Khi mỗi người thầy là một 'ngọn lửa' truyền cảm hứng

Giờ học tại Trường THPT Hương Vinh (phường Hóa Châu, TP. Huế).

Nó lặng lẽ lan tỏa, âm thầm bền bỉ, và có khi theo học trò suốt cả một đời người. Với những thầy cô giáo ở Trường THPT Hương Vinh (Thành phố Huế), hành trình dạy học chính là hành trình đi tìm và gìn giữ những “ngọn lửa” như thế.

Người thầy - ngọn lửa dẫn đường

Trong hành trình đổi mới giáo dục hiện nay, trường học không chỉ là nơi truyền thụ tri thức mà còn là không gian nuôi dưỡng ước mơ, khát vọng và nhân cách của học sinh.

Muốn xây dựng được một môi trường giáo dục tích cực, truyền cảm hứng, vai trò của người thầy giữ vị trí trung tâm. Bởi lẽ, chính từ những người thầy, người cô tận tâm, giàu cảm xúc và trách nhiệm mà ngọn lửa học tập, niềm tin và ý chí vươn lên được thắp sáng trong mỗi học sinh.

Người thầy truyền cảm hứng không chỉ dừng lại ở việc “dạy cho xong bài”, mà còn là người giúp học sinh thích học và muốn học, giúp học sinh tin vào giá trị của tri thức và vào chính bản thân mình. Đó là người biết lắng nghe, thấu hiểu, tôn trọng sự khác biệt của học sinh; biết biến mỗi tiết học thành một hành trình khám phá, nơi học sinh được nói lên suy nghĩ, được sai để sửa và được trưởng thành.

Trong thực tế giảng dạy, vai trò truyền cảm hứng của giáo viên thể hiện qua từng hành động rất nhỏ: một lời động viên đúng lúc, một ánh nhìn tin tưởng, một bài giảng gắn với đời sống, hay đơn giản là sự kiên nhẫn không bỏ lại ai phía sau. Khi người thầy dạy bằng tâm huyết và niềm tin, học sinh sẽ học bằng cảm xúc và khát vọng.

Những câu chuyện truyền lửa

Nhiều năm tham gia bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi môn Ngữ văn cấp tỉnh, cũng là giáo viên đầu tiên của trường bồi dưỡng học sinh 11 có 3 giải cấp Tỉnh môn Ngữ văn bảng Phổ thông và bảng Chuyên, cô Trần Thị Ngân - Tổ trưởng chuyên môn Ngữ văn chia sẻ: Để có kết quả như vậy với học sinh một trường vùng ven như trường THPT Hương Vinh - chưa hề là điều dễ dàng.

Công tác bồi dưỡng khó khăn ngay từ việc động viên các em đi học, đi học rồi thì phải làm sao để các em không bỏ đội tuyển là một bài toán khó. Người truyền lửa phải là người vừa động viên, vừa truyền cảm hứng, truyền tình yêu văn chương để các em từ chấp nhận chuyển sang yêu thích. Người truyền lửa còn phải là người giảng dạy, làm việc một cách quyết liệt, làm với quyết tâm đã làm là phải làm tới cùng, làm cho ra kết quả.

Cô Ngân cũng là người hướng dẫn học sinh thi Khoa học kỹ thuật đạt giải Nhì cấp tỉnh với một tinh thần làm việc hết sức, hết mình. Nên như lời của em Phan Thị Thùy Trinh - một trong ba học sinh đạt giải cấp tỉnh bảng Chuyên và bảng Phổ thông năm lớp 11- trong bài dự thi đạt giải Nhất “Tri ân người thắp lửa” đã viết về cô Trần Thị Ngân như một sự ghi nhận: “Cảm ơn cô vì những dòng tin nhắn, những cái ôm không chạm da thịt, những lời đồng hành, những bài giảng sâu sắc và tình yêu văn chương cô đã truyền cho cháu. Cảm ơn cô vì đã giúp cháu trở nên huy hoàng”. Vậy nên, người truyền lửa còn là người biết động viên học sinh đúng lúc, vượt qua những mệt mỏi của công việc để vì học sinh và thương học sinh thật sự.

Cũng là giáo viên trong đội tuyển bồi dưỡng học sinh giỏi cấp tỉnh môn Lịch sử, cô Lê Thị Ánh Huyền đã nhiều năm bồi dưỡng học sinh đạt giải cao. Cô Huyền chia sẻ: Mình không chỉ bồi dưỡng cho các em về kiến thức mà còn truyền cho các em ngọn lửa yêu lịch sử, lòng tự hào, tự tôn dân tộc. Việc dạy bồi dưỡng cũng không chỉ diễn ra ở trên lớp mà còn dạy online, thường xuyên nhắc nhở các em ở nhà. Giáo viên vừa là người thầy, vừa là người bạn để khơi dậy trong các em niềm đam mê, yêu thích thực sự.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giáo dục, giáo viên chủ nhiệm đóng một vai trò vô cùng quan trọng bởi giáo viên chủ nhiệm không chỉ thực hiện công việc của giáo viên bộ môn mà còn là người…

Xây dựng trường học của khát vọng là một hành trình dài, đòi hỏi sự chung tay của nhà trường, gia đình và xã hội. Nhưng trên hết, đó là hành trình bắt đầu từ mỗi người thầy.

