Khi dòng vốn trở thành 'chìa khóa' hoàn lương

Gỡ rào cản tâm lý, tạo sinh kế bền vững

Mỗi năm, trên địa bàntỉnh Hà Tĩnh có khoảng 400 đến 500 người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương. Hành trình tái hòa nhập cộng đồng của họ không chỉ là câu chuyện riêng của từng cá nhân mà còn là bài toán chung của xã hội. Trong bối cảnh đó, chính sách tín dụng ưu đãi theo Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg đã và đang trở thành “đòn bẩy” quan trọng, giúp nhiều người lầm lỡ có cơ hội làm lại cuộc đời, ổn định cuộc sống và góp phần giữ vững an ninh trật tự trên địa bàn.

Thực tế cho thấy, phần lớn người chấp hành xong án phạt tù khi trở về địa phương đều phải đối mặt với nhiều rào cản. Không chỉ mặc cảm, tự ti về quá khứ, họ còn chịu sự kỳ thị nhất định từ cộng đồng. Trong khi, điều kiện kinh tế nhiều người còn khó khăn, việc làm bấp bênh hoặc không có việc làm. Bên cạnh, không ít cơ sở sản xuất, kinh doanh còn e ngại khi tiếp nhận lao động là người từng chấp hành án…

Những khó khăn ấy, cũng là một trong những nguyên nhân tiềm ẩn dẫn đến nguy cơ tái phạm tội, gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự tại địa phương. Trong bối cảnh đó, Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù được ban hành đã tạo ra hành lang pháp lý quan trọng, mở ra cơ hội tiếp cận nguồn vốn ưu đãi cho những người có nhu cầu phát triển sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm ổn định.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng ở Hà Tĩnh giúp việc thực hiện Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg có hiệu quả, hạn chế rủi ro trong thực tế.

Tại Hà Tĩnh, chính sách này nhanh chóng được triển khai đồng bộ với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) chi nhánh tỉnh đã chủ động phối hợp với Công an tỉnh và các sở, ban, ngành tham mưu UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo, tổ chức thực hiện thống nhất trên toàn địa bàn.

Đáng chú ý, Công an tỉnh và NHCSXH chi nhánh tỉnh đã ký kết Kế hoạch phối hợp số 382/KHPH-CAT-NHCSXH, quy định rõ trách nhiệm của từng đơn vị trong việc rà soát đối tượng, xác nhận điều kiện vay vốn, tổ chức giải ngân, cũng như kiểm tra, giám sát quá trình sử dụng vốn. Cơ chế phối hợp chặt chẽ này đã giúp việc triển khai chính sách được thực hiện bài bản, đúng quy định, hạn chế rủi ro.

Ông Nguyễn Tiến Thức, Phó Giám đốc NHCSXH chi nhánh tỉnh Hà Tĩnh cho biết, việc hỗ trợ về vốn cho người chấp hành xong án phạt tù không chỉ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà còn góp phần phòng ngừa tái phạm, giữ vững an ninh trật tự và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Bởi vậy, ngay sau khi chính sách được ban hành, đơn vị đã khẩn trương triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, từ tuyên truyền, hướng dẫn đến tổ chức cho vay.

Lãnh đạo Công an tỉnh Hà Tĩnh tặng bằng khen của UBND tỉnh cho các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong thực hiện Nghị định số 49 của Chính phủ và Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg.

Trong đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh thông qua nhiều hình thức như lồng ghép tại các cuộc họp thôn, tổ dân phố; sinh hoạt của các tổ chức chính trị - xã hội; phối hợp với lực lượng công an trong quá trình quản lý, giáo dục đối tượng. Nhờ đó, nhận thức của người dân và chính quyền cơ sở về chính sách tín dụng ưu đãi được nâng lên, tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai.

Song song với đó, NHCSXH chi nhánh tỉnh Hà Tĩnh cũng niêm yết công khai thông tin về chính sách tại các điểm giao dịch cấp xã, hướng dẫn cụ thể về thủ tục vay vốn, kỳ hạn trả nợ, giúp người vay dễ dàng tiếp cận. Các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác, Tổ tiết kiệm và vay vốn cũng được tập huấn nghiệp vụ để tham gia quản lý, giám sát nguồn vốn hiệu quả.

