Khám sức khỏe toàn dân: Lượng - chất phải song hành

Khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân. Ảnh: Sở Y tế Hà Nội.

Tại Hải Phòng, đến giữa tháng 9, toàn thành phố có hơn 2,71 triệu trong tổng số 4,21 triệu người thuộc phạm vi thống kê đã được khám sức khỏe định kỳ, đạt 64,35%. Hơn 1,5 triệu người còn lại cần tiếp tục tổ chức khám hoặc đối soát, cập nhật kết quả.

Tại TPHCM, tính đến ngày 21/9, có 5.018.955 người được khám sức khỏe, khám sàng lọc. Một số địa phương đạt tỷ lệ cao, gồm các xã Thạnh An, Vĩnh Lộc, An Nhơn Tây, An Thới Đông và các phường Phước Thắng, Long Phước.

Dù vậy, TPHCM xác định giai đoạn tiếp theo không chỉ mở rộng độ bao phủ mà còn phải bảo đảm khám thực chất, nâng cao chất lượng chuyên môn, hoàn thiện kết quả trên Hồ sơ sức khỏe điện tử và làm sạch dữ liệu. Sở Y tế TPHCM nêu rõ, một người chỉ được ghi nhận hoàn thành khám khi thực sự được khám, có kết quả và được cập nhật đầy đủ, chính xác trên Hồ sơ sức khỏe điện tử; những hồ sơ chỉ có thông tin hành chính nhưng chưa có kết quả khám không được tính.

Một số địa phương khác cũng ghi nhận tiến độ đáng chú ý. Đắk Lắk đến ngày 16/9 có hơn 2,23 triệu người được bao phủ các hình thức khám, kiểm tra sức khỏe, đạt 72,28% dân số. Lai Châu đến hết ngày 9/9 đã khám cho hơn 412.000 người, tương đương 82,30% dân số toàn tỉnh và 99,03% dân số có mặt tại địa phương; lập Sổ sức khỏe điện tử cho hơn 331.000 người. Quảng Trị từ đầu năm đến ngày 11/9 tổ chức khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc miễn phí cho hơn 920.000 lượt người, đạt 49,5%.

Mới đây, ngày 16/9/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Công văn số 1129/TTg-KGVX về triển khai Chỉ thị số 17/CT-TTg trong tổ chức khám sức khỏe cho người dân. Văn bản nêu rõ, năm 2026 là năm đầu triển khai chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân trên phạm vi rộng, thời gian còn lại không nhiều. Vì vậy, việc triển khai phải quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả, nhưng phải bảo đảm thực chất, đúng đối tượng, theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên; không hình thức, không chạy theo thành tích, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Theo chỉ đạo của Thủ tướng, UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả triển khai trên địa bàn. Các địa phương phải rà soát, cập nhật kế hoạch thực hiện đến hết năm 2026 theo từng nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên; xác định chính xác số người đã được khám, số người chưa được khám, nhóm cần ưu tiên, năng lực từng cơ sở y tế và tiến độ thực hiện theo từng tháng.

Những nhóm ưu tiên được nhấn mạnh gồm người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính, người sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, xã đảo, đặc khu và các đối tượng ưu tiên khác. Đây là những nhóm dễ gặp rào cản trong tiếp cận dịch vụ y tế, cần được tổ chức khám phù hợp, kể cả khám lưu động đối với người cao tuổi, người khó khăn trong đi lại.

Một yêu cầu quan trọng khác là lồng ghép, kế thừa các hình thức khám sức khỏe khác nhau. Trên thực tế, người dân có thể đã được khám qua nhiều kênh: khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí, kiểm tra sức khỏe học sinh, sinh viên, khám bệnh nghề nghiệp, khám sức khỏe cho người lao động, khám chữa bệnh bảo hiểm y tế hoặc các hình thức khám sức khỏe khác. Nếu không có cơ chế đối soát và kế thừa kết quả còn giá trị lâm sàng, chương trình có thể phát sinh trùng lặp, lãng phí và thanh toán trùng.

Trong giai đoạn tăng tốc, các địa phương cũng cần tăng cường kiểm tra, giám sát tiến độ, chất lượng chuyên môn, quản lý và sử dụng kinh phí; kịp thời chấn chỉnh nơi triển khai chậm, hình thức, không bảo đảm chất lượng; phát hiện, xử lý nghiêm hành vi vi phạm, thất thoát, lãng phí, tiêu cực, trục lợi chính sách.

Để chính sách đi vào chiều sâu, tăng tốc phải đi cùng chất lượng. Mỗi người được khám cần có kết quả chuyên môn rõ ràng, được cập nhật đầy đủ vào Hồ sơ sức khỏe điện tử và có thể sử dụng trong theo dõi, tư vấn, chuyển tuyến, quản lý bệnh mạn tính. Khi đó, chương trình khám sức khỏe toàn dân mới thực sự trở thành nền tảng của chăm sóc sức khỏe chủ động.