Khi người dân miền núi bắt nhịp chuyển đổi số

Người dân xã Khả Cửu dần hình thành thói quen sử dụng giao dịch điện tử.

Để lan tỏa phong trào “Bình dân học vụ số”, xã đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức như tổ chức hội nghị quán triệt tới cán bộ, các đoàn thể; lồng ghép nội dung chuyển đổi số trong các cuộc họp dân, trên hệ thống loa truyền thanh, Fanpage và các nhóm Zalo cộng đồng. Đồng thời, UBND xã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo triển khai phong trào gắn với phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng số cho cán bộ và người dân địa phương. Các nhiệm vụ liên quan đến chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ được đưa vào kế hoạch công tác của địa phương với mục tiêu cụ thể, phù hợp điều kiện thực tế xã miền núi.

Qua triển khai bước đầu, các nhóm chỉ tiêu về chính quyền số, kinh tế số, giáo dục, y tế và xã hội số trên địa bàn xã Khả Cửu đạt kết quả tích cực, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, cải cách hành chính và giúp người dân miền núi dần tiếp cận, làm quen với môi trường số. Điểm nổi bật nhất là sự thay đổi trong hoạt động của chính quyền cơ sở. Đến nay, tỷ lệ cán bộ, công chức có kỹ năng số, sử dụng thành thạo các nền tảng phục vụ nhiệm vụ chuyên môn đạt mức cao. 100% cán bộ, công chức của xã đạt chuẩn về trình độ chuyên môn. Xã cũng hoàn thiện chuẩn hóa cơ sở dữ liệu đảng viên 4.0 đạt 100% theo yêu cầu.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin giúp giảm đáng kể thời gian xử lý công việc, hạn chế giấy tờ hành chính, đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch trong điều hành. Đến nay, 100% khu dân cư của xã được phủ sóng điện thoại di động, tạo nền tảng quan trọng để địa phương triển khai các nội dung của phong trào “Bình dân học vụ số”, nhất là việc hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử và các ứng dụng số trong đời sống hằng ngày. Từ chỗ còn bỡ ngỡ với thao tác trên thiết bị điện tử, nay nhiều người dân đã có thể tự tra cứu tiến độ hồ sơ hoặc gửi phản ánh, kiến nghị qua môi trường mạng thay vì phải đi lại nhiều lần như trước.

Một trong những cách làm hiệu quả là xã phát huy vai trò của 31 Tổ công nghệ số cộng đồng tại các khu dân cư. Đây được xem là “cánh tay nối dài” của chính quyền trong phổ cập kỹ năng số cho người dân. Không tổ chức theo kiểu lý thuyết khô cứng, các thành viên tổ công nghệ đến từng hộ gia đình, trực tiếp “cầm tay chỉ việc” cho người dân từ cách tạo tài khoản, đăng nhập ứng dụng, thanh toán tiền điện, tiền nước bằng điện thoại đến nộp hồ sơ dịch vụ công trực tuyến...

Các hộ sản xuất, kinh doanh cũng bắt đầu tận dụng Facebook, Zalo, TikTok để quảng bá sản phẩm nông sản, đặc sản địa phương thay vì chỉ bán theo cách truyền thống. Người dân không còn phải đi xa để thanh toán các khoản dịch vụ thiết yếu. Việc trao đổi, mua bán cũng thuận tiện hơn nhờ điện thoại thông minh và mạng xã hội. Nhiều người dân trước đây còn e ngại giao dịch điện tử thì nay đã dần hình thành thói quen thanh toán không dùng tiền mặt.

Trong lĩnh vực giáo dục và y tế, chuyển đổi số cũng đem lại những chuyển biến rõ nét. Tại Trạm Y tế xã, hồ sơ sức khỏe điện tử và phần mềm liên thông khám chữa bệnh từng bước được triển khai. Người dân bắt đầu làm quen với việc tích hợp sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID thay cho nhiều loại giấy tờ trước đây. Các trường học đã áp dụng học bạ điện tử, sổ liên lạc điện tử, sổ điểm điện tử và nhiều nền tảng dạy học trực tuyến như LMS, Zoom, Microsoft Teams.

Không chỉ phục vụ công tác quản lý, chuyển đổi số còn được xã gắn với phát triển kinh tế và gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương. Những năm gần đây, địa phương đẩy mạnh phát triển du lịch cộng đồng tại Bản Hắm, Bản Chuôi; đồng thời ứng dụng nền tảng số để quảng bá hình ảnh, giới thiệu văn hóa dân tộc Mường và các sản phẩm đặc trưng của xã. Trong sản xuất nông, lâm nghiệp, việc áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật cũng được chú trọng ngay từ khâu cung ứng giống, vật tư nông nghiệp đến phòng, chống dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi. Nhờ tăng cường thông tin, hướng dẫn qua môi trường số, người dân tiếp cận nhanh hơn với các biện pháp kỹ thuật phục vụ sản xuất.

Phong trào “Bình dân học vụ số” ở Khả Cửu từng bước mở ra cơ hội để người dân miền núi có thể nắm bắt và làm chủ công nghệ số, từ đó tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số, xã hội số.