Khám sức khỏe định kỳ - 'cửa ngõ' phát hiện sớm bệnh lao

Việc lồng ghép sàng lọc lao vào khám sức khỏe định kỳ đang được ngành y tế định hướng triển khai, nhằm phát hiện sớm các ca bệnh không triệu chứng, giảm lây lan trong cộng đồng và tiến tới mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030.

Phát hiện chưa đạt kỳ vọng, nhiều ca bệnh bị “bỏ sót”

Theo Chương trình Chống lao Quốc gia, thực tế hiện nay có tới gần 40% người mắc lao không có triệu chứng rõ ràng, khiến việc phát hiện sớm gặp nhiều khó khăn. Không ít trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe hoặc khi bệnh đã tiến triển nặng.

Mỗi năm, Việt Nam ước tính có khoảng 180.000–184.000 ca mắc lao mới, trong đó hàng nghìn trường hợp lao kháng thuốc. Bệnh vẫn cướp đi sinh mạng của khoảng 11.000–12.000 người, đưa Việt Nam vào nhóm 30 quốc gia có gánh nặng bệnh lao cao nhất thế giới.

Ảnh minh họa.

Ảnh minh họa.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, công tác phát hiện bệnh lao vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Năm 2025, cả nước phát hiện hơn 119.000 ca, tương đương khoảng 63% số ca ước tính trong cộng đồng, đồng nghĩa vẫn còn một tỷ lệ lớn người bệnh chưa được phát hiện.

Một trong những nguyên nhân là hoạt động sàng lọc lao chưa được đưa vào danh mục khám sức khỏe ban đầu và khám sức khỏe định kỳ. Trong khi đó, tỷ lệ người dân được khám sức khỏe còn hạn chế, dẫn tới ước tính khoảng 40–50% dân số chưa được sàng lọc lao, làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng.

Hướng tới sàng lọc toàn dân, giảm gánh nặng bệnh tật

Trong định hướng từ năm 2026, việc lồng ghép sàng lọc lao vào khám sức khỏe định kỳ được xem là giải pháp quan trọng, tiến tới mỗi người dân được kiểm tra sức khỏe hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm.

Bệnh lao sẽ được chữa khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện sớm (Ảnh minh họa).

Bệnh lao sẽ được chữa khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện sớm (Ảnh minh họa).

Về chuyên môn, chụp X-quang phổi là phương pháp hiệu quả để phát hiện tổn thương nghi lao ngay cả khi chưa có triệu chứng. Các trường hợp nghi ngờ sẽ được xét nghiệm bằng kỹ thuật GeneXpert để chẩn đoán nhanh, chính xác. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong đọc phim X-quang cũng góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện bệnh.

Hiện tỷ lệ điều trị thành công bệnh lao tại Việt Nam đạt khoảng 89-90%, cao hơn mức trung bình toàn cầu. Tuy nhiên, thách thức vẫn còn khi nguồn lực tài chính có xu hướng giảm, trong khi nhu cầu phát hiện và điều trị ngày càng tăng.

Việt Nam đặt mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030. Để đạt được mục tiêu này, cùng với nỗ lực của ngành y tế, việc người dân chủ động khám sức khỏe định kỳ được coi là yếu tố then chốt, giúp phát hiện sớm và kiểm soát hiệu quả căn bệnh này.

Minh Lý

Nguồn Công Lý: https://congly.vn/kham-suc-khoe-dinh-ky-cua-ngo-phat-hien-som-benh-lao-516482.html