Khẳng định quyết tâm chung làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Chile

Nhận lời mời của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm và Phu nhân, Tổng thống Cộng hòa Chile José Antonio Kast và Phu nhân sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 15-17/11/2026. Nhân dịp này, Đại sứ Việt Nam tại Chile Nguyễn Việt Cường đã chia sẻ với phóng viên Báo Nhân Dân về ý nghĩa chuyến thăm, nhìn lại thành tựu của quan hệ Việt Nam-Chile sau 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao cũng như triển vọng hợp tác quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Chile trong thời gian tới.

Định hướng cho giai đoạn phát triển tiếp theo của quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Chile

Chia sẻ về ý nghĩa chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Chile José Antonio Kast và Phu nhân, Đại sứ Nguyễn Việt Cường cho biết, đây là lần đầu tiên Tổng thống Chile José Antonio Kast đến Việt Nam trên cương vị nguyên thủ quốc gia, tiếp nối chuyến thăm chính thức Chile của Chủ tịch nước Lương Cường tháng 11/2024 và chuyến thăm Việt Nam của Bộ trưởng Ngoại giao Chile Francisco Pérez Mackenna tháng 8 vừa qua.

“Được coi là điểm nhấn quan trọng nhất trong năm kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ Việt Nam-Chile, chuyến thăm chính thức Việt Nam lần này của Tổng thống Chile sẽ góp phần củng cố tin cậy chính trị; là dịp để hai bên khẳng định quyết tâm chung làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Chile; đồng thời góp phần thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư; tăng cường phối hợp tại các diễn đàn đa phương mà hai nước cùng tham gia”, Đại sứ Nguyễn Việt Cường nhấn mạnh.

Đại sứ Nguyễn Việt Cường cho biết, từ lâu, Chile từ lâu đã coi châu Á-Thái Bình Dương là hướng ưu tiên trong hội nhập kinh tế. Năm 2024, các nền kinh tế APEC chiếm khoảng hai phần ba thương mại của Chile. Chuyến thăm khẳng định Việt Nam là một đối tác quan trọng trên hướng ưu tiên ấy; đồng thời tạo tạo xung lực để hai bên khai thác tốt hơn Hiệp định Thương mại tự do song phương và Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) từng bước hiện thực hóa các hướng hợp tác còn nhiều dư địa.

Về chính trị, các cuộc hội đàm, hội kiến cấp cao là dịp để lãnh đạo hai nước cùng nhìn lại chặng đường 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, định hướng cho giai đoạn phát triển tiếp theo của quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Chile và thúc đẩy các cơ chế hợp tác hiện có hoạt động hiệu quả hơn.

Đại sứ Nguyễn Việt Cường khẳng định, chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Chile không chỉ làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Chile mà còn giúp hai nước tăng cường phối hợp tại các diễn đàn đa phương. Chuyến thăm diễn ra vào lúc hai nước có nhiều cơ hội phối hợp ở tầm khu vực. Năm nay Việt Nam là Chủ tịch Hội đồng Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) - Hiệp định được ký tại Santiago năm 2018 với Chile là một trong những nước ký kết ban đầu. Trong tháng 11 này, Việt Nam sẽ đăng cai Phiên họp Hội đồng Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương lần thứ 11. Năm 2027, Việt Nam sẽ lần thứ ba đăng cai Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2027 và rất trân trọng kinh nghiệm của Chile, nước từng tổ chức Hội nghị cấp cao năm 2004 và là chủ nhà Năm APEC 2019. Việt Nam cũng ủng hộ Chile gia nhập Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện khu vực (RCEP).

Theo Đại sứ Nguyễn Việt Cường, Việt Nam và Chile đã có đủ nền tảng cho hợp tác: khuôn khổ Đối tác toàn diện, Hiệp định Thương mại tự do song phương và tư cách thành viên CPTPP. Điều cần làm tiếp là biến những nền tảng ấy thành kết quả cụ thể.

Đại sứ Nguyễn Việt Cường tin tưởng, “Với nền tảng hữu nghị truyền thống, sự tin cậy chính trị và quyết tâm của lãnh đạo hai nước, chuyến thăm sẽ mở ra giai đoạn phát triển mới, thực chất và hiệu quả hơn trong quan hệ Việt Nam-Chile, đồng thời góp phần làm phong phú thêm quan hệ giữa Việt Nam với khu vực Mỹ Latinh và Caribe”.

Kinh tế-thương mại là điểm sáng trong quan hệ Việt Nam-Chile

Nhìn lại những thành tựu của quan hệ Việt Nam-Chile sau 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, Đại sứ Nguyễn Việt Cường cho biết, ngày 23/5/1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp ông Salvador Allende, khi đó là Chủ tịch Thượng viện Chile, tại Hà Nội. Cuộc gặp ấy mở đường cho việc hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 25/3/1971, đưa Chile trở thành nước Nam Mỹ đầu tiên có quan hệ ngoại giao với Việt Nam.

Chiều 24/8/2026, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Cộng hòa Chile Francisco Pérez Mackenna đang thăm chính thức Việt Nam từ ngày 23-25/8/2026. (Ảnh: THANH GIANG)

Sau 55 năm kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, quan hệ song phương Việt Nam-Chile đã đạt được những thành tựu nổi bật trên nhiều lĩnh vực. Trước hết, về chính trị-ngoại giao, sự tin cậy giữa hai nước được củng cố qua các chuyến thăm cấp cao và cấp bộ trưởng nối tiếp nhau. Chỉ trong hai năm, sau chuyến thăm chính thức của Chủ tịch nước Lương Cường tới Chile tháng 11/2024, Bộ trưởng Ngoại giao Chile Francisco Pérez Mackenna đã thăm chính thức Việt Nam tháng 8/2026, và nay là chuyến thăm của Tổng thống José Antonio Kast.

