Khánh Hòa gỡ vướng cho dự án thủy điện hơn 21.000 tỷ đồng

Công trình thủy điện tích năng đầu tiên của Việt Nam đang được các bên liên quan khẩn trương tháo gỡ những vướng mắc cuối cùng liên quan đến tái định cư và sinh kế cho người dân. Với tổng công suất 1.200MW và tổng mức đầu tư khoảng 21.100 tỷ đồng, dự án được kỳ vọng sẽ góp phần quan trọng vào việc điều tiết công suất và ổn định hệ thống điện quốc gia trong bối cảnh nhu cầu điện ngày càng tăng và tỷ trọng năng lượng tái tạo mở rộng.

Dự án Thủy điện tích năng Bác Ái thuộc danh mục các dự án nguồn điện quan trọng đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và do EVN làm chủ đầu tư. Nhà máy có tổng công suất thiết kế 1.200MW với 4 tổ máy, tổng mức đầu tư khoảng 21.100 tỷ đồng. Khi đi vào vận hành, công trình sẽ góp phần điều tiết công suất và hỗ trợ vận hành ổn định cho hệ thống điện quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời ngày càng gia tăng.

Khánh Hòa gỡ vướng cho dự án thủy điện hơn 21.000 tỷ đồng (Ảnh minh họa).

Theo thống kê của địa phương, việc triển khai dự án ảnh hưởng đến 66 hộ dân với 341 nhân khẩu, trong đó có 57 hộ là đồng bào dân tộc. Tổng diện tích đất cần thu hồi phục vụ dự án khoảng 48,33ha. Đến ngày 27/8/2025, công tác chi trả bồi thường và hỗ trợ cho toàn bộ các hộ dân bị ảnh hưởng đã được hoàn tất, tạo điều kiện quan trọng để dự án tiếp tục triển khai các bước tiếp theo.

Tại buổi làm việc, các bên đã tập trung trao đổi về những nội dung còn tồn tại liên quan đến kế hoạch tái định cư, chương trình phục hồi sinh kế cho người dân và cơ chế tham gia của cộng đồng trong quá trình triển khai dự án. Đại diện Ngân hàng Phát triển Pháp cho rằng cần xem xét áp dụng các chính sách hỗ trợ bổ sung đối với các hộ dân tộc thiểu số Raglai cũng như các nhóm dễ bị tổn thương thông qua chương trình phục hồi sinh kế, nhằm bảo đảm người dân có điều kiện ổn định cuộc sống lâu dài sau khi di dời.

Bên cạnh đó, phía ngân hàng cũng đề xuất thiết lập cơ chế tiếp nhận và giải quyết khiếu nại trong quá trình thực hiện dự án, bảo đảm quyền lợi của người dân và phù hợp với các tiêu chuẩn của tổ chức tài trợ vốn. Ngoài ra, đoàn công tác cũng kiến nghị xây dựng khung chính sách bồi thường đối với tuyến đường dây 500kV là tuyến truyền tải điện phục vụ nhà máy, trên cơ sở tuân thủ các yêu cầu của bên cho vay và phù hợp với quy định pháp luật hiện hành của Việt Nam.

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trịnh Minh Hoàng khẳng định địa phương đồng thuận với các đề xuất nhằm bảo đảm quyền lợi của người dân bị ảnh hưởng bởi dự án. Lãnh đạo tỉnh cũng đề nghị EVN khi xây dựng chương trình hỗ trợ sinh kế cần tham vấn kỹ ý kiến người dân và xuất phát từ nhu cầu thực tế của cộng đồng như trồng trọt, chăn nuôi, đào tạo nghề hoặc chuyển đổi nghề nghiệp.

Theo lãnh đạo tỉnh, việc xây dựng các chương trình hỗ trợ cần hướng tới mục tiêu giúp người dân ổn định cuộc sống lâu dài, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích giữa phát triển dự án và an sinh xã hội. Ngoài ra, các đơn vị liên quan cũng cần tăng cường công tác tham vấn cộng đồng, bảo đảm người dân được thông tin đầy đủ và tham gia vào quá trình triển khai dự án.

Một trong những đề xuất đáng chú ý là nghiên cứu phương án bố trí 66 hộ dân bị ảnh hưởng tham gia bảo vệ rừng sau khi dự án đi vào vận hành. Hoạt động này có thể được thực hiện thông qua nguồn quỹ dịch vụ môi trường rừng, qua đó vừa tạo sinh kế ổn định cho người dân, vừa góp phần bảo vệ hệ sinh thái khu vực.

Nhà máy Thủy điện tích năng Bác Ái được xem là dự án thủy điện tích năng đầu tiên tại Việt Nam và là một trong những công trình trọng điểm của EVN trong giai đoạn hiện nay. Loại hình thủy điện tích năng hoạt động theo cơ chế lưu trữ năng lượng: khi nhu cầu tiêu thụ điện thấp, nhà máy sử dụng điện dư để bơm nước từ hồ thấp, hồ Sông Cái lên hồ chứa phía trên. Khi nhu cầu tiêu thụ điện tăng cao, lượng nước này được xả xuống để phát điện, qua đó giúp cân bằng và ổn định hệ thống điện.

Theo kế hoạch của EVN, tổ máy đầu tiên của dự án dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2029, trong khi tổ máy cuối cùng sẽ hoàn thành vào tháng 12/2030. Toàn bộ công trình dự kiến hoàn thành vào tháng 5/2031.

Với công suất lên tới 1.200MW, dự án được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết công suất của hệ thống điện quốc gia, đặc biệt khi tỷ trọng các nguồn năng lượng tái tạo ngày càng tăng. Khi đi vào vận hành, công trình không chỉ góp phần ổn định lưới điện mà còn trở thành một mắt xích quan trọng trong chiến lược phát triển năng lượng bền vững của Việt Nam trong những năm tới.

Đình Khương