Bản Hiến pháp được Quốc hội khóa I nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thông qua ngày 9/11/1946 là bản Hiến pháp đầu tiên của nước ta, có giá trị lịch sử, chính trị và pháp lý sâu sắc, đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển nền pháp luật của Nhà nước Việt Nam mới.
Không chỉ là nền tảng pháp lý của quốc gia, Hiến pháp còn thể hiện bản lĩnh, khát vọng độc lập, tự chủ và tinh thần đổi mới của dân tộc.
Hiến pháp là nền tảng pháp lý xác lập những giá trị cốt lõi của Nhà nước pháp quyền, bảo đảm quyền con người, quyền công dân và định hướng phát triển đất nước. Trong giai đoạn mới, yêu cầu phát triển đặt ra đòi hỏi đổi mới tư duy xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, để các giá trị hiến định được hiện thực hóa trong đời sống, đưa thể chế thực sự trở thành động lực kiến tạo phát triển.
Giá trị sâu xa của sự kiện lịch sử Tổng tuyển cử, xây dựng Hiến pháp năm 1946 là gắn thành quả độc lập dân tộc với quyền làm chủ của Nhân dân và việc tổ chức bộ máy chính quyền bằng Hiến pháp. Như nhấn mạnh của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Chương trình kỷ niệm 80 năm ngày Quốc hội thông qua bản Hiến pháp đầu tiên: sức mạnh của Nhà nước bắt nguồn từ Nhân dân và phải được sử dụng để phụng sự Nhân dân.
Kỷ niệm 80 năm ngày Quốc hội thông qua bản Hiến pháp năm 1946 là dịp tiếp tục phát huy những giá trị nền tảng của nền lập hiến Việt Nam: độc lập dân tộc gắn với quyền làm chủ của Nhân dân; khẳng định trách nhiệm tiếp tục xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, như phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Trải qua tròn 80 năm (1946 - 2026), vượt qua bao biến động thăng trầm của lịch sử, tư tưởng lập hiến cùng những giá trị nền tảng của Hiến pháp đầu tiên trong lịch sử dân tộc vẫn vẹn nguyên tính thời sự, trở thành ngọn đuốc thiêng liêng soi đường cho sự nghiệp hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Kỷ niệm 80 năm Hiến pháp 1946 là lúc tái khẳng định triết lý lập quốc của đất nước. Dù đối mặt với súng đạn của năm 1946 hay siêu thuật toán và sự mở rộng quyền lực của Big Tech năm 2026, mục tiêu tối thượng của quản trị quốc gia vẫn không thay đổi: giải phóng con người, tôn trọng nhân phẩm và kiến tạo một xã hội công bằng. Tiến trình chuyển đổi số quốc gia của Việt Nam phải là một tiến trình "hiến pháp hóa công nghệ". Bằng cách đặt chủ quyền Nhân dân làm trung tâm, tôn trọng quyền con người, kiểm soát quyền lực nhà nước và ngăn chặn độc quyền công nghệ, "chủ nghĩa hiến pháp số" của Việt Nam là nền tảng cho đất nước vững bước vào kỷ nguyên số.
Ngày 9-11 hằng năm không chỉ là dịp tôn vinh Hiến pháp và pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong toàn xã hội, mà còn nhắc nhở mỗi cơ quan, tổ chức và người dân về trách nhiệm xây dựng, bảo vệ Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
80 năm trước, bản Hiến pháp năm 1946 ra đời đã đặt nền móng pháp lý cho một Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân. Từ dấu mốc lịch sử ấy, hành trình lập hiến, lập pháp của đất nước không ngừng được tiếp nối, hoàn thiện. Hôm nay, trong công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trở thành ý thức tự giác, hành động thường xuyên của mỗi tổ chức, cán bộ và người dân.
Trải qua chặng đường hơn 80 năm phát triển, Quốc hội đã từng bước đổi mới tư duy và phương thức hoạt động. Quốc hội đã ban hành 5 bản Hiến pháp và gần 700 đạo luật.
80 năm sau ngày thông qua Hiến pháp năm 1946, những giá trị nền tảng về quyền làm chủ của nhân dân, tinh thần thượng tôn pháp luật và trách nhiệm của nhà nước trước nhân dân vẫn vẹn nguyên giá trị.
