Khẩn trương làm rõ nguyên nhân đập ngăn mặn An Mỹ bị lún

Đây là công trình thủy lợi có mức đầu tư 80 tỷ đồng, được bàn giao đưa vào sử dụng khoảng 1 năm.

Đập ngăn mặn An Mỹ là công trình thủy lợi cấp III được xây dựng trên sông La Tinh, có quy mô gồm 5 khoang tràn (mỗi khoang rộng 13,5 m) chia làm 3 khối kết cấu.

Công trình được nghiệm thu bàn giao cho Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi Bình Định quản lý, sử dụng ngày 25-6-2025, thời gian bảo hành công trình 2 năm (đến ngày 25-6-2027).

Tuy nhiên, theo kết quả quan trắc đo đạc thực tế mới đây, trong khi khối 1 và khối 2 có độ lún không đáng kể thì khối 3 (gồm khoang số 4 và số 5) lại xảy ra hiện tượng lún nhiều hơn.

Cụ thể, độ lún thực tế trung bình tại khối 3 là 11,35 cm (nơi lớn nhất đạt 15,9 cm), vượt xa độ lún tính toán theo thiết kế là 4,75 cm và vượt mức giới hạn cho phép là 8 cm.

Qua kiểm tra trực quan, khe lún giữa khối 2 và khối 3 bị tách ra, khối 3 đang có xu hướng nghiêng về phía vai phải đập. Do bị lún nghiêng, cao trình đỉnh cửa van tại khoang số 4 và số 5 bị hạ thấp hơn mực nước tưới theo thiết kế, gây ảnh hưởng trực tiếp và làm giảm hiệu quả dâng nước tưới phục vụ sản xuất nông nghiệp của người dân trong vùng.

Hiện tại, hệ thống thiết bị vận hành, cửa van vẫn hoạt động bình thường, chưa xuất hiện dấu hiệu nứt kết cấu khung, sàn hay vách ngăn nhà bao che.

Đập ngăn mặn An Mỹ xây dựng trên nền đất yếu, địa chất phức tạp (ảnh chụp ngày 28-6-2024). Ảnh: An Nhiên

Về nguyên nhân ban đầu, cơ quan chức năng nhận định do đập được xây dựng trên nền đất yếu, địa chất phức tạp, có thể sức chịu tải địa chất nền của khối 3 trên thực tế đã bị thay đổi cục bộ so với các đánh giá, khảo sát trong giai đoạn thiết kế ban đầu, dẫn đến sai lệch kết quả tính toán.

Để đảm bảo an toàn và hiệu quả công trình, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Xây dựng, chính quyền địa phương cùng các đơn vị tư vấn, nhà thầu tiến hành họp để phân định rõ trách nhiệm xử lý cụ thể, quyết liệt.

Theo đó, Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng Thủy lợi II (đơn vị tư vấn thiết kế và giám sát) có trách nhiệm khẩn trương đo vẽ lại hồ sơ lún, đánh giá lại địa chất nền, tính toán khả năng chịu lực của kết cấu móng trong trạng thái lún hiện tại.

Từ đó, đề xuất phương án nâng cửa van khoang số 4, số 5 để đảm bảo cao trình dâng nước tưới, lập báo cáo gửi chủ đầu tư và tư vấn thẩm tra trước ngày 25-6-2026.

Tiếp nối quy trình, Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng Thủy lợi 3 (đơn vị tư vấn thẩm tra) chịu trách nhiệm thẩm tra kết quả báo cáo đánh giá của đơn vị thiết kế để gửi chủ đầu tư trước ngày 6-7-2026.

Sau khi phương án nâng cửa van được thống nhất, nhà thầu phải tự bỏ toàn bộ kinh phí để thi công khắc phục, sửa chữa cửa van các khoang bị lún; đồng thời, phối hợp tiếp tục theo dõi, quan trắc cho đến khi công trình tắt lún hoàn toàn.

Với vai trò chủ đầu tư, UBND xã An Lương có nhiệm vụ đôn đốc, giám sát chặt chẽ quá trình khắc phục, thực hiện đúng trách nhiệm bảo hành của nhà thầu và phê duyệt hồ sơ khắc phục làm cơ sở thi công.

Song song với đó, Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi Bình Định (đơn vị quản lý vận hành) tiếp tục theo dõi tình trạng hoạt động của công trình, phối hợp với các bên liên quan quan trắc lún công trình, kịp thời báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường về khiếm khuyết hoặc sự cố công trình (nếu có); thông báo cho nhà thầu thi công và chủ đầu tư để khắc phục sửa chữa về những hư hỏng phát sinh trong thời gian bảo hành.

Sở Nông nghiệp và Môi trường khẳng định tiếp tục xem xét tình trạng hoạt động của công trình, báo cáo đánh giá của các đơn vị tư vấn, kết quả khắc phục của nhà thầu thi công.

Trong trường hợp cần thiết khi công trình có dấu hiệu hư hỏng, chuyển biến bất thường, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ báo cáo UBND tỉnh xem xét thuê tư vấn kiểm định độc lập để đánh giá lại chất lượng công trình xây dựng và làm rõ trách nhiệm của các bên theo quy định.