Khi công nghệ giúp chính quyền thay đổi cách vận hành

Thời gian qua, xác định chuyển đổi số là khâu đột phá trong xây dựng và phát triển địa phương, cùng với triển khai mô hình “Chính quyền số”, “Xã hội số”, “Bình dân học vụ số”, xã Lâm Thượng đẩy mạnh ứng dụng AI, ChatGPT và các nền tảng số trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành.

Địa phương thường xuyên đưa vào sử dụng phòng họp trực tuyến, phòng họp thông minh, mô hình họp không giấy tờ; thực hiện gần 100 cuộc họp trực tuyến.

Đối với lãnh đạo xã, điều quan trọng là công nghệ có thực sự giúp thực hiện công việc tốt hơn hay không.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Lâm Thượng Phạm Trung Kiên cho rằng, AI đang dần trở thành một công cụ hỗ trợ thiết thực đối với hoạt động của chính quyền. Nếu được khai thác đúng cách, AI có thể giúp cán bộ giảm khối lượng công việc thủ công, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, hỗ trợ tổng hợp thông tin và nâng cao chất lượng tham mưu.

Chỉ trong 8 tháng năm 2026, Đảng ủy xã Lâm Thượng đã tiếp nhận gần 3.000 văn bản đến và ban hành hơn 1.800 văn bản đi. Với một bộ máy hành chính cấp cơ sở, đây là khối lượng công việc không nhỏ. Nếu xử lý hoàn toàn theo cách truyền thống, cán bộ phải dành nhiều thời gian đọc, phân loại văn bản, xác định nhiệm vụ, chuyển đến bộ phận liên quan rồi tiếp tục theo dõi tiến độ.

Đây cũng là những khâu mà Lâm Thượng đang nghiên cứu để AI có thể hỗ trợ. Địa phương nghiên cứu ứng dụng AI Agent trong đọc và phân loại văn bản, xác định nhiệm vụ, đề xuất phân luồng, hỗ trợ soạn thảo văn bản, tổng hợp báo cáo và theo dõi tiến độ công việc.

Cách làm được xác định rõ ràng: AI đề xuất, cán bộ kiểm tra, người có thẩm quyền quyết định. AI không thay thế cán bộ và càng không thể thay thế trách nhiệm của người đứng đầu. Công nghệ được đặt đúng vào vai trò của một công cụ hỗ trợ, giúp con người làm việc khoa học, nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, những con số ấy cũng chỉ ra một khoảng cách cần tiếp tục được thu hẹp. Trong tổng số 82 cán bộ, công chức, mới có 7 người có thể tự xây dựng quy trình để giao cho AI thực hiện.

Điều đó cho thấy chuyển đổi số không đơn thuần là câu chuyện của máy móc, phần mềm hay đường truyền, quan trọng hơn, đó là câu chuyện thay đổi tư duy và kỹ năng làm việc của mỗi cán bộ.

Tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả, sự thay đổi được người dân cảm nhận rõ ràng hơn. Những thủ tục trước đây có thể khiến người dân phải đi lại nhiều lần nay từng bước được thực hiện trực tuyến. Quy trình, tiến độ công khai, việc tiếp nhận và giải quyết hồ sơ ngày càng được số hóa.

Trong lĩnh vực giải quyết thủ tục hành chính, Lâm Thượng trong nhóm top đầu của tỉnh về số lượng hồ sơ tiếp nhận, xử lý và giải quyết đúng hạn. Đây cũng là lĩnh vực có khối lượng công việc lớn, đòi hỏi cán bộ vừa phải xử lý nhanh, chính xác, vừa phải hướng dẫn người dân một cách cụ thể, dễ hiểu.

Những nỗ lực ấy được phản ánh qua mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đối với việc giải quyết thủ tục hành chính và cung ứng dịch vụ công, đạt 96%.

Bà Hoàng Thị Nẩy ở thôn Nà Kèn, cho biết: “Điều khiến người dân yên tâm là quá trình xử lý được thông báo rõ ràng, minh bạch, thời gian giải quyết nhanh hơn trước”.

Mặc dù còn nhiều khó khăn do kỹ năng số của cán bộ chưa đồng đều, khả năng khai thác AI chuyên sâu còn hạn chế, nhưng với kết quả đạt được có thể khẳng định công nghệ số đang giúp chính quyền xã Lâm Thượng gần dân hơn.