Ngày 9-11-1946, Quốc hội khóa I thông qua bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, đặt nền móng cho nền dân chủ và pháp quyền của Nhà nước Việt Nam mới. Kỷ niệm 80 năm sự kiện này là dịp tri ân Chủ tịch Hồ Chí Minh và các thế hệ đại biểu Quốc hội; đồng thời nhìn sâu hơn vào trách nhiệm tiếp nối di sản lập hiến, để tinh thần vì nhân dân thấm vào từng chính sách, từng hoạt động thực thi pháp luật.
Ra đời vào 80 năm trước, Hiến pháp năm 1946 trở thành văn kiện chính trị - pháp lý quan trọng, đặt nền móng xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì dân. Trải qua chặng đường dài của lịch sử với nhiều lần sửa đổi, bổ sung song tinh thần “đặt lợi ích của Nhân dân vào vị trí trung tâm” vẫn vẹn nguyên giá trị, tiếp tục là kim chỉ nam trong giai đoạn phát triển mới.
Thuật ngữ nguyên thủ quốc gia có nghĩa là người đứng đầu nhà nước. Vị trí đứng đầu nhà nước có nhiều tên gọi khác nhau như Tổng thống, Chủ tịch nước, Quốc vương, Hoàng đế, Nữ hoàng. Sự khác biệt giữa các nguyên thủ quốc gia như trên có nguyên nhân từ sự khác biệt mô hình chính thể, khác biệt về mô thức tổ chức và vận hành quyền lực nhà nước tối cao.
Phát biểu chỉ đạo tại Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương Lê Tiến Châu đã đưa ra 5 yêu cầu quan trọng, trong đó, có yêu cầu xây dựng văn hóa thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trong toàn xã hội. Báo Pháp luật Việt Nam trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu:
Ngày 9/11 hằng năm là Ngày Pháp luật Việt Nam, nhằm tôn vinh Hiến pháp, pháp luật và nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật trong toàn xã hội. Năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt, đánh dấu 80 năm Quốc hội khóa I thông qua bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (9/11/1946-9/11/2026).
Hiến pháp năm 1946 đã đặt nền móng cho một tư tưởng lập hiến tiến bộ: tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân. Từ dấu mốc lịch sử ấy đến hành trình xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hôm nay là quá trình kế thừa và phát triển không ngừng tư tưởng lấy nhân dân làm chủ thể, trung tâm và mục tiêu của mọi hoạt động nhà nước.
80 năm sau ngày Quốc hội khóa I thông qua Hiến pháp năm 1946, những giá trị nền tảng về quyền làm chủ của nhân dân, tinh thần thượng tôn pháp luật và trách nhiệm của nhà nước trước nhân dân vẫn vẹn nguyên giá trị. Nhìn lại dấu mốc lịch sử ấy, các ĐBQH nhấn mạnh yêu cầu mỗi quyết sách phải xuất phát từ thực tiễn cuộc sống, mỗi quy định pháp luật phải bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, mỗi đại biểu phải đáp lại niềm tin của cử tri bằng những hành động cụ thể, kết quả thiết thực.
Đại biểu Lê Trung Thành chia sẻ tinh thần Hiến pháp 1946 và yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp, đưa pháp luật thành động lực phát triển, khơi thông nguồn lực.
Sáng qua, 6/11, Quốc hội đã long trọng tổ chức Chương trình Kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc hội Việt Nam ban hành bản Hiến pháp đầu tiên - Hiến pháp của cuộc cách mạng dân chủ nhân dân và cũng là bản Hiến pháp dân chủ, tiến bộ đầu tiên ở Đông Nam Á với những giá trị cốt lõi: đoàn kết toàn dân, bảo đảm quyền tự do dân chủ, xây dựng chính quyền mạnh và sáng suốt của Nhân dân…
Hiến pháp Việt Nam đã trải qua một hành trình dài 80 năm, từ bản Hiến pháp đầu tiên năm 1946 đến những cải cách gần đây, đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố độc lập và phát triển quốc gia.
Kỷ niệm 80 năm ngày Quốc hội thông qua bản Hiến pháp đầu tiên (6/11/1946 - 6/11/2026), PHÓ CHỦ NHIỆM ỦY BAN KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ VÀ MÔI TRƯỜNG ĐỖ ĐỨC HỒNG HÀ cho rằng, đằng sau những trang lập hiến kiên cường của thế hệ đi trước là bài học sâu sắc về quyền làm chủ thực sự của Nhân dân và cả những "mệnh lệnh" hành động mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đặt ra cho chặng đường phát triển mới của đất nước.
