Khám phá nét đẹp ngựa tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Giám đốc Trung tâm hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu phát biểu khai mạc

Phát biểu khai mạc, Giám đốc Trung tâm Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu nhấn mạnh, trong tâm thức và văn hóa Việt Nam, ngựa là biểu tượng của sức mạnh, lòng trung thành, sự bền bỉ và tinh thần tiến bước không ngừng. Gắn liền với những cuộc hành trình dài trong lịch sử và đời sống, hình tượng ngựa thường được xem như biểu trưng cho ý chí bền bỉ, khát vọng vươn xa và tinh thần không ngừng học hỏi của con người. Đặc biệt, trong năm Bính Ngọ – năm của hành động và chuyển động mạnh mẽ – hình tượng ngựa càng trở nên giàu ý nghĩa, gợi nhắc nội lực, sự bứt phá và tinh thần vượt lên trong năm mới.

Không gian trưng bày ngựa tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Theo ông Kiêu, đây là lần đầu tiên tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám có hoạt động triển lãm như thế. Các tác phẩm của nhà nghiên cứu văn hóa Tây Nguyên Đặng Minh Tâm, họa sĩ Lê Huy và nhóm Lamphong Studio cùng hình ảnh, hiện vật về ngựa tạo được ấn tượng sâu sắc đối với du khách trong nước và quốc tế. Trưng bày "Ngựa về phố" cũng là lời chúc gửi đến các du khách thập phương có một năm mới khởi đầu đầy bứt phá và năng động để bước vào kỷ nguyên mới.” Việc tổ chức trưng bày tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, nơi biểu tượng của đạo học và truyền thống hiếu học Việt Nam còn mang ý nghĩa sâu sắc. Trong không gian linh thiêng của sự học, hình tượng con ngựa không chỉ đại diện cho sức mạnh và sự bền bỉ, mà còn gợi liên tưởng tới tinh thần lập thân, lập nghiệp, ý chí vươn lên thông qua học tập, rèn luyện và cống hiến cho xã hội" – ông Lê Xuân Kiêu chia sẻ.

Nhà nghiên cứu văn hóa Tây Nguyên Đặng Minh Tâm giới thiệu về các tác phẩm trưng bày

Trong không gian linh thiêng của Văn Miếu- Quốc Tử Giám, du khách nhất là khách quốc tế hết sức ấn tượng bởi cách trưng bày, bố trí không gian sắp đặt các tác phẩm, khắc họa các hình tượng ngựa khác nhau. Các tác phẩm và tư liệu trưng bày thể hiện nhiều cách tiếp cận về hình tượng ngựa: từ chiều sâu nghiên cứu văn hóa, ngôn ngữ tạo hình hội họa đương đại đến các hình thức nghệ thuật sắp đặt sáng tạo. Qua đó, trưng bày khắc họa hình ảnh con ngựa vừa gần gũi với truyền thống, vừa mang tinh thần thời đại, phản ánh khát vọng bứt phá trong tư duy, hành động và sáng tạo của xã hội đương đại.

Nghệ nhân Y Bhiông Buôn Yă, dân tộc Ê Đê, Đăk Lăk ngồi tạc tượng ngựa

Tại trưng bày, nhà nghiên cứu văn hóa Tây Nguyên Đặng Minh Tâm cho biết, nghề làm tượng không được truyền dạy qua trường lớp, mà được trao truyền từ người này sang người khác, bằng cảm hứng, bằng trải nghiệm và sự sáng tạo cá nhân. Chính điều đó làm nên sức sống riêng của tượng gỗ Tây Nguyên - tự do, không khuôn mẫu, không rập khuôn. Ông Tâm chia sẻ: các tác phẩm mà ông mang đến trưng bày ở đây đều mang đường nét điêu khắc đặc trưng của Tây Nguyên với vẻ thô mộc,vẫn giữ nguyên nét đục, nét tạc, không làm bóng, không sơn phết. Đó là cách thể hiện bản chất ngay thẳng, trung thực của con người Tây Nguyên. Chính vì thế, không có con ngựa nào giống nhau. Mỗi tác phẩm là một cá tính, một cảm xúc riêng, thể hiện sự tự do trong sáng tạo và sự đa dạng trong văn hóa của từng tộc người.

Trong khuôn viên không gian trưng bày, du khách có thể chụp ảnh lưu niệm, ngắm nhìn các loại ngựa khác nhau hay cùng nhau xem nghệ nhân Y Bhiông Buôn Yă, dân tộc Ê Đê, Đăk Lăk ngồi tạc tượng ngựa và nghe kể những câu chuyện về văn hóa Tây Nguyên, về các nghề truyền thống như nghề rèn, đan lát, dệt, tạc tượng gỗ…và du khách sẽ cùng hòa mình với nghệ nhân khi nghệ nhân thể hiện những giai điệu sôi nổi về Tây Nguyên hùng vĩ vang lên.

Trưng bày diễn ra từ ngày 8/1/2026 đến hết tháng 3/2026 trong không gian sân Thái học, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội.

P.V