Khi dư địa chính sách tiền tệ bị thu hẹp, cần phát huy vai trò của chính sách tài khóa và cải cách thị trường vốn

Trao đổi với Thời báo Ngân hàng, ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital, cho rằng động thái mới nhất của Fed khiến dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thu hẹp hơn, dù bối cảnh trong nước vẫn đặt trọng tâm vào hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Vị chuyên gia nhìn nhận, việc Fed duy trì lãi suất ở mức cao giúp đồng USD tiếp tục giữ sức hấp dẫn, qua đó tạo áp lực nhất định lên môi trường tài chính của các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam. Đây cũng là một trong những yếu tố khiến dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ không còn nhiều dư địa như giai đoạn trước.

Ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital

Bên cạnh đó, ông Tuấn cũng cho rằng, lãi suất trong nước còn chịu tác động từ nhiều yếu tố khác như diễn biến tỷ giá, nhu cầu tín dụng và áp lực lạm phát.

Về mặt bằng lãi suất trong nước, ông Tuấn cho rằng khả năng giảm thêm hiện không còn nhiều như giai đoạn 2023-2024. Trong hơn hai năm qua, NHNN đã điều hành lãi suất theo hướng hỗ trợ phục hồi kinh tế. Hiện nay, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay đã ở mức tương đối thấp so với giai đoạn trước đại dịch.

Bên cạnh áp lực tỷ giá, nhu cầu tín dụng được kỳ vọng cải thiện trong nửa cuối năm khi hoạt động sản xuất, kinh doanh phục hồi rõ nét hơn. Khi cầu tín dụng tăng lên, áp lực huy động vốn của hệ thống ngân hàng cũng có thể gia tăng, khiến mặt bằng lãi suất huy động khó giảm sâu hơn.

Phân tích sâu hơn về tỷ giá, ông Tuấn nhận định tỷ giá USD/VND vẫn có thể chịu áp lực theo xu hướng chung của nhiều đồng tiền trong khu vực khi đồng USD duy trì sức mạnh. Tuy nhiên, khả năng xuất hiện biến động quá mạnh hiện chưa phải là kịch bản được đánh giá cao, nhờ các yếu tố hỗ trợ từ nền tảng cung - cầu ngoại tệ trong nước, như dòng vốn FDI giải ngân tiếp tục tăng trưởng, cùng với nguồn thu ngoại tệ từ kiều hối và du lịch đang phục hồi tích cực.

Về dòng vốn đầu tư, tác động có thể thể hiện rõ hơn ở nhóm vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài. Khi mặt bằng lợi suất tại Mỹ duy trì ở mức cao, nhà đầu tư quốc tế thường thận trọng hơn trong việc phân bổ tài sản vào các thị trường mới nổi. Điều này có thể khiến dòng vốn vào thị trường chứng khoán và trái phiếu Việt Nam biến động hơn trong ngắn hạn.

Tuy vậy, Việt Nam vẫn có những yếu tố thuận lợi để duy trì sức hấp dẫn đối với dòng vốn quốc tế bao gồm triển vọng tăng trưởng kinh tế tích cực, môi trường vĩ mô ổn định và kỳ vọng nâng hạng thị trường chứng khoán. Vì vậy, tác động từ chính sách lãi suất của Fed chủ yếu có thể làm thay đổi nhịp độ và xu hướng dịch chuyển vốn trong ngắn hạn, hơn là làm suy giảm sức hấp dẫn của Việt Nam trong trung và dài hạn.

Trong thời gian tới, nếu mặt bằng lãi suất tại Mỹ tiếp tục được duy trì ở mức cao lâu hơn kỳ vọng của thị trường, Việt Nam sẽ cần tiếp tục theo đuổi cách tiếp cận cân bằng để đảm bảo mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Trọng tâm chính sách có thể sẽ hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất - kinh doanh, thúc đẩy giải ngân đầu tư công và cải thiện niềm tin của nhà đầu tư. Bên cạnh đó, trong bối cảnh chính sách tiền tệ chịu nhiều áp lực từ các yếu tố bên ngoài, vai trò của chính sách tài khóa và các cải cách thị trường vốn càng trở nên quan trọng. Việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, nâng cao tính minh bạch của thị trường tài chính, phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp và các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá sẽ góp phần tăng năng lực chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài.