Khám phá TP Hồ Chí Minh qua các thực hành sáng tạo

Ngày 8/9, Đại học RMIT Việt Nam cho biết Liên hoan Sáng tạo và Thiết kế Việt Nam (Vietnam Festival of Creativity & Design - VFCD) lần thứ 7 sẽ diễn ra với chủ đề “Sống.Tạo”. Nina Next Space là địa điểm chính, bên cạnh nhiều không gian sáng tạo tại TP Hồ Chí Minh và một số hoạt động nghiên cứu thực địa ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Hoạt động VFCD được tổ chức năm 2024. Ảnh tư liệu

VFCD được tổ chức thường niên từ năm 2019 đến 2024. Khi trở lại vào năm 2026, liên hoan chuyển sang chu kỳ hai năm một lần và tổ chức chương trình theo năm nhánh hoạt động, thay vì tập trung chủ yếu vào các sự kiện trưng bày.

Với chủ đề “Sống.Tạo”, Ban tổ chức đặt sáng tạo trong mối liên hệ với con người, không gian sống và sự tham gia của cộng đồng. Các tác phẩm, ý tưởng không chỉ được giới thiệu dưới dạng thành phẩm mà còn tiếp tục được điều chỉnh, thử nghiệm và phát triển thông qua tương tác với người xem.

Hoạt động xuyên suốt liên hoan là triển lãm “Sống.Tạo”, giới thiệu hơn 25 dự án của hơn 75 nhà sáng tạo trong nước và quốc tế. Các dự án thuộc nhiều lĩnh vực như nghệ thuật, thiết kế, nhiếp ảnh, thủ công, phim, truyền thông số và trình diễn. Một số tác phẩm có thể được thay đổi hoặc hoàn thiện trong thời gian trưng bày, để công chúng theo dõi quá trình sáng tạo thay vì chỉ xem kết quả cuối cùng.

Bên cạnh triển lãm, diễn đàn “Tương lai của các liên hoan sáng tạo” quy tụ các chuyên gia, nhà tổ chức và người thực hành sáng tạo đến từ Việt Nam, Đông Nam Á và châu Âu. Nội dung trao đổi tập trung vào sự thay đổi của mô hình liên hoan, khả năng thích ứng với bối cảnh văn hóa - xã hội, nhu cầu của công chúng và cách xây dựng sự hợp tác giữa trường đại học, tổ chức văn hóa, doanh nghiệp và cộng đồng.

Theo lịch trình, VFCD 2026 khai mạc ngày 21/9 tại Nina Next Space, đồng thời tổ chức phiên thảo luận đầu tiên của diễn đàn “Tương lai của các liên hoan sáng tạo”. Các cuộc trao đổi chuyên đề của diễn đàn sẽ tiếp tục trong ngày 22/9.

Ngoài các hoạt động triển lãm còn có các buổi diễn đàn, đối thoại tại VFCD 2026. Ảnh tư liệu

Ngoài những hoạt động tại địa điểm chính, chương trình Không gian sáng tạo thực nghiệm đưa công chúng đến nhiều địa điểm kiến trúc, thiết kế và nghệ thuật tại TP Hồ Chí Minh. Người tham dự có thể đi bộ khám phá đô thị ở khu vực trung tâm và Chợ Lớn, xem phim ngắn, tham quan các xưởng thiết kế, theo dõi nghệ thuật trình diễn, quan sát nghệ sĩ sáng tác tại chỗ hoặc tham gia các buổi thực hành sáng tạo.

Một số hoạt động tập trung vào cách con người ghi chép thành phố từ những chi tiết thường nhật; tái sử dụng công trình cũ; mối quan hệ giữa kiến trúc và lối sống; cũng như việc đưa vật liệu bị bỏ quên trở lại đời sống qua thiết kế. Qua đó, Thành phố không chỉ là nơi tổ chức liên hoan mà còn trở thành đối tượng quan sát, thực hành và sáng tạo.

Tuần lễ Thiết kế tuần hoàn 2026 với chủ đề “Những chuyển hóa phong phú” sẽ mở rộng đến khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Hoạt động nghiên cứu thực địa tập trung tìm hiểu cảnh quan, di sản văn hóa, đời sống cộng đồng và những phương thức sử dụng tài nguyên tại địa phương.

Những ghi nhận từ thực địa sau đó được đưa về TP Hồ Chí Minh để tiếp tục trao đổi trong các phiên thảo luận và hoạt động đồng sáng tạo. Cách tổ chức này nhằm kết nối nghiên cứu với thực hành thiết kế, đồng thời gợi mở phương án vận dụng tư duy tuần hoàn vào những điều kiện cụ thể của từng khu vực.

Trong lĩnh vực giáo dục, tọa đàm VNx đặt ra các câu hỏi về tương lai đào tạo sáng tạo tại Việt Nam, trong đó chú ý đến việc học tập ngoài lớp học, kết nối giữa nghiên cứu và thực hành, cũng như vai trò của trường đại học trong hệ sinh thái sáng tạo.

Theo Phó Giáo sư Lim Kok Yoong, Giám đốc VFCD 2026, Phó Trưởng khoa phụ trách Nghiên cứu và Đổi mới, Khoa Truyền thông và Thiết kế Đại học RMIT Việt Nam, một liên hoan không chỉ là tập hợp của các sự kiện mà còn là nơi người tham gia gặp gỡ, trao đổi ý tưởng và xây dựng sự gắn kết với nơi chốn.

VFCD chủ yếu giới thiệu về không gian sống với sự sáng tạo của con người. Ảnh tư liệu

“Dần dần, liên hoan có thể trở thành một phần bản sắc của thành phố, tạo điều kiện để các cộng đồng sáng tạo kết nối, hợp tác, thử nghiệm và phát triển. Đó cũng là cách chúng tôi nhìn nhận VFCD không chỉ là một liên hoan diễn ra trong thành phố mà là một thực thể sống được định hình bởi những con người, cộng đồng và hoạt động làm nên sức sáng tạo của thành phố”, Phó Giáo sư Lim Kok Yoong cho biết.

Thông qua 5 nhánh hoạt động, VFCD 2026 tạo không gian trao đổi giữa nghệ sĩ, nhà thiết kế, nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên, tổ chức văn hóa, doanh nghiệp sáng tạo và công chúng. Việc đưa hoạt động đến nhiều địa điểm cũng giúp người tham dự tiếp cận trực tiếp những cộng đồng, xưởng thiết kế và không gian văn hóa đang góp phần hình thành đời sống sáng tạo của TP Hồ Chí Minh.