Khi nào Nhật Bản ra tay can thiệp để 'cứu' đồng yên?

Lo ngại can thiệp chỉ có tác động hạn chế

Đồng yên Nhật đã chịu áp lực bán mạnh sau khi bà Sanae Takaichi, người có chính sách tài chính ôn hòa, lên nắm quyền thủ tướng vào tháng 10 năm ngoái. Đà lao dốc của đồng yên càng nhanh hơn khi cuộc chiến ở Iran đẩy giá dầu tăng mạnh, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế Nhật Bản – quốc gia vốn phụ thuộc nhiều vào dầu mỏ nhập khẩu.

Mặc dù Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama liên tục cảnh báo rằng chính quyền Tokyo sẵn sàng phản ứng với các biến động tiền tệ, nhưng những cảnh báo bằng lời nói của bà và các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản khác đã không thể giúp được dồng yên.

Ngay cả việc NHTW Nhật Bản (BOJ) tăng lãi suất lên cao nhất trong hơn 30 năm trong tháng này đã quá muộn để củng cố đồng yên Nhật, trước sự mạnh lên của đồng USD nhờ vào kỳ vọng Fed sẽ tăng lãi suất cũng như bất ổn địa chính trị.

Theo đó, đồng yên Nhật đã xuyên thủng ngưỡng 162 JPY/USD vào thứ Ba lần đầu tiên kể từ năm 1986, vượt qua mức được coi là trần đối với các nhà hoạch định chính sách.

Tuy nhiên vẫn chưa thấy nước này có bất kỳ một hành động cụ thể nào để ‘cứu’ đồng yên, ngoại trừ việc Bộ trưởng Tài chính Nhật Satsuki Katayama một lần lên tiếng nhắc lại rằng, chính quyền sẵn sàng phản ứng thích đáng bất cứ lúc nào. Song bà cũng tránh đưa ra những lời lẽ mạnh mẽ hơn.

Theo các nhà phân tích, Tokyo có thể chưa muốn can thiệp ở mức giá hiện tại và trong thời điểm hiện tại, bởi họ lo ngại sự can thiệp sẽ chỉ có tác động hạn chế.

Thực tế cũng đã cho thấy các biện pháp can thiệp trước đây đã thất bại trong việc đảo ngược đà giảm của đồng yên. Trong khi giờ đây lại có thêm vấn đề, đó là đồng USD đang có xu hướng mạnh lên, được củng cố bởi kỳ vọng Fed tăng lãi suất và bất ổn địa chính trị.

Quả vậy khi đồng yên rơi xuống mức 160,725 JPY/USD vào ngày 30/4, mức thấp nhất trong gần 2 năm, Nhật Bản đã thực hiện nhiều vòng can thiệp vào cuối tháng 4 và đầu tháng 5 với tổng quy mô lên tới 11,7 nghìn tỷ yên (72,2 tỷ USD), một chiến dịch can thiệp kỷ lục.

Tuy nhiên động thái này cũng chỉ giúp nâng đồng yên lên mức 155 JPY/USD vào ngày 6/5, để rồi sau đó đồng nội tệ của Nhật lại tiếp tục suy yếu trước sự mạnh lên của đồng USD. Hiện các nhà đầu cơ cũng trở nên mạnh dạn hơn, liên tục xây dựng lại các vị thế bán khống ròng của họ đối với đồng yên, với dữ liệu hàng tuần mới nhất từ một cơ quan quản lý của Mỹ cho thấy vị thế bán khống đạt 11,3 tỷ USD, gần mức cao nhất trong 2 năm.

“Họ không muốn chi bất kỳ đồng yên nào ngay lúc này, bởi vì họ biết rằng họ đang phải đối mặt với nguy cơ lãi suất cao hơn ở Mỹ”, Tony Sycamore - một nhà phân tích thị trường tại IG nói. “Họ có lẽ muốn giữ cho nguồn lực của mình luôn sẵn sàng”, nhà phân tích này nói thêm.

Mức nào thì Tokyo sẽ ra tay?

“Sự can thiệp ngày càng được thúc đẩy bởi tốc độ và sự hỗn loạn hơn là một mức cố định khi thị trường ngày càng thoải mái với các tín hiệu chính sách mờ nhạt”, Masahiko Loo - Chiến lược gia trái phiếu cao cấp tại State Street Investment Management cho biết.

Theo chiến lược gia này, vùng 163-165 là ngưỡng tiếp theo cần theo dõi. “Các cảnh báo đã bị đưa ra trước và mất đi hiệu quả, vì vậy việc chuyển sang chiến lược mơ hồ giúp khôi phục lại giá trị gây sốc của sự can thiệp thực tế”.

Thậm chí nhiều ý kiến cho rằng, việc các nhà đầu tư tăng cường vị thế bán khống lại có thể có lợi cho Tokyo nếu họ chọn hành động, vì các nhà đầu tư đặt cược chống lại đồng yên sẽ buộc phải mua lại đồng yên để đóng vị thế của mình.

“Với sự tích lũy của các lệnh bán khống yên, chúng tôi dự đoán tác động sẽ rất đáng kể nếu việc can thiệp được thực hiện”, Hirofumi Suzuki - chiến lược gia ngoại hối của SMBC cho biết.

Một yếu tố tạo nên sự khác biệt trong kịch bản sẽ là nếu Mỹ tham gia cùng Nhật Bản trong việc can thiệp phối hợp. Các quan chức Nhật Bản thường xuyên trích dẫn tuyên bố chung được ký kết với Washington vào tháng 9 năm ngoái cho phép hành động như vậy để chống lại sự biến động quá mức.

“Xác suất hành động tăng lên đáng kể và không thể loại trừ khả năng phát tín hiệu phối hợp với Bộ Tài chính Hoa Kỳ - đặc biệt nếu việc vượt qua mức 163 kích hoạt đà tăng hướng tới 165”, Chiến lược gia Loo của State Street cho biết.

Tuy nhiên, Takuji Okubo - Nhà kinh tế trưởng của Japan Macro Advisors cho rằng, giải pháp tốt nhất là BOJ nên đẩy nhanh tần suất tăng lãi suất để thị trường biết rằng họ đang tích cực hơn trong việc hỗ trợ đồng yên. “Và nếu điều đó vẫn chưa đủ và đồng yên tiếp tục giảm xuống mức 165, thì việc can thiệp ngoại hối sẽ là hợp lý”.

Còn theo Tony Sycamore của IG, Bộ trưởng Tài chính Katayama có thể sẽ để tỷ giá đô la-yên tăng nhẹ và “thiết lập lại một mức giá mới quanh mức 165, 166”.

Trong khi Daisaku Ueno - Chiến lược gia ngoại hối chính tại Mitsubishi UFJ Morgan Stanley Securities lưu ý rằng, mức khoảng 169 yên - đại diện cho mức thoái lui 50% của đợt giảm giá từ mức cao trước Hiệp định Plaza là 262,80 vào tháng 2 năm 1985 xuống mức thấp kỷ lục 75,31 vào tháng 10 năm 2011 - có thể đóng vai trò là mục tiêu tăng giá ngắn hạn cho cặp đôla-yên.

Nếu mức thoái lui 50% bị vượt qua, Ueno cho biết, “không thể tìm thấy các mốc tâm lý hoặc kỹ thuật rõ ràng nào ở phía tăng giá cho đến khoảng mốc 260 yên”.