Khát nguồn cung, thị trường cao su đón sóng lớn

Nguồn cung khan hiếm cùng đà tăng giá kỷ lục đang mở ra "chu kỳ vàng" cho các vùng chuyên canh và doanh nghiệp khai thác mủ cao su

Đợt bứt phá mạnh mẽ trên toàn cầu

Thị trường cao su tự nhiên thế giới đang trải qua những ngày tháng sôi động nhất trong nhiều năm trở lại đây. Sự cộng hưởng từ nguồn cung hạn chế, nhu cầu tiêu thụ ổn định và chi phí nguyên liệu hóa dầu tăng cao đã tạo ra một lực đẩy mạnh mẽ, đưa mặt bằng giá thiết lập những mặt bằng mới. Tuy nhiên, đằng sau cơn sốt giá này là một bức tranh kinh tế đan xen nhiều mảng màu sáng tối, đòi hỏi sự thận trọng từ cả người trồng lẫn giới doanh nghiệp.

Báo cáo thị trường tháng 10/2026 của Nhóm Nghiên cứu Cao su Quốc tế (IRSG) mang đến những con số đầy lạc quan cho ngành cao su. Giá cao su tự nhiên đã tăng đáng kể từ đầu năm và bứt tốc mạnh mẽ trong quý III.

Khảo sát trên các thị trường trọng điểm, mức tăng trưởng hiện rõ ở mức hai con số. So với cùng kỳ năm trước, giá cao su SIR20 của Indonesia trong tháng 9 tăng 39%, STR20 của Thái Lan tăng 33% và SMR20 của Malaysia tăng 34%. Đáng kinh ngạc nhất là giá TSR20 tại thị trường châu Âu vọt lên tới 68%, trong khi cao su RSS3 của Ấn Độ cũng ghi nhận mức tăng 46%. Điều này khẳng định "cơn sốt" giá đang lan rộng trên quy mô toàn cầu chứ không mang tính cục bộ.

Theo giới phân tích, nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ "nút thắt" nguồn cung. Điển hình như tại Thái Lan - cường quốc cao su thế giới, xuất khẩu trong 8 tháng đầu năm 2026 đã sụt giảm 10% so với cùng kỳ. Tại Trung Quốc, lượng chứng chỉ lưu kho và tồn kho tại các trung tâm lớn như Thanh Đảo liên tục giảm sút. Yếu tố thời tiết khắc nghiệt cùng bóng ma El Niño đe dọa trực tiếp đến sản lượng khai thác đã đẩy tâm lý thị trường vào trạng thái lo ngại thiếu hụt.

Thế giằng co ngắn hạn và triển vọng tại Việt Nam

Mặc dù giá tăng mạnh, thị trường ngắn hạn vẫn đang chứng kiến một cuộc giằng co quyết liệt giữa cung và cầu. Các nhà sản xuất lốp xe Trung Quốc tệp khách hàng lớn nhất thế giới vừa bước vào kỳ nghỉ lễ dài, khiến nhu cầu mua mới tạm thời chững lại. Đứng trước áp lực chi phí đầu vào cao, một số nhà máy thậm chí phải giãn thời gian hoạt động để bảo vệ biên lợi nhuận.

Tại thị trường nội địa Việt Nam, diễn biến giá trong tháng 10 dự kiến sẽ đi ngang ở vùng cao và biến động theo từng nhịp thay vì tăng dốc như giai đoạn trước. Khảo sát đầu tháng 10 cho thấy sự phân hóa giá thu mua khá rõ rệt giữa các doanh nghiệp. Công ty Cao su VRG Mang Yang thu mua mủ nước loại 1 ở mức 463 đồng/độ TSC, trong khi mủ nước Phú Riềng đạt 420 đồng/độ TSC, và Cao su Bình Long chốt ở mức ấn tượng 540 đồng/độ TSC.

Hướng đi của giá cao su Việt Nam thời gian tới sẽ phụ thuộc lớn vào thời tiết tại các vùng cạo mủ và diễn biến giá dầu thô. Nếu dầu thô neo cao, cao su tự nhiên sẽ duy trì được lợi thế cạnh tranh trước cao su tổng hợp.

Người trồng đón "chu kỳ vàng", doanh nghiệp hạ nguồn đau đầu

Sự bùng nổ của giá cao su đang tạo ra tác động hoàn toàn trái ngược lên các nhóm doanh nghiệp.

Đối với các công ty trồng, khai thác và chế biến cao su thiên nhiên, đây đích thực là thời cơ vàng. Nếu duy trì được sản lượng và kiểm soát tốt chi phí khai thác, mặt bằng giá hiện tại sẽ bơm một luồng sinh khí mới vào bức tranh lợi nhuận. Các doanh nghiệp sở hữu quỹ đất lớn, tự chủ nguyên liệu sẽ là những người hưởng lợi đậm nhất. Hơn nữa, việc giá bán hấp dẫn đang kích thích người dân tăng tần suất cạo mủ và đưa những diện tích từng bị bỏ quên vào khai thác trở lại. Theo IRSG, nếu khai thác tối đa công suất, sản lượng toàn cầu có thể vọt từ 15,1 triệu tấn lên 19,6 triệu tấn.

Giá nguyên liệu duy trì ở vùng đỉnh mang lại lợi nhuận lớn cho khâu khai thác, nhưng đồng thời đặt các doanh nghiệp sản xuất trước áp lực kiểm soát chi phí đầu vào

Ngược lại, các doanh nghiệp săm lốp, găng tay và cao su kỹ thuật lại đang "ngồi trên đống lửa". Việc nguyên liệu đầu vào đắt đỏ bào mòn biên lợi nhuận, đặc biệt với những đơn vị đã trót ký hợp đồng cung ứng giá cố định từ trước.

Nhìn về dài hạn, một chu kỳ vàng thực sự đang định hình. IRSG cảnh báo thế giới có thể đối diện với tình trạng thiếu hụt nguồn cung mang tính cấu trúc trong những năm tới do các vườn cây đang già hóa mà tốc độ tái canh lại quá chậm chạp. Trong khi đó, nhu cầu từ ngành công nghiệp ô tô không ngừng phình to. Dự báo lượng phương tiện lưu hành toàn cầu sẽ tăng từ 1,74 tỷ chiếc (năm 2026) lên 1,86 tỷ chiếc vào năm 2030, kéo theo sản lượng lốp xe tăng vọt lên 2,19 tỷ chiếc. Sự bùng nổ của thị trường xe điện (EV) với yêu cầu các loại lốp chịu tải trọng lớn, độ bền cao càng củng cố vững chắc nền tảng tiêu thụ cao su tự nhiên.

Cơn sốt giá hiện tại có thể có những nhịp điều chỉnh ngắn hạn, nhưng với những nền tảng vĩ mô đang hỗ trợ, những người gắn bó với cây cao su hoàn toàn có quyền kỳ vọng vào một chu kỳ thịnh vượng mới đang mở ra.