Khẳng định vai trò của cơ sở dữ liệu đất đai trong chính quyền số và cải cách hành chính

Việc rà soát hồ sơ địa chính được các địa phương đang triển khai tích cực nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý đất đai trên địa bàn.

Với quy mô địa giới hành chính mới gồm 148 xã, phường, Phú Thọ hiện có khoảng 6,9 triệu thửa đất cần được rà soát, chuẩn hóa và cập nhật vào hệ thống dữ liệu số. Đây là khối lượng công việc rất lớn, song cũng là điều kiện tiên quyết để hình thành nguồn dữ liệu dùng chung phục vụ quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công trên môi trường điện tử.

Thực tế cho thấy, cơ sở dữ liệu đất đai là một trong những dữ liệu nền tảng quan trọng nhất của chính quyền số. Khi được xây dựng đầy đủ, chính xác và thường xuyên cập nhật, hệ thống dữ liệu này giúp cơ quan quản lý rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, hạn chế việc người dân phải bổ sung nhiều loại giấy tờ, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc kết nối, chia sẻ dữ liệu với các ngành, lĩnh vực khác.

Tại xã Tam Dương, công tác hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai đang được triển khai quyết liệt. Sau sáp nhập, địa phương tiếp nhận quản lý hơn 200 bản đồ địa chính được hình thành qua nhiều thời kỳ khác nhau. Phần lớn tài liệu được xây dựng trước năm 2010 nên còn tồn tại tình trạng chồng lấn ranh giới, sai lệch diện tích hoặc chưa phản ánh đầy đủ hiện trạng sử dụng đất.

Để bảo đảm dữ liệu chính xác trước khi số hóa, địa phương đã thành lập Ban Chỉ đạo, các tổ công tác chuyên trách và phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cán bộ phụ trách địa bàn. Cùng với việc đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân cung cấp hồ sơ liên quan đến quyền sử dụng đất, xã còn phát động phong trào thi đua cao điểm thực hiện đo đạc, lập bản đồ địa chính và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai.

Đến nay, xã Tam Dương đã hoàn thành phân loại dữ liệu đất đai theo từng khu dân cư, cấp gần 300 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và cơ bản hoàn thành hiệu chỉnh các bản đồ còn tồn tại sai số hoặc chồng lấn ranh giới. Những kết quả này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đất đai mà còn tạo cơ sở để giải quyết nhanh chóng các thủ tục hành chính liên quan đến đất đai cho người dân.

Xã Hoàng An đẩy nhanh việc xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính và tích hợp vào hệ thống dữ liệu quốc gia về đất đai.

Tại xã Hoàng An, nhiệm vụ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai cũng được xác định là một trong những nội dung trọng tâm trong lộ trình chuyển đổi số của địa phương. Kết quả thực hiện nhiệm vụ đã được đưa vào tiêu chí đánh giá, xếp loại cán bộ, công chức và tổ chức Đảng hằng năm nhằm nâng cao trách nhiệm trong quá trình triển khai.

Tuy nhiên, quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai vẫn gặp không ít khó khăn. Việc xác định chủ sử dụng đối với đất nông nghiệp, đất xen kẹt còn nhiều vướng mắc do các giao dịch chuyển nhượng, trao đổi hoặc cho tặng đất trước đây chưa hoàn tất thủ tục sang tên. Bên cạnh đó, nhiều trường hợp chủ sử dụng đất đi làm ăn xa, hồ sơ cũ bị thất lạc hoặc thiếu thông tin khiến công tác xác minh và cập nhật dữ liệu mất nhiều thời gian.

Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có khoảng 6,9 triệu thửa đất cần được chuẩn hóa dữ liệu, trong khi tỷ lệ dữ liệu đáp ứng đầy đủ các tiêu chí chất lượng mới đạt hơn 10%. Đây là thách thức lớn đối với tỉnh trong bối cảnh yêu cầu xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và xã hội số đang ngày càng cấp thiết.

Nhận thức rõ vai trò của cơ sở dữ liệu đất đai đối với tiến trình chuyển đổi số, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Chỉ thị về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, xây dựng hồ sơ địa chính và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai. UBND tỉnh cũng đã thành lập Ban Chỉ đạo, các tổ công tác chuyên trách; đồng thời xây dựng Đề án tổng thể về đo đạc, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai giai đoạn 2026 - 2030.

Đến nay, đã có 18 xã, phường hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính và tích hợp vào hệ thống dữ liệu quốc gia về đất đai. Phần lớn các địa phương cũng đã hoàn thành công tác đo đạc theo hệ tọa độ VN-2000. Tuy nhiên, vẫn còn hàng triệu thửa đất chưa được cập nhật đầy đủ thông tin và hàng nghìn héc-ta đất cần tiếp tục đo đạc, chỉnh lý để bảo đảm phù hợp với thực tế sử dụng.

Trong thời gian tới, tỉnh tiếp tục tập trung rà soát, phân loại dữ liệu theo từng nhóm đối tượng; đẩy mạnh đo đạc phủ kín diện tích tự nhiên; hoàn thiện hồ sơ địa chính; làm sạch và làm giàu dữ liệu trước khi tích hợp vào cơ sở dữ liệu quốc gia. Đồng thời, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu đất đai với cơ sở dữ liệu dân cư, cơ quan thuế, cổng dịch vụ công và các hệ thống chuyên ngành khác nhằm hình thành hệ sinh thái dữ liệu dùng chung phục vụ quản lý nhà nước.

Việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai không chỉ giải quyết yêu cầu trước mắt về quản lý tài nguyên đất đai mà còn tạo nền tảng quan trọng cho xây dựng chính quyền số hiện đại, minh bạch. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, liên thông và khai thác hiệu quả, người dân và doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi từ các dịch vụ công nhanh hơn, thuận tiện hơn; đồng thời góp phần nâng cao năng lực quản trị, sức cạnh tranh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn mới.