Khẩn trương, trách nhiệm trong xây dựng Nghị quyết mới về công tác dân tộc

Sáng 13/11, tại Hà Nội, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang chủ trì họp Ban soạn thảo, Tổ biên tập Đề án tổng kết, xây dựng Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết 24 ngày 12/3/2003 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 9 về công tác dân tộc để thống nhất một số nội dung trọng tâm.

Dự Hội nghị có các Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo: Nguyễn Hoài Anh, Nguyễn Hải Trung, Y Vinh Tơr, Nông Thị Hà.

Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Quàng Văn Hương cùng các thành viên Ban soạn thảo, Tổ biên tập là đại diện các Bộ ngành: Quốc phòng, Công an, Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Giáo dục và Đào tạo, Nông nghiệp và Môi trường, Văn phòng Chính phủ, Khoa học và Công nghệ, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.

Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang chủ trì cHội nghị. Ảnh: Lê Anh Dũng

Tập trung trí tuệ xây dựng Nghị quyết mới

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang cho biết, tổng kết, xây dựng Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết 24 của Trung ương Đảng khóa 9 về công tác dân tộc (gọi tắt là Đề án) là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng.

Trong bối cảnh tiến độ thực hiện đã được rút ngắn so với thời hạn được giao, Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang đề nghị các đại biểu dự hội nghị cho ý kiến về đề cương, phân công nhiệm vụ; trong đó tập trung vào những nhiệm vụ, chỉ tiêu thuộc lĩnh vực quản lý của bộ, ngành mình để thống nhất các nội dung trọng tâm.

Bộ trưởng lưu ý, báo cáo tổng kết Nghị quyết 24 phải bảo đảm tính chắt lọc. Đối với những vấn đề chưa được đề cập đầy đủ từ trước tới nay trong lĩnh vực công tác dân tộc thì cần đưa vào báo cáo tổng kết. Ban soạn thảo, Tổ biên tập phải hết sức cầu thị, bám sát các văn kiện của Đảng để xây dựng dự thảo Nghị quyết mới.

Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Lê Anh Dũng

Bộ trưởng lưu ý Tổ biên tập rà soát lại báo cáo tổng kết của các bộ, ngành, địa phương, nếu chưa đầy đủ thì đề nghị bổ sung. Cục Chiến lược và Chính sách dân tộc cần có kế hoạch, chuẩn bị nội dung để lãnh đạo Bộ làm việc với Hội đồng Lý luận Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia nhằm đặt hàng nhiệm vụ nghiên cứu, chắt lọc thông tin đưa vào dự thảo Nghị quyết mới.

“Đại diện các bộ, ngành dự Hội nghị có trách nhiệm báo cáo đầy đủ, tham mưu với lãnh đạo là thành viên Ban soạn thảo về các ý kiến nêu tại hội nghị, gửi lại Bộ Dân tộc và Tôn giáo trong thời gian sớm nhất”, Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang đề nghị.

Đẩy nhanh tiến độ để trình Hội nghị Trung ương 5

Tại Hội nghị, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hoài Anh cho biết, thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị và nhiệm vụ được Đảng ủy Chính phủ giao, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã khẩn trương triển khai các nhiệm vụ của đề án.

Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Hoài Anh phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Lê Anh Dũng

Trong đó, Bộ đã ban hành Quyết định số 423 ngày 3/7/2026 phê duyệt kế hoạch triển khai xây dựng đề án; ban hành Quyết định số 760 ngày 7/9/2026 thành lập Ban soạn thảo và Tổ biên tập.

Nội dung đánh giá thực tiễn thực hiện Nghị quyết 24 được đưa vào danh mục nhiệm vụ đặt hàng nghiên cứu khoa học và công nghệ cấp Bộ năm 2026, giao Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn thực hiện nhằm cung cấp luận cứ khoa học phục vụ xây dựng đề án.

“Ban soạn thảo đã gửi đề cương và văn bản đề nghị các bộ, ngành Trung ương, các tỉnh, thành phố tổng kết thực hiện Nghị quyết 24. Đến nay, toàn bộ 31 bộ, ngành Trung ương và 34 tỉnh, thành phố đã gửi báo cáo về Bộ”, Thứ trưởng cho biết.

Đại biểu đại diện các bộ, ngành phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Lê Anh Dũng

Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoài Anh, đề án sẽ trình Hội nghị Trung ương 5 (dự kiến tổ chức vào cuối tháng 4 hoặc đầu tháng 5/2027), rút ngắn thời gian so với kế hoạch ban đầu khoảng 6 tháng. Thời gian thực hiện không còn nhiều nên Ban soạn thảo đã đặt ra những mốc thời gian cụ thể, bảo đảm hoàn thành đúng tiến độ.