Thầy Nguyễn Dương Tư - chủ nhiệm lớp 12/7- trong học kì I vừa qua lớp 12/7 luôn xếp thi đua đứng ở vị trí thứ Nhất toàn trường. Chủ nhiệm các em từ năm lớp 10, thầy Tư chia sẻ: Khi nhận chủ nhiệm từ lớp 10, rất nhiều em học sinh không hợp tác, phụ huynh hoàn cảnh kinh tế khó khăn nên thiếu sự quan tâm, thấu hiểu, không ít học sinh mang trong mình sự tự ti vì hoàn cảnh gia đình khó khăn hoặc vì kết quả học tập chưa tốt.

Có em từng rất ngại giao tiếp, luôn ngồi lặng lẽ ở cuối lớp. Thay vì trách mắng, tôi chọn cách trò chuyện riêng, động viên và tạo cho em những cơ hội nhỏ để thể hiện bản thân. Chỉ một lời khen đúng lúc, một sự ghi nhận chân thành cũng có thể trở thành bước ngoặt. Cho đến thời điểm này, các em không chỉ tiến bộ về học lực mà còn mạnh dạn, tự tin hơn rất nhiều. Giáo viên chủ nhiệm vì thế vừa là người bạn tâm tình vừa là người thầy dạy học.

Trong đợt lũ lụt vừa qua, hình ảnh những người thầy, người cô luôn quan tâm, hỏi han, hỗ trợ học sinh đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng học trò. Sau lũ lụt, nước tạm rút, tình hình an toàn, thầy Nguyễn Ngọc Hiền - Hiệu trưởng nhà trường đã kêu gọi và ủng hộ tối đa cho học sinh, đặc biệt là những em có gia đình bị thiệt hại nặng nề bởi lụt bão. Những hành động ấy, dù thầm lặng, nhưng chính là bài học sống động nhất về trách nhiệm, tình thương và sự sẻ chia.

Các em học sinh cũng chia sẻ: Địa bàn gia đình các em hầu như năm nào cũng có lụt, cũng có những tổn thất, chính sự sẻ chia, động viên của thầy cô đã giúp các em vượt qua khó khăn một cách nhanh nhất. Đó chính là những ngọn lửa nhỏ âm thầm thắp sáng niềm tin, ước mơ, tình yêu thương và trách nhiệm cho học trò.

Những bài học truyền lửa

Muốn xây dựng môi trường giáo dục tích cực, truyền cảm hứng thì trước hết giáo viên cần thực sự yêu nghề, yêu học trò và không ngừng đổi mới bản thân. Việc dạy học cần hướng đến phát triển năng lực, phẩm chất học sinh, gắn kiến thức với thực tiễn, tăng cường hoạt động trải nghiệm và tạo cơ hội cho học sinh được thể hiện chính mình. Giáo viên cần là người nói đi đôi với làm, luôn cố gắng thấu hiểu - yêu thương - sẻ chia - đồng hành cùng học sinh mọi nơi, mọi lúc.

Bên cạnh đó, nhà trường cần xây dựng môi trường sư phạm thân thiện, an toàn, nơi học sinh được tôn trọng và thầy cô được sẻ chia, đồng hành. Các hoạt động câu lạc bộ, trải nghiệm sáng tạo, tư vấn tâm lý học đường cần được quan tâm hơn để hỗ trợ học sinh cả về học tập lẫn tinh thần.

Chúng ta cũng tin tưởng rằng, thời gian tới, các cấp quản lý giáo dục sẽ tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện để giáo viên được giảm áp lực hành chính, có thêm thời gian đầu tư cho chuyên môn và chăm sóc học sinh. Đồng thời, cần có những hình thức ghi nhận, động viên kịp thời đối với những giáo viên tận tâm, sáng tạo, luôn nỗ lực vì sự tiến bộ của học trò.

Xây dựng trường học của khát vọng là một hành trình dài, đòi hỏi sự chung tay của nhà trường, gia đình và xã hội. Nhưng trên hết, đó là hành trình bắt đầu từ mỗi người thầy - những người âm thầm thắp lửa niềm tin trong lòng học sinh. Bởi suy cho cùng, trường học chỉ thực sự trở thành nơi chắp cánh khát vọng khi trong ký ức học trò, luôn có hình bóng một người thầy đã từng tin các em - ngay cả khi chính các em còn chưa kịp tin vào bản thân mình.

Cô Trần Thị Ngân - TTCM Ngữ văn, Trường THPT Hương Vinh (TP.Huế)