Khảo sát việc thực hiện chính sách, pháp luật công nghiệp văn hóa tại Đà Nẵng

Giải phóng sức sáng tạo, gia tăng hàm lượng văn hóa trong sản phẩm, dịch vụ

Tại buổi làm việc với Công ty CP Gami Hội An, chiều 25/9, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đặng Xuân Phương cho biết, việc xây dựng Luật Phát triển công nghiệp văn hóa là yêu cầu cấp thiết nhằm kịp thời thể chế hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Đoàn khảo sát làm việc với Công ty CP Gami Hội An, TP. Đà Nẵng

Luật được kỳ vọng hoàn thiện hành lang pháp lý, khắc phục những khoảng trống, điểm nghẽn về thể chế; khơi thông nguồn lực, giải phóng sức sáng tạo và gia tăng hàm lượng văn hóa trong sản phẩm, dịch vụ. Qua đó, tạo động lực để công nghiệp văn hóa phát triển, đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế.

Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đặng Xuân Phương, đây là dự án luật mới, với nhiều cơ chế, chính sách đặc thù, trong đó có các quy định về ưu đãi, hỗ trợ tài chính, đầu tư, tác động trực tiếp đến ngân sách nhà nước cũng như quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân trong nhiều lĩnh vực văn hóa. Vì vậy, quá trình xây dựng Luật đòi hỏi phải nghiên cứu kỹ lưỡng, bảo đảm các chính sách vừa tháo gỡ được những điểm nghẽn hiện nay, vừa có tính khả thi trong thực tiễn.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đặng Xuân Phương phát biểu tại buổi làm việc

Phó Tổng giám đốc Công ty CP Gami Hội An Nguyễn Xuân Hà cho biết, các chính sách khuyến khích xã hội hóa đã tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân mạnh dạn đầu tư nguồn lực vào lĩnh vực công nghiệp văn hóa, từng bước hình thành mô hình kinh tế gắn với khai thác và phát huy giá trị di sản. Qua đó, góp phần tạo việc làm, tăng nguồn thu ngân sách và gia tăng giá trị cho hoạt động du lịch tại địa phương.

Công ty CP Gami Hội An đang triển khai dự án Công viên văn hóa chủ đề “Ấn tượng Hội An” - Đảo Ký ức Hội An với quy mô hơn 10,9 ha trên cồn đảo giữa sông Hoài, tổng vốn đầu tư hơn 2.500 tỷ đồng. Dự án được tổ chức thành 3 phân khu chức năng, kết hợp các hoạt động biểu diễn, trải nghiệm và dịch vụ văn hóa, du lịch.

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đỗ Chí Nghĩa phát biểu tại buổi làm việc

Từ thực tế triển khai dự án, đại diện doanh nghiệp cho rằng, hiện còn thiếu các tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên biệt đối với sân khấu thực cảnh ngoài trời quy mô lớn, nhất là về an toàn công trình trên sông nước, phòng cháy, chữa cháy và kiểm soát tiếng ồn.

Bên cạnh đó, chính sách thuế chưa có ưu đãi phù hợp đối với các sản phẩm biểu diễn nghệ thuật truyền thống, gắn với bảo tồn và phát huy giá trị di sản; các sản phẩm này vẫn chịu thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp tương tự nhiều hoạt động dịch vụ thương mại.

Đề nghị nghiên cứu luật hóa khái niệm “tổ hợp văn hóa - giải trí tích hợp”

Góp ý dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, Công ty CP Gami Hội An đề nghị nghiên cứu luật hóa khái niệm “tổ hợp văn hóa - giải trí tích hợp”, bao gồm các loại hình như biểu diễn nghệ thuật, công viên chủ đề, resort di sản, làng nghề; đồng thời có chính sách phù hợp để khuyến khích hợp tác công tư trong quản lý, khai thác và phát huy giá trị di sản.