Hai nước có các cơ chế hợp tác như Tham khảo chính trị giữa hai Bộ Ngoại giao và Hội đồng Thương mại tự do. Hai bên đều mong muốn các cơ chế này hoạt động thường xuyên hơn, và hai Bộ trưởng Ngoại giao đã nhất trí sớm tổ chức các phiên họp tiếp theo.

Theo Đại sứ Nguyễn Việt Cường, kinh tế-thương mại là điểm sáng trong quan hệ Việt Nam-Chile. Hợp tác kinh tế, được đặt trên nền móng của các hiệp định thương mại. Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Chile ký năm 2011, có hiệu lực từ năm 2014, là hiệp định thương mại tự do song phương đầu tiên của Việt Nam với một nước Mỹ Latinh. Cùng với Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), hiệp định này góp phần đưa thương mại hai chiều ngày càng mở rộng.

Theo số liệu phía Chile, kim ngạch hai chiều năm 2025 đạt khoảng 2,1 tỷ USD, tăng gần 40% so với năm 2024. Việt Nam hiện là đối tác thương mại hàng đầu của Chile trong ASEAN, còn Chile là đối tác thương mại lớn thứ tư và thị trường xuất khẩu lớn thứ ba của Việt Nam tại Mỹ Latinh.

Cùng với đó, quan hệ hai nước ngày càng gần với đời sống người dân và mở rộng sang những lĩnh vực mới. Việc miễn thị thực cho công dân mang hộ chiếu phổ thông từ năm 2017 tạo thuận lợi cho đi lại, du lịch và kinh doanh. Hợp tác quốc phòng có bước tiến mới khi hai nước ký văn kiện hợp tác và Việt Nam khai trương Văn phòng Tùy viên Quốc phòng tại Chile tháng 11/2024.

Dấu ấn đặc biệt trong quan hệ Việt Nam-Chile là trong năm 2026 – năm kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, nguyên thủ hai nước trao đổi điện mừng. Kênh nghị viện được củng cố từ cả hai phía: Quốc hội khóa XVI của Việt Nam thành lập Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam-Chile, còn Hạ viện và Thượng viện Chile đều thành lập nhóm nghị sĩ hữu nghị với Việt Nam, tiếp nối các nhóm ở những nhiệm kỳ trước.

Việt Nam-Chile còn nhiều dư địa hợp tác

Theo đánh giá của Đại sứ Nguyễn Việt Cường, mặc dù là điểm sáng trong quan hệ Việt Nam-Chile song hợp tác kinh tế-thương mại song phương vẫn còn khiêm tốn, chưa tương xứng với tiềm năng của hai nước. Thị phần hàng hóa Việt Nam trong tổng nhập khẩu của Chile chưa tới 2%, còn kim ngạch xuất khẩu của Chile sang Việt Nam năm 2025 chỉ ở mức hơn 300 triệu USD. Hai nước chưa khai thác hết những ưu đãi từ Ưu đãi của Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Chile và Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Khẳng định Việt Nam và Chile còn nhiều dư địa như khai khoáng, chuyển đổi xanh, kinh tế số, Đại sứ Nguyễn Việt Cường cho rằng, trong thời gian tới, hai nước cần tập trung đẩy mạnh hợp tác theo 4 hướng:

Thứ nhất, phát triển thương mại hai chiều cân bằng hơn. Cá hồi, trái cây Chile đã trở nên quen thuộc với người tiêu dùng Việt Nam, còn hàng điện tử, giày dép Việt Nam có chỗ đứng trên thị trường Chile. Theo đó, hai bên cần mở cửa thị trường cho nông sản của nhau, chẳng hạn trái cây nhiệt đới của Việt Nam và trái cây ôn đới của Chile, sẽ đem lại lợi ích cho nhà sản xuất và người tiêu dùng cả hai nước.

Thứ hai, đầu tư và chuỗi cung ứng cho chuyển đổi xanh. Chile giàu khoáng sản chiến lược như đồng, lithium và có tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo, còn Việt Nam có năng lực chế tạo ngày càng cao và đã xuất khẩu sang Chile cả thiết bị điện mặt trời. Nếu kết nối được hai thế mạnh này, doanh nghiệp hai nước có thể cùng tham gia những chuỗi giá trị mới mà cả hai nền kinh tế đều cần. Đây cũng là hướng hai bên đã nhất trí thúc đẩy trong chuyến thăm Việt Nam của Bộ trưởng Ngoại giao Chile tháng 8 vừa qua.

Thứ ba, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, lĩnh vực Việt Nam đang ưu tiên phát triển. Chile có nhiều kinh nghiệm về nông nghiệp công nghệ cao, nuôi trồng thủy sản và ứng dụng công nghệ trong khai khoáng, những kinh nghiệm rất gần với nhu cầu của Việt Nam. Phía Chile cũng đã bày tỏ mong muốn hợp tác với Việt Nam về khoa học và trí tuệ nhân tạo. Giáo dục, đào tạo nhân lực và kết nối giữa các trường đại học hai nước còn nhiều dư địa để khai thác.

Đại sứ Nguyễn Việt Cường và Bộ trưởng Ngoại giao Chile Francisco Pérez Mackenna. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Chile cung cấp)

Thứ tư, phát huy vai trò kết nối của mỗi nước với khu vực của mình. Với thị trường hơn 100 triệu dân và vị trí trong ASEAN, Việt Nam có thể là người bạn đồng hành của doanh nghiệp Chile tại Đông Nam Á. Ở chiều ngược lại, với môi trường kinh doanh minh bạch và mạng lưới hiệp định thương mại với hầu hết các nước Mỹ Latinh, Chile có thể là điểm tựa để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng hiện diện trong khu vực.