Khi nghệ thuật mở ra không gian đối thoại phòng ngừa bạo lực giới

“Một bát thương/A Bowl Of Love” là triển lãm tương tác khai thác chủ đề phụ nữ bị thiệt mạng do yếu tố giới tại Việt Nam, để công chúng suy ngẫm về tình trạng bạo lực giới.

Lễ khai mạc Triển lãm “Một Bát Thương/A Bowl Of Love” chiều 12/11 tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam.

Không gian trưng bày này thuộc khuôn khổ dự án “Những linh hồn đã mất, những chiếc bát trắng: Ghi lại việc phụ nữ bị sát hại do yếu tố giới tại Việt Nam” với sự phối hợp triển khai của Viện Nghiên cứu Phát triển (IDS), Trung tâm Sáng kiến Sức khỏe và Dân số (CCIHP), Varan Vietnam cùng Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, Mạng lưới Phòng ngừa và Ứng phó Bạo lực trên cơ sở giới tại Việt Nam (GBVNet) và Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật - Đại học Quốc gia Hà Nội.

“Một bát thương” gồm 7 tác phẩm nghệ thuật kết nối chặt chẽ với nhau được thực hiện bởi nhà nghiên cứu và nghệ sĩ thị giác Pauline Oosterhoff cùng nhà làm phim Nguyễn Anh.

Bà Lê Thị Thủy, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam trải nghiệm các hoạt động tương tác tại triển lãm.

Tham gia và đồng sáng tạo các tác phẩm triển lãm còn có 16 người phụ nữ. Họ là người bán hàng ở chợ, luật sư, phóng viên, nhà nghiên cứu, người bảo vệ quyền trẻ em và người làm công tác xã hội. Một số cũng là người sống sót sau bạo lực. Họ đã cùng nhau kể lại câu chuyện qua việc thực hiện tác phẩm của riêng mình. 16 người phụ nữ này cũng tham gia vào một bộ phim tài liệu được công chiếu trong khuôn khổ triển lãm. Trong bộ phim, họ cùng chia sẻ những câu chuyện và trải nghiệm của mình.

Triển lãm không tái dựng bạo lực qua các hình ảnh gây sốc. Thay vào đó, những người thực hiện mời người thăm quan chiêm nghiệm, tưởng nhớ và tham gia trực tiếp thông qua hoạt động tương tác.

Triển lãm là sự kết hợp của nghệ thuật đương đại, chế tác thủ công truyền thống Việt Nam và nghiên cứu khoa học xã hội về bạo lực trên cơ sở giới đối với phụ nữ.

Chia sẻ về góc nhìn nghệ thuật, TS. Pauline Oosterhoff, nghệ sĩ kiêm nhà nghiên cứu chính của triển lãm cho biết các tác phẩm mang ý nghĩa vừa để tưởng niệm, vừa tôn vinh. Dưới lăng kính của một nhà nhân học, bà luôn trăn trở về những mối quan hệ giữa người với người mà người ngoài khó lòng thấu hiểu trọn vẹn. Sự cộng tác trong việc xây dựng các tác phẩm của bà luôn rạch ròi và tôn trọng không gian riêng, những người đồng hành hoàn toàn có quyền chủ động quyết định việc họ sẽ chia sẻ điều gì, chia sẻ ra sao hay giữ lại cho riêng mình.

Theo bà Nguyễn Thị Tuyết, Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, đơn vị kỳ vọng triển lãm lần này sẽ trở thành một diễn đàn gắn kết công chúng với các câu chuyện về phụ nữ. Sử dụng ngôn ngữ nghệ thuật sắp đặt hòa quyện cùng những chất liệu văn hóa mộc mạc của Việt Nam, không gian trưng bày mở ra cơ hội tương tác trực tiếp, giúp người xem tự mình cảm nhận, thấu hiểu và từ đó chung tay tạo nên những chuyển biến tích cực cho cộng đồng.

Sự kết hợp giữa nghệ thuật đương đại và kỹ thuật đan lát thủ công truyền thống Việt Nam thu hút sự chú ý của nhiều bạn trẻ.

Phát biểu tại lễ khai mạc, bà Trần Thị Bích Loan, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em thuộc Bộ Y tế cho rằng, triển lãm sẽ đóng góp một không gian đối thoại cho Tháng hành động, nơi những bằng chứng nghiên cứu được đưa đến gần công chúng, những trải nghiệm được lắng nghe, và sự quan tâm có thể trở thành hành động cụ thể.

Triển lãm mở cửa miễn phí, kéo dài từ 12/11 đến hết 30/11 tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam.

Đông đảo khách tham quan trong nước và quốc tế trải nghiệm hoạt động tương tác trực tiếp tại không gian triển lãm.

Công chúng chăm chú theo dõi những câu chuyện, trải nghiệm chân thực của 16 người phụ nữ đồng sáng tạo nên các tác phẩm.

Không gian trưng bày gợi mở sự tưởng niệm, chiêm nghiệm sâu sắc về những phận đời phụ nữ chịu ảnh hưởng bởi bạo lực trên cơ sở giới.

Người xem đọc những dòng thông tin ghi chép, mở ra không gian đối thoại nhằm nhận diện và ngăn chặn bạo lực giới.

Đông đảo khán giả yêu nghệ thuật hào hứng xếp hàng chờ vào tham quan triển lãm ngay trong buổi chiều khai mạc.