Khánh Hòa: Tái hiện Lễ hội Katê giữa lòng phố biển, phục vụ du khách

Tái hiện Lễ rước y trang vua Pô Klong Garai lên tháp

Sắc màu nghi lễ truyền thống

Với sự góp mặt của hơn 30 nghệ nhân người Chăm, lễ hội được tái hiện bài bản, giữ trọn vẹn tinh thần của hai phần chính: Phần Lễ trang nghiêm tại đền tháp và Phần Hội ấm cúng tại gia đình.

Mở đầu ngày hội là nghi thức rước y trang đầy uy nghiêm. Trong thanh âm vang dội của trống Paranưng và tiếng kèn Saranai, đoàn rước gồm các chức sắc tôn giáo cùng những thiếu nữ Chăm uyển chuyển trong điệu múa quạt truyền thống đã đưa y trang của các vị thần (như nữ thần Pô Inư Nưgar, vua Pô Klong Garai) về phía đền tháp.

Tâm điểm của lễ hội chính là những nghi lễ tâm linh thiêng liêng, dẫn dắt du khách đi từ bất ngờ này đến ngạc nhiên khác qua từng bước chuyển tiếp đầy thành kính.

Lễ cúng tại Tháp Pô KLong Garai

Đoàn rước y trang lên tháp

Khởi đầu là Lễ mở cửa tháp, nơi vị Cả sư chủ trì dâng rượu, trầu cau và đọc lời nguyện cầu xin phép các vị thần, mở ra không gian giao thoa giữa cõi thực và cõi thiêng.

Ngay sau đó, bầu không khí trở nên thanh tịnh với nghi thức tắm tượng thần bằng nước thơm nấu từ hoa và thảo mộc để gột rửa bụi trần của năm cũ, trước khi tượng thần được khoác lên mình những bộ y phục mới rực rỡ sắc màu.

Cuối cùng, không gian lắng đọng hoàn toàn trong Đại lễ tế; giữa hương trầm và các lễ vật dâng cúng như xôi, gà, hoa quả, vị Cả sư thành tâm đọc kinh cầu nguyện cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa và mùa màng bội thu, gửi gắm ước vọng về một cuộc sống ấm no, hạnh phúc của đồng bào Chăm đến các đấng tối cao.

Lễ thay y phục và tắm tượng

Chia sẻ về cảm xúc khi tham dự chương trình, chị Nguyễn Thị Mai Hương cho biết, dù Lễ hội Katê của đồng bào Chăm đã nổi tiếng nhưng do mỗi năm chỉ diễn ra một lần nên không phải ai cũng có cơ hội trải nghiệm; vì vậy, việc Khu du lịch Trăm Trứng tái hiện lễ hội này chính là dịp may hiếm có để người dân và du khách thỏa lòng tham quan, tìm hiểu.

Đồng quan điểm đó, anh Bùi Minh Nam nhận định rằng đây là một cách làm sáng tạo trong việc phát huy giá trị di sản, biến những nét đẹp văn hóa truyền thống thành một sản phẩm du lịch đặc sắc, tạo nên điểm nhấn thu hút du khách khắp nơi tìm về.

Nhịp sống cộng đồng và sức sống văn hóa

Khi các nghi thức tâm linh khép lại, không gian Lễ hội Katê bỗng bừng lên sức sống cộng đồng mãnh liệt với những thanh âm truyền thống lay động cả đất trời. Trong tiếng trống Ginăng giòn giã thúc giục hòa quyện cùng tiếng kèn Saranai réo rắt, cao vút, bầu không khí như được tiếp thêm một nguồn năng lượng rực rỡ và huyền bí.

Biểu diễn nghệ thuật Chăm tại chương trình

Giữa những âm sắc rộn ràng ấy, các thiếu nữ Chăm trong trang phục truyền thống thướt tha bắt đầu những điệu múa uyển chuyển; khi thì nhẹ nhàng xòe quạt như những cánh hoa, khi thì nhịp nhàng lôi cuốn theo từng nhịp trống Paranưng, dẫn dắt du khách chìm đắm vào thế giới di sản sống động – nơi quá khứ và hiện tại giao thoa trong niềm hân hoan của ngày hội.

Không dừng lại ở đó, lễ hội còn đưa du khách trở về với những giá trị lao động cần cù thông qua việc tái hiện các làng nghề truyền thống đặc sắc. Dưới những nếp nhà trưng bày, đôi bàn tay khéo léo của các nghệ nhân tỉ mỉ bên khung cửi, đan cài từng sợi chỉ màu để dệt nên những tấm thổ cẩm tinh xảo mang đậm tâm hồn dân tộc.

Cách đó không xa, nhịp sống của làng nghề gốm cổ cũng hiện lên đầy lôi cuốn; chẳng cần đến bàn xoay hiện đại, các nghệ nhân vẫn uyển chuyển di chuyển quanh khối đất sét để 'thổi hồn' vào những chiếc bình, chiếc chậu bằng kỹ thuật tạo hình thủ công độc đáo.

Những hoạt động dệt vải, làm gốm này không chỉ là nét chấm phá thú vị mà còn là lời khẳng định về sức sống bền bỉ của một nền văn hóa lâu đời, cho phép du khách được trực tiếp chạm tay vào di sản và thấu hiểu sâu sắc hơn về nếp sống của đồng bào Chăm."

Biểu diễn làm gốm Chăm Bàu Trúc

Tái hiện nghề dệt thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp

Theo ông Nguyễn Ngọc Lễ, Phó Tổng Quản lý Khu du lịch Trăm Trứng cho biết, việc tái hiện Lễ hội Katê không chỉ nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị di sản của đồng bào Chăm mà còn tạo ra sản phẩm du lịch văn hóa độc đáo, thu hút du khách đến với địa phương.

Điểm nhấn đặc biệt, trong năm 2026, Khu du lịch dự kiến sẽ tái hiện 12 lễ hội đặc sắc (mỗi tháng một lễ hội), hứa hẹn biến nơi đây thành điểm đến văn hóa xuyên suốt, giúp du khách hiểu sâu hơn về sự đa dạng trong đời sống tinh thần của các dân tộc Việt Nam.

XUÂN HƯỚNG