Nguồn vốn nhỏ, hiệu quả lớn

Sau gần 2 năm triển khai, chính sách tín dụng theo Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg tại Hà Tĩnh đã đạt được những kết quả tích cực. Đến nay, tổng doanh số cho vay đạt gần 25 tỷ đồng, với 280 lượt khách hàng được tiếp cận nguồn vốn, bình quân khoảng 88,8 triệu đồng/người…

Qua các phiên giao dịch tại xã, phường, NHCSXH đã đẩy mạnh truyền thông chính sách tín dụng đến với người dân, trong đó có cho vay người chấp hành xong án phạt tù.

Nguồn vốn chủ yếu được người vay sử dụng để phát triển các mô hình sản xuất, kinh doanh nhỏ, chăn nuôi, trồng trọt hoặc kinh doanh dịch vụ. Nhờ đó, nhiều người đã từng bước ổn định cuộc sống, có thu nhập, giảm nguy cơ tái phạm tội.

Trường hợp của anh Nguyễn Văn V, trú tại xã Kỳ Văn là một ví dụ điển hình. Sau khi chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương, với quyết tâm làm lại cuộc đời, anh được gia đình bảo lãnh vay 80 triệu đồng từ NHCSXH. Tận dụng lợi thế địa phương, anh đầu tư phát triển mô hình kinh tế phù hợp và đến nay đã có thu nhập ổn định, từng bước cải thiện đời sống.

Tương tự, anh Trương Văn Th, trú xã Cẩm Xuyên cũng lựa chọn hướng đi riêng khi đầu tư dịch vụ cho thuê rạp đám cưới. Với khoản vay 80 triệu đồng từ Phòng giao dịch NHCSXH Cẩm Xuyên, anh đã mở rộng quy mô kinh doanh, tạo việc làm cho 4 lao động tại địa phương. Sau khi trừ chi phí, mỗi năm gia đình anh thu lãi gần 100 triệu đồng. “Nguồn vốn vay đã giúp tôi có cơ hội làm lại cuộc đời, từng bước bù đắp những sai lầm trong quá khứ”, anh Th chia sẻ.

Nhiều mô hình tín dụng ưu đãi, trong đó có cho vay người chấp hành xong án phạt tù tại tỉnh Hà Tĩnh đã phát huy hiệu quả trong thực tế.

Tuy nhiên, trên thực tế tại Hà Tĩnh cũng như các địa phương khác quá trình triển khai chính sách vẫn còn một số khó khăn. Một số trường hợp chưa có phương án sản xuất, kinh doanh khả thi nên chưa đủ điều kiện vay vốn. Bên cạnh, tâm lý e ngại, thiếu tự tin khiến một bộ phận người chấp hành xong án phạt tù chưa mạnh dạn tiếp cận chính sách. Ngoài ra, việc lồng ghép tín dụng với các chương trình đào tạo nghề, giải quyết việc làm tại một số địa phương còn chưa đồng bộ, khiến hiệu quả sử dụng vốn chưa đạt như kỳ vọng…

Trước thực tế đó, để tiếp tục thực hiện có hiệu quả chính sách nhân văn này, trong thời gian tới, NHCSXH chi nhánh tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai hiệu quả Chỉ thị số 39-CT/TW của Ban Bí thư về nâng cao hiệu quả tín dụng chính sách xã hội trong giai đoạn mới; đồng thời tăng cường phối hợp với công an các cấp để rà soát, nắm bắt nhu cầu vay vốn của đối tượng. Bên cạnh việc đảm bảo nguồn vốn, đơn vị cũng sẽ đẩy mạnh lồng ghép với các chương trình đào tạo nghề, tư vấn, định hướng việc làm, giúp người vay xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh khả thi, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong thực tế.

Thực tiễn tại tỉnh Hà Tĩnh cho thấy, khi chính sách đúng và trúng nhu cầu, được triển khai đồng bộ, có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, thì những “cánh cửa” tưởng chừng khép lại vẫn có thể mở ra. Và với nhiều người lầm lỡ, nguồn vốn tín dụng chính sách chính là “chìa khóa” giúp họ bước qua quá khứ, hướng đến một tương lai tốt đẹp hơn...

Nghi Lộc