Sáng 6/11, tại Nhà Quốc hội, trong Chương trình kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc hội Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên (9/11/1946 - 9/11/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu mang nhiều thông điệp sâu sắc. Từ việc khẳng định giá trị trường tồn của Hiến pháp năm 1946, bài phát biểu đặt ra yêu cầu tiếp tục xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa liêm chính, có năng lực hành động, biết kiểm soát quyền lực và kiến tạo những cơ hội phát triển lâu dài cho đất nước.
Lời Tòa soạn: Sáng 6/11, Quốc hội long trọng tổ chức Chương trình kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc hội Việt Nam thông qua Hiến pháp đầu tiên (9/11/1946 - 9/11/2026). Báo Đại biểu Nhân dân trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Chương trình:
Sáng 6/11, tại Nhà Quốc hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Chương trình kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc hội Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (9/11/1946-9/11/2026).
Đoàn kết toàn dân, bảo đảm các quyền tự do dân chủ và thực hiện chính quyền mạnh mẽ và sáng suốt của nhân dân được xác lập thành những nguyên tắc nền tảng của Nhà nước mới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tổ chức tổng kết thi hành Hiến pháp 2013, chuẩn bị cơ sở lý luận và thực tiễn để nghiên cứu, đề xuất sửa đổi tổng thể Hiến pháp.
Sáng nay (6-11), tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức Chương trình Kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc hội Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên (9/11/1946 - 9/11/2026).
Sức mạnh của Nhà nước bắt nguồn từ Nhân dân và phải được sử dụng để phụng sự Nhân dân. Chính quyền có năng lực hành động và chịu trách nhiệm là điều kiện bảo vệ quyền dân chủ; sự tin tưởng, tham gia và giám sát của Nhân dân tạo nên sức mạnh để Nhà nước hoàn thành trọng trách. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, đây là di sản quan trọng của Hiến pháp năm 1946 đối với việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hôm nay.
Từ những điều khoản giản dị của bản Hiến pháp đầu tiên, tư tưởng nhân văn trở thành mạch nguồn xuyên suốt quá trình xây dựng pháp luật, chính sách an sinh xã hội.
80 năm trước, Quốc hội khóa I thông qua bản Hiến pháp đầu tiên, đặt nền móng hiến định cho Nhà nước Việt Nam mới. Tinh thần dân chủ và tầm nhìn kiến tạo của sự kiện lịch sử ấy tiếp tục gợi mở trách nhiệm của Quốc hội hôm nay: đổi mới tư duy lập pháp, hoàn thiện thể chế, tạo nền tảng cho đất nước phát triển trong kỷ nguyên mới.
Sáng mai, 6/11, tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tổ chức Chương trình Kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc hội Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên (9/11/1946 - 9/11/2026). Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội sẽ tham dự Chương trình.
Kỷ niệm 80 năm Hiến pháp năm 1946 là dịp để khẳng định một giá trị xuyên suốt: sức mạnh của Nhà nước bắt nguồn từ Nhân dân; hiệu lực của quyền lực nhà nước phải được bảo đảm bằng Hiến pháp và pháp luật; sự phát triển bền vững của quốc gia phải gắn với độc lập, chủ quyền, tự do, công bằng và hạnh phúc của Nhân dân.
Tám mươi năm trước, trong những ngày đầu xây dựng chính quyền cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cùng Quốc hội đặt nền móng cho một Nhà nước dân chủ, trong đó Nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực. Bằng những quy định tiến bộ, vượt trước thời đại, Hiến pháp năm 1946 không chỉ thể chế hóa khát vọng độc lập, tự do mà còn kết tinh sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền làm chủ, quyền con người, trách nhiệm của chính quyền và sự kiểm soát quyền lực.
Ngày 9/11/1946, Quốc hội khóa I thông qua bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tám mươi năm sau, những giá trị cốt lõi của văn bản ấy - đoàn kết toàn dân, bảo đảm quyền tự do dân chủ, xây dựng chính quyền mạnh mẽ và sáng suốt của Nhân dân - vẫn là thước đo để soi chiếu chính chúng ta hôm nay.