Khi chính quyền kiến tạo vì dân-Bài 4: Bản làng bừng sáng nơi biên viễn

>>> Bài 1: 'Đường' đến chính quyền ngắn lại

>>> Bài 2: Khoảng cách không còn giới hạn

>>> Bài 3: Sinh kế bền vững không còn là khát vọng 'xa xôi'

Mô hình “Dân vận khéo” được Ban Thường vụ Đảng ủy xã Kim Phú xây dựng kế hoạch, giao cho 26 tổ chức, cơ quan, đơn vị trực tiếp giúp đỡ 61 hộ nghèo tại bản Yên Hợp với những phần việc cụ thể. Kết quả thực hiện được là tiêu chí đánh giá để xếp loại thi đua hàng năm của các tổ chức, cá nhân được phân công.

Mô hình nhỏ, đổi thay lớn

Giữa tháng 9, khi những cơn mưa rừng đầu mùa vừa dứt, chúng tôi theo chân các cán bộ Ban Xây dựng Đảng xã Kim Phú vào bản Yên Hợp. Thung lũng Hung Trâu nằm trên con đường độc đạo trở thành hồ nước tự nhiên, nước ngập sâu đến ngọn cây, muốn vào bản phải đi thuyền máy qua đoạn đường gần 2km.

Bản mới Yên Hợp được nhập từ 3 bản cũ là Ón, Yên Hợp và Mò O Ồ Ồ vẫn vậy, những nếp nhà của bà con tĩnh lặng, nép mình giữa những dãy núi đá vôi sừng sững. Điều bất ngờ là dù trời vừa tạnh, nước mưa lấp xấp nhưng dọc các tuyến đường phong quang, sạch sẽ, không còn rác thải, phân gia súc bừa bãi trên đường như trước. Nhà nào nhà nấy được rào chắn bằng dây thép hoặc cọc tre, vườn tạp được phát quang gọn gàng thay vào đó là những luống rau, hoa màu đủ loại xanh mơn mởn.

Một góc bản Yên Hợp nhìn từ trên cao - Ảnh: X.P

Gia đình anh Cao Văn Niệm và chị Cao Thị Liên, đồng bào Rục ở gần cuối bản, vừa thu hoạch lúa về, chuẩn bị đem phơi. Con đường đất cứng dài khoảng 30m, rộng gần 2m được cán bộ xã đứng ra xin đất hàng xóm, hỗ trợ làm, giúp gia đình vận chuyển lúa thuận tiện hơn. Trước đây, anh chị phải đi vòng, qua vườn hàng xóm mới đưa được xe máy vào nhà.

Ngắm nhìn khoảnh vườn nhỏ trước nhà được rào chắn, quy hoạch từng luống ngăn nắp trồng đủ loại rau, khoai lang, mướp đắng… ít ai biết được, gia đình chị Liên trước đây thuộc diện “trì trệ” nhất bản. Vườn nhà cũ cây tạp vây quanh, vật nuôi vào tận bếp, mất vệ sinh nên cả nhà thường đau ốm liên miên.

Hai tay thoăn thoắt hái những ngọn rau khoai xanh mởn để chuẩn bị cho bữa tối, chị Liên chia sẻ, mấy tháng nay mới trồng được rau phục vụ ăn uống cho gia đình, trước đây phải mua hoặc đi hái rau rừng; giờ trồng được, hái xong rau ngọn thì gốc để giâm trồng luống mới.

Gia đình chị Liên là 1 trong 2 hộ tại bản Yên Hợp được Hội Nông dân xã Kim Phú nhận giúp đỡ trong mô hình “Dân vận khéo” vùng đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2026-2030. Chủ tịch Hội Nông dân xã Kim Phú Thái Văn Chung cho biết, để tạo được hiệu quả bước đầu như hiện nay, hội đã huy động hội viên làm hơn 30 ngày công từ chỉnh trang khuôn viên, xây dựng hàng rào bảo vệ nhà ở, cải tạo diện tích vườn tạp đến hướng dẫn xây dựng vườn rau xanh phục vụ nhu cầu sinh hoạt hằng ngày. Từ những việc làm cụ thể, thiết thực, cán bộ, hội viên nông dân đã trở thành những người đồng hành cùng đồng bào, “cầm tay chỉ việc”, cùng làm cho đồng bào thấy, từng bước giúp gia đình thay đổi nhận thức về giá trị của đất sản xuất, chủ động bố trí lao động và tận dụng nguồn lực sẵn có để cải thiện cuộc sống.

Theo ông Chung, hiện cán bộ hội vẫn duy trì bám bản hàng tuần để kiểm tra, đôn đốc và hướng dẫn cho bà con. Và từ nay đến cuối năm sẽ hỗ trợ gia đình chị Liên xây chuồng trại và con giống để chăn nuôi lợn, tăng thêm thu nhập. Đây cũng là cách đưa công tác dân vận đi vào chiều sâu, lấy hiệu quả thực tế và sự chuyển biến về tư duy của người dân làm thước đo.