Về nguồn nhân lực, doanh nghiệp đề xuất xây dựng mã ngành đào tạo đối với một số nghề đặc thù như nghệ sĩ biểu diễn thực cảnh, kỹ thuật viên sân khấu ngoài trời; có chính sách bảo hiểm, đãi ngộ đối với nghệ sĩ, diễn viên nghệ thuật dân gian. Cùng với đó, nghiên cứu quy hoạch quỹ đất phù hợp tại các đô thị lớn để thu hút đầu tư các thiết chế biểu diễn và trung tâm sáng tạo.

Đối với thị trường và sở hữu trí tuệ, doanh nghiệp kiến nghị hình thành sàn giao dịch quyền tác giả, tài sản trí tuệ văn hóa; ứng dụng AI và dữ liệu lớn để phát hiện vi phạm bản quyền trên không gian mạng.

Doanh nghiệp cũng đề xuất các cơ chế ưu đãi về thuế, tín dụng và đầu tư đối với dự án công nghiệp văn hóa; nghiên cứu cho phép sử dụng quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm văn hóa, nghệ thuật làm tài sản bảo đảm vay vốn; miễn, giảm thuế nhập khẩu đối với máy móc, thiết bị công nghệ cao chuyên dụng phục vụ sản xuất, biểu diễn nghệ thuật mà trong nước chưa sản xuất được.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp kiến nghị thí điểm cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các sản phẩm văn hóa ứng dụng công nghệ mới như 3D Mapping, VR/AR, trình diễn ánh sáng bằng thiết bị bay không người lái và các mô hình giải trí, kinh tế đêm; qua đó tạo không gian thử nghiệm các mô hình mới trước khi hoàn thiện khung pháp lý.

“Mỗi hiện vật đều phải có câu chuyện”

Sáng cùng ngày, Đoàn khảo sát làm việc với Bảo tàng Đà Nẵng và các đơn vị liên quan về thực tiễn hoạt động bảo tàng gắn với phát triển công nghiệp văn hóa.

Theo báo cáo tại buổi làm việc, Bảo tàng Đà Nẵng hiện đón khoảng 350.000 lượt khách mỗi năm, doanh thu từ bán vé khoảng 7 tỷ đồng.

Đoàn khảo sát tại Bảo tàng Đà Nẵng

Đánh giá hệ thống trưng bày của Bảo tàng được đầu tư công phu, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đặng Xuân Phương đề nghị tiếp tục đổi mới cách thức trưng bày, khai thác sâu hơn giá trị của từng hiện vật, bộ sưu tập. Trong đó, phần chú thích cần được bổ sung chi tiết, giúp công chúng hiểu rõ hơn câu chuyện và giá trị văn hóa, lịch sử gắn với mỗi hiện vật.

“Mỗi hiện vật đều phải có câu chuyện”, Phó Chủ nhiệm Đặng Xuân Phương nhấn mạnh và cho rằng đây là cơ sở để khai thác hiệu quả nguồn hiện vật, tư liệu đang được lưu giữ, đồng thời tạo thêm sức hấp dẫn cho bảo tàng.

Về nội dung trưng bày, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội nhận định phần lịch sử cách mạng đã được thể hiện khá đậm nét, trong khi nội dung về văn hóa cần tiếp tục bổ sung, nhất là những nhân vật, sự kiện và giá trị văn hóa đương đại. Bảo tàng cần bảo đảm sự cân đối giữa việc tái hiện lịch sử với phản ánh đời sống văn hóa và sự phát triển của thành phố.

Từ đó, Phó Chủ nhiệm Đặng Xuân Phương đề nghị nghiên cứu biến hệ thống hiện vật, tư liệu thành nguồn chất liệu cho phát triển công nghiệp văn hóa; phục dựng, tái hiện các lễ hội, phong tục, ký ức cộng đồng và những giá trị văn hóa đặc trưng của địa phương. Những câu chuyện gần gũi như văn hóa ẩm thực, trong đó có mì Quảng, cũng có thể được khai thác để tạo nên các sản phẩm, trải nghiệm văn hóa có chiều sâu, tăng sức hấp dẫn đối với công chúng.