Khi đặc sản vùng cao 'lên sàn'

Livestream giúp bà con tiêu thụ mạnh các đặc sản vùng cao. Ảnh: Văn Nhiều

Không chỉ giúp hàng Việt tiếp cận người tiêu dùng Thủ đô, các nền tảng số còn mở thêm “cánh cửa xuất khẩu mềm”, đưa nông sản, sản phẩm OCOP (Mỗi xã một sản phẩm) từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Livestream mở lối cho đặc sản vùng cao

Tại chương trình livestream “Sức sống hàng Việt” số 6 với chủ đề “Lai Châu – Hương vị nguyên bản tại Hà Nội” ngày 15/5 vừa qua, bà Nguyễn Hồng Hạnh - Giám đốc Công ty TNHH MTV Dũng Long cho biết, chương trình không chỉ giúp đặc sản vùng sâu, vùng xa tiếp cận người tiêu dùng Hà Nội mà còn mở ra cơ hội cho doanh nghiệp (DN), HTX mở rộng thị trường và phát triển trên nền tảng số. Đây được xem là mô hình kết nối hiệu quả, tạo giá trị thiết thực để đặc sản địa phương vươn xa. DN đang phát triển các sản phẩm nông nghiệp đặc sản như gạo Séng Cù, nếp Tan Pỏm. Hiện DN liên kết với khoảng 150 - 200 hộ dân tại cánh đồng Mường Than (Lai Châu) để tổ chức sản xuất, kiểm soát chất lượng và bao tiêu đầu ra, giúp bà con yên tâm canh tác.

Còn theo chia sẻ của bà Tăng Thị Phương Thanh - Giám đốc HTX Nông nghiệp bản địa Thu Ka, HTX phát triển các sản phẩm từ sâm Lai Châu và đặc sản địa phương nhằm đưa hương vị Tây Bắc đến gần hơn với người tiêu dùng Thủ đô. Theo bà Thanh, hình thức livestream không chỉ tăng tương tác mà còn giúp đặc sản Lai Châu tiếp cận khách hàng trên nền tảng số, thúc đẩy tiêu dùng đa kênh trong xu hướng chuyển đổi số.

Ông Trần Văn Hùng - Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lai Châu chia sẻ, việc đưa đặc sản Lai Châu tới các thị trường lớn không chỉ giúp quảng bá văn hóa vùng miền mà còn tạo cơ hội để DN, HTX tiếp cận xu hướng tiêu dùng mới. Địa phương kỳ vọng thông qua chương trình, đặc sản vùng cao sẽ ngày càng mở rộng thị trường và tiếp cận sâu hơn vào hệ thống phân phối hiện đại.

Điểm đáng chú ý là thương mại điện tử (TMĐT) đang thay đổi cách địa phương tham gia chuỗi giá trị. Từ chỗ chỉ tập trung sản xuất, nhiều hợp tác xã, hộ kinh doanh và làng nghề đã bắt đầu quan tâm đến nhận diện thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, đóng gói và tiêu chuẩn hóa sản phẩm để phù hợp với thị trường online.

Hành trình xuất khẩu xuyên biên giới

Ở góc độ xuất khẩu, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Vinanutrifood Bình Định - bà Nguyễn Thị Diễm Hằng thông tin, MĐT xuyên biên giới là cơ hội để DN tiếp cận nhanh thị trường toàn cầu, chi phí thấp và phù hợp sản phẩm có câu chuyện, xu hướng “xanh - sạch”. Nhờ đó, hàng Việt, đặc biệt nông sản chế biến, thực phẩm và mỹ phẩm thiên nhiên, đang dần xây dựng chỗ đứng trên thị trường quốc tế.

Theo nền tảng tổng hợp và khai thác dữ liệu Metric, hơn 1,1 tỷ sản phẩm được giao dịch qua 4 sàn TMĐT lớn trong 3 tháng đầu năm 2026. Điều này cho thấy sức mua trực tuyến đang tiếp tục mở rộng. TMĐT không còn là sân chơi riêng của các thương hiệu lớn hay người bán ở đô thị, mà đang mở thêm một đường “xuất khẩu mềm” cho nông sản, sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương.

Theo giới chuyên gia kinh tế, TMĐT không đơn thuần là kênh bán hàng, mà đang trở thành một cấu phần quan trọng và động lực tăng trưởng mới của hệ sinh thái kinh tế số nông nghiệp Việt Nam.

Có thể thấy rằng, nếu như trước đây kinh doanh trực tuyến chủ yếu mang tính tự phát, thì nay yêu cầu về hóa đơn, nguồn gốc hàng hóa, kê khai thuế và tuân thủ pháp luật đang trở thành điều kiện bắt buộc. Khi hàng hóa địa phương muốn đi xa hơn, đặc biệt hướng tới xuất khẩu qua nền tảng số xuyên biên giới, tính minh bạch sẽ quyết định khả năng cạnh tranh.

Bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục TMĐT và Kinh tế số (Bộ Công thương) đánh giá cao các mô hình hợp tác giữa nền tảng số và địa phương đang triển khai nhằm đẩy mạnh tiêu thụ hàng Việt qua TMĐT; thúc đẩy phát triển kinh tế số từ cấp cơ sở, thu hẹp khoảng cách vùng miền và hướng tới phát triển TMĐT bền vững.

Tuy nhiên, để cơ hội này trở thành động lực tăng trưởng bền vững, theo bà Oanh, các địa phương vẫn cần tiếp tục đầu tư logistics, chuẩn hóa sản phẩm, nâng cao kỹ năng số và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, tuân thủ pháp luật.

Để tận dụng hiệu quả kênh TMĐT xuyên biên giới, DN cần đầu tư đội ngũ nhân sự chuyên trách, đặc biệt là lực lượng trẻ, am hiểu công nghệ và nhanh nhạy với xu hướng, qua đó từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường toàn cầu.

Ngoài ra, các chuyên gia cũng lưu ý, DN phải sản xuất ra những mặt hàng đáp ứng được yêu cầu khắt khe và phù hợp với xu hướng tiêu dùng trực tuyến của thị trường nước ngoài thì mới xuất khẩu hiệu quả. Bên cạnh đó, cần tập trung vào việc xây dựng thương hiệu trên môi trường số; Tận dụng sức mạnh của các KOL/KOC (người dẫn dắt dư luận chủ chốt/người tiêu dùng chủ chốt) và các nền tảng mạng xã hội như TikTok để quảng bá...