Khi ký ức lịch sử trở thành nguồn lực phát triển văn hóa

“Lớp học không tường” nuôi dưỡng ký ức và trách nhiệm

Với các em học sinh không gian trang nghiêm tại Nhà tưởng niệm Đại tướng Lê Trọng Tấn ở phường Yên Nghĩa (Hà Nội) gồm những kỷ vật chiến tranh, bức ảnh đen trắng… không chỉ kể lại cuộc đời một vị tướng kiệt xuất mà còn mở ra không gian ký ức sống động. Ở đó, lịch sử trở thành trải nghiệm trực tiếp, chạm tới cảm xúc mỗi người.

Ông Lê Đăng Doanh giới thiệu bức ảnh chụp cùng Đại tướng Lê Trọng Tấn. Ảnh: Nguyễn Trọng.

Ánh mắt đầy xúc động, tự hào ông Lê Đăng Doanh (79 tuổi), cháu đời thứ ba của Đại tướng Lê Trọng Tấn, xúc động nhớ lại: “Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, năm 1955 Đại tướng về thăm quê. Khi ấy tôi mới 8 tuổi nhưng đã theo bà con ra sân đình để nghe ông kể chuyện. Trong không khí trang nghiêm mà gần gũi, Đại tướng kể lại những năm tháng chiến đấu gian khổ, tinh thần quyết chiến, quyết thắng của bộ đội ta. Bao năm tháng đã qua đi, giờ đây, tôi vẫn cảm nhận rõ niềm tự hào và xúc động. Những câu chuyện giản dị mà sâu sắc ấy đã in đậm trong ký ức của tôi. Đến năm 1984, Đại tướng có lần cuối cùng về thăm quê, để lại thêm những tình cảm sâu nặng với quê hương và gia đình".

Những câu chuyện đời thường ấy đã làm nên một hình ảnh Đại tướng gần gũi, nhân văn, một con người không chỉ lớn trong chiến công mà còn sâu sắc trong đời sống. Từ những câu chuyện, kỷ vật còn lại, Nhà tưởng niệm Đại tướng Lê Trọng Tấn trở thành một “lớp học không tường”, nơi lịch sử được tiếp nối bằng cảm xúc và nhận thức.

Học sinh trường Tiểu học Lê Trọng Tấn tổ chức lễ kết nạp đội viên tại Nhà tưởng niệm. Ảnh: NT

Theo chân cô và trò lớp 4A1, trường Tiểu học Lê Trọng Tấn đến thăm Nhà tưởng niệm, cùng các em nhỏ chăm chú lắng nghe thuyết trình về cuộc đời và những chiến công lừng lẫy của Đại tướng Lê Trọng Tấn. Tất cả đều có chung niềm xúc động, tự hào.

Em Nguyễn Tùng Lâm, học sinh lớp 4A1 chia sẻ: "Sau khi nghe các cô, bác kể về cuộc đời và sự nghiệp của Đại tướng Lê Trọng Tấn, em rất tự hào được học tập dưới mái trường mang tên cụ. Đến thăm Nhà tưởng niệm, em hiểu hơn về những hy sinh của các thế hệ đi trước và tự nhắc mình phải học tập, rèn luyện tốt hơn”.

"Địa chỉ đỏ" trong hành trình giáo dục truyền thống cách mạng

Nghị quyết số 80-NQ/TW đề ra mục tiêu chung đến năm 2030: Đẩy mạnh xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; thống nhất trong đa dạng; mang đặc trưng dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học, hiện đại; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, nhà trường đến xã hội và không gian số….; cơ bản hoàn thành việc tu bổ, tôn tạo các di tích quốc gia đặc biệt; phục hồi, bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể, nghệ thuật truyền thống có nguy cơ mai một, cần bảo vệ khẩn cấp...

Với mục tiêu này, phường Yên Nghĩa xác định Nhà tưởng niệm Đại tướng Lê Trọng Tấn sẽ trở thành không gian văn hóa, lịch sử, một điểm đến trong hành trình phát triển du lịch văn hóa của Thủ đô.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Yên Nghĩa Nguyễn Nguyên Quân nhấn mạnh: “Xác định việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản về Đại tướng Lê Trọng Tấn là nhiệm vụ quan trọng, phường Yên Nghĩa quyết tâm xây dựng Nhà tưởng niệm không chỉ là công trình tâm linh, mà phải trở thành không gian văn hóa - lịch sử sống động, một "địa chỉ đỏ" trong hành trình giáo dục truyền thống cách mạng. Đây chính là nơi hội tụ và lan tỏa những giá trị nhân văn cao đẹp, giúp thế hệ mai sau hiểu rõ hơn về lịch sử hào hùng của dân tộc thông qua cuộc đời của vị Đại tướng tài ba".

Thời gian tới, phường Yên Nghĩa tiếp tục phối hợp với các viện nghiên cứu lịch sử, chuyên gia lịch sử, văn hóa để tìm hiểu thêm những tư liệu quý về Đại tướng Lê Trọng Tấn, từ đó xây dựng không gian lịch sử mới, gắn với những câu chuyện bằng tư liệu số hóa, góp phần hình thành một không gian văn hóa, lịch sử của phường.