Ngày mai bắt đầu từ ngày hôm nay

Gia đình chị Cao Thị Nghiêm nằm ở bản Mò O Ồ Ồ cũ, cũng là một trong 61 hộ nghèo được giúp đỡ trong mô hình “Dân vận khéo”. Hôm chúng tôi đến thăm, chị Nghiêm đang làm cỏ cho luống rau trước vườn nhà. Gặp những gương mặt thân quen của Ban Xây dựng Đảng, những người đã giúp đỡ, chỉ bảo từng việc nhỏ nhất, chị Nghiêm phấn khởi lắm. Cũng như nhiều gia đình khác trong bản, từ cổng vào nhà được quét dọn sạch sẽ, tinh tươm.

Chị Nghiêm cho biết, con gái lớn đã lấy chồng, người con thứ đang học trường nội trú, nhà chỉ còn chị và cậu con trai út. Vườn rộng, rau trồng không ăn hết, chị trồng thêm các loại rau gia vị để bán, kiếm thêm thu nhập. Chuồng trại cũng đã được hỗ trợ làm xong, nhưng đàn gà nuôi thử bị dịch. Sắp tới, chị sẽ nuôi lại và nhờ cán bộ xã hướng dẫn cách phòng dịch.

Vườn rau xanh được hỗ trợ xây dựng cung cấp đầy đủ nhu cầu cho gia đình chị Cao Thị Nghiêm (trái) - Ảnh: X.P

Bí thư Chi bộ bản Yên Hợp Cao Xuân Long chia sẻ, từ lúc các cơ quan, đơn vị triển khai giúp đỡ 61 hộ nghèo trên địa bàn, ý thức gìn giữ vệ sinh nhà cửa, bản làng đều cải thiện đáng kể. Không những thế, nhiều hộ khác trong bản cũng học và làm theo để chỉnh trang khuôn viên cho đồng bộ, trồng rau, chăn nuôi để phục vụ sinh hoạt. Các trường hợp tụ tập uống rượu cũng ít đi rõ rệt.

Nằm giữa thung lũng đá vôi, bản Yên Hợp, xã Kim Phú là nơi sinh sống của hơn 200 hộ, khoảng gần 850 nhân khẩu chủ yếu là đồng bào người Rục, Sách… Những năm gần đây, đồng bào ở đây nhận được nhiều sự quan tâm, ưu tiên từ chính sách của Đảng, Nhà nước, các cấp, ngành, tổ chức nên đời sống ổn định hơn trước. Dù cảnh đói ăn, đứt bữa không còn nhưng cái nghèo vẫn đeo bám dai dẳng, đặc biệt là tâm lý của bà con vẫn còn trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ.

Để phá vỡ những thói quen đã ăn sâu vào tiềm thức và chuyển đổi tư duy phát triển, mô hình “Dân vận khéo” được Đảng ủy xã Kim Phú triển khai ở bản Yên Hợp trong giai đoạn 2026-2030 là một trong những giải pháp cụ thể hóa mục tiêu này.

“Trọng tâm của mô hình là từng bước thay đổi tư duy của đồng bào trong phát triển kinh tế, xây dựng nếp sống văn hóa mới, góp phần giảm nghèo bền vững, giữ gìn bản sắc văn hóa và bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn. Và để làm được điều đó, sự thay đổi phải bắt đầu từ những việc nhỏ nhất trong đời sống sinh hoạt hàng ngày của bà con…”, Trưởng ban Xây dựng Đảng, Đảng ủy xã Kim Phú Đinh Thị Ngọc Lê cho hay.

Hẹp dần khoảng cách

Vào bản Yên Hợp hôm nay, sự thay đổi có thể nhận thấy từ cảnh quan đến không khí sinh hoạt. Những khuôn viên được dọn dẹp sạch sẽ hơn, hàng rào được chỉnh trang, vườn hộ được phát quang, những mảnh đất được cải tạo để trồng rau màu. Bản làng như khoác lên diện mạo mới sáng, sạch, gọn gàng hơn. Nhưng quan trọng hơn cả là sự chuyển biến trong nhận thức của bà con nơi đây. Người dân từng bước hiểu rằng xây dựng cuộc sống mới không chỉ trông chờ vào sự hỗ trợ từ bên ngoài mà trước hết phải bắt đầu từ chính mỗi gia đình.

Sau sáp nhập thôn bản, không phải ngẫu nhiên đội ngũ cán bộ cơ sở tại bản Yên Hợp là con em đồng bào nhưng chủ yếu là người trẻ. Bởi họ được đào tạo bài bản hơn thế hệ trước và cũng chính là những hạt nhân để lan tỏa khát vọng vươn lên, làm chủ cuộc sống của những người Rục, người Mày anh em.

Bí thư Đảng ủy xã Kim Phú Nguyễn Bắc Việt cho biết, việc các tổ chức, đơn vị trên địa bàn cùng nhận giúp đỡ 61 hộ nghèo cho thấy sức mạnh, quyết tâm của cả hệ thống chính trị tại địa phương khi cùng hướng về cơ sở. Mỗi đơn vị, cơ quan có thể có một cách làm, mỗi cán bộ một phần việc nhưng đều hướng tới mục tiêu giúp đồng bào dân tộc thiểu số có thêm điều kiện, kiến thức và động lực để vươn lên. Đây là nền tảng quan trọng để công tác giảm nghèo ngày càng đi vào thực chất, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững, nâng cao đời sống Nhân dân và rút ngắn dần khoảng cách giữa các vùng miền.

Nhóm phóng viên Thời sự

>>> Bài 5: Gần dân, sát việc, mở đường phát triển