Đặt những vấn đề khái quát ngay từ xây dựng đề cương

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung cho rằng, Nghị quyết 24 có phạm vi rộng, liên quan đến nhiều lĩnh vực và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Do đó, cần xác định rõ trách nhiệm tổng kết của các bộ, ngành, địa phương, từ cấp cơ sở trở lên.

Thứ trưởng cũng đề nghị nghiên cứu hình thức tổ chức hội nghị tổng kết hay chỉ xây dựng báo cáo tổng kết. Theo Thứ trưởng, trong trường hợp tổ chức hội nghị, cần triển khai tổng kết từ cấp xã trở lên, bảo đảm sự tham gia của các cấp, các ngành dưới sự chủ trì của Bộ Dân tộc và Tôn giáo.

Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Lê Anh Dũng

Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Vinh Tơr cho rằng cần rà soát kỹ việc phân công nhiệm vụ và xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan trong quá trình tổng kết Nghị quyết 24 và Kết luận số 65.

Theo Thứ trưởng, công tác dân tộc có những nhiệm vụ đặc thù. Vì vậy, cần làm rõ cơ chế phối hợp, phân công trách nhiệm, đồng thời phát huy vai trò, trách nhiệm của lãnh đạo các bộ, ngành, bảo đảm việc tổng kết có sự tham gia thực chất của cả hệ thống chính trị.

Về nội dung đề cương, Thứ trưởng Y Vinh Tơr lưu ý cần có cách tiếp cận toàn diện, khái quát được bối cảnh và đặc điểm các vùng, các nhóm dân tộc trên cả nước, tránh chỉ tập trung vào vùng sâu, vùng xa, vùng cao, biên giới.

Đặc biệt, cần quan tâm đến những cộng đồng DTTS sinh sống lâu đời ở khu vực đồng bằng và duyên hải miền Trung, Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long, cũng như những vấn đề liên quan đến tôn giáo trong vùng đồng bào DTTS. Qua đó, bảo đảm chính sách đưa ra không bỏ sót những nhóm dân tộc còn gặp nhiều khó khăn dù không sinh sống tại các địa bàn đặc biệt khó khăn.

Thứ trưởng Y Vinh Tơr phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Lê Anh Dũng

Bên cạnh đó, đề cương cần bổ sung nội dung về công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế; rà soát kỹ thuật ngữ, cách diễn đạt, bảo đảm các khái niệm có tính chính xác, khoa học và khái quát cao.

Về định hướng xây dựng Nghị quyết mới, cần kế thừa, gắn kết các quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết 24 và Kết luận số 65, tiếp tục khẳng định công tác dân tộc là vấn đề chiến lược, có ý nghĩa quan trọng đối với quốc gia đa dân tộc như Việt Nam.

Đồng thời, công tác dân tộc phải được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với các nghị quyết của Đảng, nhất là yêu cầu củng cố, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Các mục tiêu, chỉ tiêu đến năm 2035 và 2045 cần bảo đảm tầm nhìn dài hạn, tính khái quát và khả năng triển khai trong thực tiễn.

Tăng cường trách nhiệm liên ngành

Theo Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Quàng Văn Hương, quá trình triển khai tổng kết Nghị quyết 24 và xây dựng Nghị quyết mới có tiến độ khá gấp. Do đó, cần tập trung cao độ, triển khai khoa học, rà soát kỹ lưỡng toàn bộ các báo cáo tổng kết từ các bộ, ngành và địa phương để bảo đảm dữ liệu đầy đủ, chính xác, tránh bỏ sót các nội dung trọng tâm.

Ông Hương cho rằng, trong quá trình triển khai cần làm rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, tránh tình trạng giao phó toàn bộ công việc chuyên môn cho cơ quan thường trực là Bộ Dân tộc và Tôn giáo. Đồng thời, quá trình tổng kết cũng như xây dựng Nghị quyết mới cần có sự liên kết chặt chẽ với nội dung Nghị định thay thế Nghị định số 05/2011 do Bộ Dân tộc và Tôn giáo đang xây dựng. 

Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Quàng Văn Hương phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Lê Anh Dũng

Góp ý về đề cương và định hướng, theo ông Hương, các mục tiêu, chỉ tiêu đến năm 2035 và 2045 cần được nghiên cứu thấu đáo, gắn kết chặt chẽ với các chiến lược phát triển kinh tế - xã hội chung của đất nước.

Ông đề xuất bổ sung, làm sâu sắc thêm các nội dung liên quan đến công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế và các giải pháp thực tiễn có tính khả thi cao.

Về phương pháp luận, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Quàng Văn Hương cho rằng cần bám sát các chủ trương, đường lối, chỉ đạo của Đảng và pháp luật của Nhà nước để bảo đảm tính chính trị và pháp lý.