Khi người trụ cột không trở về...

Lãnh đạo Sở Nội vụ thăm hỏi, động viên gia đình nạn nhân bị tai nạn lao động trên địa bàn tỉnh.

Gánh nặng người ở lại

Anh Lê Quang Tảo, công nhân Công ty CP Hoàng Trường tử vong trong một vụ tai nạn tại nơi sản xuất khi mới 40 tuổi. Anh là lao động chính trong gia đình có ba con nhỏ, cháu út sinh năm 2022. Từ ngày chồng mất, mọi chi phí sinh hoạt và học hành đều dồn lên vai chị Lê Thị Hồng. Chị vừa đi làm, vừa một mình chăm ba con nhỏ. Trong căn nhà nhỏ ở xã Trường Lâm, chiếc áo bảo hộ lao động của anh Tảo vẫn treo nơi góc tường. Chị Hồng chia sẻ: “Nhiều lúc nhìn các con còn quá nhỏ mà thương. Giờ chỉ mong có sức khỏe để đi làm, lo cho các cháu được học hành đầy đủ”.

Không riêng gia đình anh Tảo, nhiều mái nhà khác cũng rơi vào cảnh chông chênh sau những vụ tai nạn lao động.

Anh Đoàn Quang Định, thợ lắp đặt và sửa chữa thiết bị điện thuộc Chi nhánh số 02 - Công ty TNHH Long Hành Thiên Hạ, tử vong trong quá trình làm việc. Người đàn ông sinh năm 1983 ra đi, để lại cha mẹ già và hai con nhỏ, trong đó cháu út mới sinh năm 2023. Từ ngày chồng mất, chị Triệu Hoa Tâm trở thành chỗ dựa duy nhất của cả gia đình. Gánh nặng mưu sinh, chăm con nhỏ và phụng dưỡng cha mẹ già khiến cuộc sống vốn khó khăn càng thêm chật vật. “Trước đây việc lớn việc nhỏ đều có chồng cùng lo. Giờ một mình tôi phải cố gắng gánh vác tất cả”, chị Tâm chia sẻ.

Những cảnh báo từ sự lơ là

Theo báo cáo của Sở Nội vụ, phần lớn nạn nhân trong các vụ tai nạn lao động thời gian qua đều trong độ tuổi lao động, và là lao động chính của gia đình. Điều đó đồng nghĩa, mỗi vụ tai nạn không chỉ lấy đi một sinh mạng mà còn kéo theo những hệ lụy đối với người ở lại.

Các vụ tai nạn chủ yếu xảy ra ở những lĩnh vực có nguy cơ cao như xây dựng, sản xuất công nghiệp và vật liệu xây dựng. Đáng chú ý, gần 1/3 số vụ tai nạn lao động trong năm 2025 xuất phát từ việc người sử dụng lao động không thực hiện đầy đủ quy định về an toàn lao động. Nhiều doanh nghiệp chưa tổ chức huấn luyện an toàn vệ sinh lao động đầy đủ; quy trình làm việc an toàn còn mang tính hình thức... Trong khi đó, không ít lao động vì áp lực tiến độ, mưu sinh nên chủ quan, bỏ qua các quy định bảo hộ trong quá trình làm việc.

Đáng chú ý, trong năm 2025 đã có 6 vụ việc bị cơ quan điều tra khởi tố để xử lý vi phạm quy định về an toàn lao động. Điều này cho thấy nhiều tai nạn không chỉ là rủi ro nghề nghiệp đơn thuần mà đã có dấu hiệu vi phạm pháp luật do coi nhẹ các quy trình bảo đảm an toàn tại nơi làm việc.

Không thể đánh đổi an toàn bằng tiến độ

Thực tế, nhiều vụ tai nạn lao động xuất phát từ sự chủ quan trong quản lý, cắt giảm quy trình an toàn hoặc chạy theo tiến độ sản xuất. Trong khi đó, những doanh nghiệp chú trọng đầu tư công nghệ, kiểm soát rủi ro và siết chặt quy trình vận hành lại có thể giảm đáng kể nguy cơ xảy ra sự cố.

Tại Công ty TNHH Miza Nghi Sơn, khoảng 90% dây chuyền sản xuất đã được tự động hóa và vận hành trên nền tảng số. Hệ thống camera giám sát, cảm biến nhiệt và cảnh báo tự động được lắp đặt tại các khu vực có nguy cơ cao nhằm phát hiện sớm rủi ro trong quá trình vận hành. Ông Hà Thọ Bảo, Trưởng Phòng Kinh doanh, cho biết: “Đầu tư cho an toàn lao động là điều kiện để sản xuất bền vững. Tại công ty chúng tôi, tỷ lệ sự cố và tai nạn lao động đã giảm từ khoảng 2,5% năm 2022 xuống còn 0,8% năm 2025. Điều đó cho thấy, khi quy trình an toàn được kiểm soát chặt chẽ, nguy cơ tai nạn lao động hoàn toàn có thể giảm đáng kể”.

Bên cạnh trách nhiệm của doanh nghiệp, các cơ quan chức năng cũng đang tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành quy định về an toàn vệ sinh lao động tại các lĩnh vực có nguy cơ cao. Nhiều trường hợp vi phạm đã bị xử lý nhằm nâng cao tính răn đe và phòng ngừa. Tuy nhiên, những quy định và chế tài sẽ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi cả doanh nghiệp và người lao động cùng nâng cao ý thức chấp hành trong quá trình làm việc.