Khẩn trương giải phóng mặt bằng dự án tuyến đường sắt cao tốc bắc-nam

Mặt bằng Khu tái định cư thôn Mỹ Phong, xã Công Chính.

Theo quy hoạch, tuyến đường sắt cao tốc bắc-nam qua xã Công Chính dài khoảng 8,99km, ảnh hưởng tới 11 thôn. Để người dân yên tâm di dời, điều kiện tiên quyết là phải chuẩn bị đầy đủ, đồng bộ các khu tái định cư. Từ yêu cầu đó, khu tái định cư thôn Mỹ Phong được quy hoạch và đầu tư xây dựng để bố trí cho 51 hộ dân xã Yên Mỹ cũ.

Trên công trường thi công khu tái định cư, anh Nguyễn Ngọc Thắng, Giám sát kỹ thuật của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Phương Hà cho biết, đơn vị đã hoàn thành hệ thống nước sạch, thoát nước, điện ngầm và đang tập trung thi công mặt đường, vỉa hè. “Chúng tôi đang dồn sức để hoàn thành giai đoạn 2 trong những ngày tới. Nhà thầu luôn sẵn sàng tăng ca nếu cần”, anh Thắng chia sẻ.

Cùng với khu tái định cư thôn Mỹ Phong, xã Công Chính được chấp thuận chủ trương bố trí thêm hai khu tái định cư tại thôn Đồng Đông và thôn Tuy Yên. Tổng cộng, mặt bằng ba khu tái định cư dự kiến bố trí cho 177 hộ bị ảnh hưởng. Theo ông Phạm Quang Thuyên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Công Chính, vị trí tái định cư đã được lấy ý kiến các hộ dân liên quan và được nhân dân cơ bản đồng thuận: “Mặt bằng khu tái định cư Mỹ Phong đã cơ bản hoàn thành và đang được xây dựng. Mặt bằng hai khu tái định cư còn lại đang làm thủ tục đền bù, giải phóng mặt bằng, dự kiến khởi công trong tháng 1 theo đúng tiến độ tỉnh giao”.

Tại thôn Tân Tiến, xã Công Chính, câu chuyện giải phóng mặt bằng không chỉ là xây dựng khu tái định cư. Nhiều hộ dân sinh sống trên diện tích đất có nguồn gốc từ Nông trường Yên Mỹ trước đây, ổn định hàng chục năm nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Khi dự án lớn triển khai, những tồn tại lịch sử này trở thành nỗi lo của người dân. Bà Đỗ Thị Phương cho biết, gia đình bà có hơn 1.000m² đất bị ảnh hưởng, hiện mới chỉ biết tuyến đường sắt cao tốc đi qua khu vực chứ chưa rõ phương án cụ thể. “Tôi sống ở Nông trường Yên Mỹ từ năm 1962 đến nay, chồng tôi là liệt sĩ. Rất mong nếu chính quyền thu hồi đất để làm đường sắt cao tốc thì có mức bồi thường thỏa đáng”, bà Phương chia sẻ.

Ở gần nhà bà Phương, ông Trương Mạnh Hùng cũng cho biết gia đình ông được Nông trường Yên Mỹ giao đất từ năm 1989. Trải qua nhiều lần thay đổi đơn vị quản lý hành chính, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đến nay chưa hoàn tất.

Liên quan vấn đề trên, một cán bộ xã Công Chính cho biết địa phương rất mong tỉnh Thanh Hóa sớm giải quyết dứt điểm việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại thôn Tân Tiến. Bởi lẽ, người dân được nông trường giao đất và sinh sống ổn định hàng chục năm qua. Nếu không có giấy chứng nhận, sẽ rất khó có cơ sở đền bù khi giải phóng mặt bằng và thiệt thòi sẽ thuộc về người dân.

Xã Thăng Bình có 3,78km đường sắt cao tốc bắc-nam đi qua. Diện tích ảnh hưởng chủ yếu là đất lúa. 16 hộ có đất ở bị thu hồi. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Thăng Bình Nguyễn Thái Sơn cho biết, địa phương đã quy hoạch một khu tái định cư diện tích 2ha và hoàn thành công tác lựa chọn nhà thầu. Điều quan trọng nhất là sớm có hướng tuyến để đi kiểm đếm, xác định hiện trạng từng hộ, tránh phát sinh về sau. Đất đai ở đây hầu hết có nguồn gốc rõ ràng, bà con rất đồng thuận với chủ trương chung. Theo kế hoạch, xã Thăng Bình phấn đấu hoàn thành các thủ tục trích đo, đền bù trước Tết Nguyên đán để ngay sau Tết có thể chi trả tiền cho người dân. Với sự chủ động của chính quyền cơ sở và sự thống nhất của nhân dân, công tác giải phóng mặt bằng tại đây được kỳ vọng sẽ thuận lợi.

Ở khu vực đô thị trung tâm tỉnh Thanh Hóa, phường Đông Sơn là địa bàn chịu tác động lớn của dự án, do vừa có tuyến đường sắt tốc độ cao bắc-nam đi qua, vừa được quy hoạch xây dựng nhà ga. Theo phương án sơ bộ, đoạn tuyến qua phường dài 2,95km; tổng diện tích đất bị ảnh hưởng hơn 21ha, bao gồm đất trong hành lang tuyến và khu vực xây dựng nhà ga. Khoảng 88 hộ dân phải di chuyển, bố trí tái định cư.

Trưởng phòng Kinh tế-hạ tầng và đô thị, Ủy ban nhân dân phường Đông Sơn Lê Đức Thao cho biết: “Công tác giải phóng mặt bằng không chỉ phục vụ thi công tuyến đường sắt, mà còn gắn với không gian đô thị mới quanh khu ga sẽ hình thành. Vì vậy, địa phương đã tổ chức nhiều cuộc họp với hộ dân để thông tin, quán triệt các chủ trương, đồng thời khẩn trương rà soát hiện trạng đất đai, dân cư”.

Tuyến đường sắt tốc độ cao bắc-nam qua địa bàn tỉnh Thanh Hóa dài hơn 95km, đi qua 7 phường và 12 xã, tổng diện tích đất thu hồi gần 573ha, khoảng 2.363 hộ phải di dời. Địa phương dự kiến đầu tư xây dựng 40 khu tái định cư với tổng diện tích gần 136ha.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng Thanh Hóa Hoàng Văn Đồng, đến hết năm 2025, các địa phương trong tỉnh mới hoàn thành 6 khu tái định cư, còn 34 khu mới đang được chuẩn bị đầu tư. Bên cạnh nguyên nhân khách quan, vẫn còn cả yếu tố chủ quan. Các xã, phường đang chậm tiến độ cần vào cuộc quyết liệt hơn nữa, khẩn trương lựa chọn nhà thầu, khởi công và thi công các khu tái định cư đúng cam kết.

Để bảo đảm quyền lợi cho các hộ dân bị ảnh hưởng và sớm bàn giao mặt bằng phục vụ thi công, tỉnh Thanh Hóa yêu cầu các địa phương hoàn thành xây dựng các khu tái định cư chậm nhất vào tháng 9/2026; hoàn thành cơ bản giải phóng mặt bằng, bàn giao cho nhà thầu trước tháng 12/2026 và kết thúc toàn bộ trong quý I/2027.

THÁI BÌNH