguồn phân tích quốc tế thống nhất rằng rocket dẫn đường 300 mm đạt khoảng 150 km, trong khi loại 370 mm mở rộng tầm hoạt động lên 280-350 km. Cấu hình đạn chiến thuật lớn hơn được đánh giá có thể vươn tới gần 500 km. 

Hệ thống dẫn đường kết hợp quán tính với vệ tinh Bắc Đẩu giúp sai số vòng tròn (CEP) xác suất giảm xuống mức rất thấp, trong một số buổi diễn tập thực tế đã thể hiện khả năng bắn trúng mục tiêu giả định với độ tập trung cao. 

Chính sự kết hợp giữa tầm xa và độ chính xác này, khiến PHL-191 vượt ra ngoài vai trò pháo phản lực truyền thống vốn thiên về bão hòa diện rộng, mà tiến gần hơn tới loại vũ khí tấn công chính xác tầm trung.

Hệ thống pháo phản lực PHL-191. Ảnh: defencesecurityasia.com

Mới đây, video diễn tập bắn đạn thật được công bố vào tháng 7/2026 đã thu hút sự chú ý đặc biệt, khi cho thấy PHL-191 khai hỏa đạn airburst - 'mưa thép'. 

Thay vì nổ khi chạm đất, các quả rocket phát nổ ở độ cao nhất định phía trên khu vực mục tiêu, phân tán thành hàng nghìn mảnh kim loại tốc độ cao, tạo thành “mưa thép” bao phủ vùng rộng. 

Loại đạn này không nhằm xuyên phá công sự kiên cố mà tối ưu hóa cho việc áp chế lực lượng lộ thiên, trang thiết bị nhẹ, radar, hệ thống phòng không và nhân sự đang hoạt động ngoài trời. 

Khả năng này mở rộng đáng kể phổ mục tiêu của PHL-191: vừa có thể dùng rocket dẫn đường để tiêu diệt điểm quan trọng, vừa dùng đạn airburst để làm tê liệt mạng lưới phòng thủ trên diện rộng trước khi lực lượng chính tiến công.

Từ góc nhìn công nghệ, đạn airburst - 'mưa thép' trên nền tảng PHL-191 phản ánh xu hướng hiện đại hóa hỏa lực lục quân Trung Quốc. 

Hệ thống pháo phản lực PHL-191 của Trung Quốc trong đợt diễn tập Justice Mission 2025. Ảnh: militarywatchmagazine.com

Việc tích hợp nhiều loại đạn trên cùng một khung gầm giảm chi phí hậu cần và tăng tính linh hoạt chiến thuật. 

Trong các cuộc diễn tập lớn như Justice Mission 2025 hay Strait Thunder, PHL-191 đã được dùng để bắn đạn thật, kết hợp với UAV trinh sát để điều chỉnh hỏa lực gần như theo thời gian thực. 

Điều này cho thấy hệ thống không chỉ là vũ khí đơn lẻ mà là mắt xích trong chuỗi cảm biến-quyết định-tấn công liên kết.

Hệ thống rocket tầm xa PHL-191 cùng đạn airburst ‘mưa thép’ đại diện cho sự chuyển dịch rõ rệt từ pháo phản lực bão hòa sang nền tảng hỏa lực tầm xa đa nhiệm, chính xác và linh hoạt. 

Với tầm bắn có thể vượt quá 300 km ở cấu hình tiêu chuẩn và gần 500 km ở cấu hình mở rộng, cùng khả năng tạo vùng sát thương diện rộng bằng đạn airburst, hệ thống này đang trở thành yếu tố quan trọng trong cách Trung Quốc xây dựng năng lực chống tiếp cận. 

(Theo eng.mod.gov.cn, armyrecognition.com, defencesecurityasia.com, militarywatchmagazine.com)