Khí hậu ấm lên kéo dài mùa truyền virus Tây sông Nile tại châu Âu

Theo cơ quan y tế Italy, từ đầu năm tới nay, nước này đã ghi nhận hơn 650 ca nhiễm virus nói trên, chiếm khoảng một nửa tổng số ca được ghi nhận tại châu Âu. Nhà nghiên cứu Antonino Bella thuộc Viện Y tế quốc gia Italy (ISS) cho biết nhiệt độ cao do biến đổi khí hậu giúp muỗi sinh sản và kéo dài mùa truyền bệnh, qua đó làm tăng khả năng muỗi nhiễm virus truyền bệnh sang người.

Virus Tây sông Nile được coi là bệnh lưu hành tại Italy từ năm 2020, khi số ca nhiễm bắt đầu gia tăng và hiện thường xuất hiện vào mùa Hè và đầu mùa Thu. Khoảng 80% người nhiễm không có triệu chứng, trong khi phần lớn những trường hợp còn lại chỉ có biểu hiện nhẹ giống cúm. Một tỷ lệ nhỏ, chủ yếu là người cao tuổi và người có bệnh nền, có thể gặp biến chứng thần kinh nghiêm trọng.

Các chuyên gia cho rằng số ca nhiễm năm nay nhìn chung tương đương những mùa dịch gần đây. Tuy nhiên, nhiệt độ cao tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi sinh sản và có thể kéo dài mùa truyền bệnh đến tận tháng 11. Một số khu vực trước đây ít ghi nhận ca bệnh cũng bắt đầu xuất hiện các trường hợp nhiễm virus, cho thấy phạm vi lưu hành đang dần mở rộng.

Kinh nghiệm của Italy đang thu hút sự quan tâm của các nước châu Âu ở phía Bắc. Tháng 5 vừa qua, một nhóm nghiên cứu của Bỉ đã tới ISS để tìm hiểu hệ thống nghiên cứu và giám sát của Italy sau khi nước này bắt đầu ghi nhận các ca nhiễm virus Tây sông Nile lây nhiễm tại chỗ. Hà Lan năm nay cũng ghi nhận hơn 20 ca, lần đầu tiên kể từ năm 2020, cùng một số trường hợp tử vong.

Ông Marc-Alain Widdowson, người đứng đầu Bộ phận Các mối đe dọa đại dịch, bệnh truyền nhiễm và kháng thuốc kháng sinh thuộc Văn phòng Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại châu Âu, nhận định khí hậu ấm lên chắc chắn sẽ kéo dài thời gian sinh sản của virus và muỗi truyền bệnh tại nhiều quốc gia. Tuy nhiên, ông lưu ý không nên quy mọi diễn biến cho biến đổi khí hậu. Nhiệt độ tăng giúp mùa muỗi kéo dài, tạo điều kiện cho vật chủ truyền bệnh tồn tại lâu hơn, đồng thời giúp virus tồn tại thuận lợi hơn.

Theo các chuyên gia, ngoài yếu tố khí hậu, hệ thống giám sát rộng khắp của Italy cũng góp phần lý giải số ca được phát hiện cao. Nước này theo dõi đồng thời quần thể muỗi, chim, người hiến máu và các ca nhiễm ở người.

Tháng 6 vừa qua, Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát dịch bệnh châu Âu (ECDC) cảnh báo xu hướng khí hậu ấm lên, cùng với các đợt nắng nóng và lũ lụt xảy ra thường xuyên, nghiêm trọng hơn và mùa Hè kéo dài, đang tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi xâm lấn như Aedes albopictus và Aedes aegypti.

Muỗi Aedes aegypti có khả năng truyền nhiều loại virus, trong đó có sốt xuất huyết, sốt vàng, chikungunya, Zika và Tây sông Nile, đã xuất hiện tại Cyprus từ năm 2022 và có nguy cơ lan sang các nước châu Âu khác. Trong khi đó, cách đây một thập kỷ, Aedes albopictus đã được ghi nhận tại 8 quốc gia châu Âu, với 114 khu vực bị ảnh hưởng. Đến nay, loài muỗi này đã hiện diện tại 13 quốc gia và 337 khu vực.