Khi phong trào văn hóa, thể thao cơ sở đi vào chiều sâu

Các hoạt động văn hóa, văn nghệ trên địa bàn xã Thiết Ống góp phần nâng cao đời sống tinh thần cộng đồng.

Trong cuộc sống hiện đại, các hoạt động văn hóa - văn nghệ (VHVN), thể dục - thể thao (TDTT) ở cơ sở ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc xây dựng cộng đồng đoàn kết, vững mạnh. Đến nay, tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh, các hoạt động phong trào văn hóa, thể thao không còn mang tính hình thức mà dần hướng tới chiều sâu, hiệu quả và chất lượng thực sự. Sự thay đổi ấy bắt nguồn từ nhận thức: văn hóa, thể thao là nền tảng tinh thần của xã hội. Khi phong trào được tổ chức gắn với nhu cầu thực tiễn, chính cộng đồng đang khẳng định vai trò là chủ thể duy trì và tổ chức có hiệu quả các hoạt động văn hóa, thể thao ở mỗi khu dân cư.

Ở xã Công Chính, thôn Hậu Sơn được nhắc đến là điểm sáng trong các phong trào văn hóa, thể thao của xã. Vào mỗi buổi chiều, khi công việc mưu sinh tạm gác lại, người dân trong thôn lại cùng nhau đến nhà văn hóa tập luyện thể thao. Không khí sinh hoạt cộng đồng vì thế luôn rộn ràng, dần đi vào nền nếp như một phần tất yếu của đời sống thường ngày. Theo ông Mạch Ngọc Lượng, trưởng thôn Hậu Sơn, điều làm nên chất lượng của phong trào chính là xuất phát từ nhu cầu và tinh thần cộng đồng. “Giờ đây người dân đến nhà văn hóa không phải vì phong trào hay vận động, mà vì thấy tập luyện giúp khỏe hơn, vui hơn. Nhà văn hóa thôn vì thế không còn là nơi “mở cửa khi có việc” mà đã trở thành điểm hẹn quen thuộc hàng ngày, nơi người dân rèn luyện sức khỏe, gắn kết tình làng nghĩa xóm. Cũng chính từ những buổi tập luyện giản dị ấy đã tạo nên sự đoàn kết, thúc đẩy việc thực hiện có hiệu quả các nội dung phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Năm 2025, thôn có trên 95% hộ đạt gia đình văn hóa, 97% hộ gia đình đạt danh hiệu “Ông bà mẫu mực, con cháu hiếu thảo” và trên 60% người dân tham gia tập luyện TDTT thường xuyên” - ông Lượng cho biết.

Ở khu vực miền núi, các hoạt động văn hóa, thể thao cũng từng bước được tổ chức theo hướng linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế và đặc thù từng địa phương. Qua đó nhằm tăng cường sự gắn kết cộng đồng, củng cố các giá trị văn hóa truyền thống trong tình hình mới.

Là địa phương có tới 75% là đồng bào dân tộc Mường, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, xã Thiết Ống đã quan tâm triển khai nhiều chương trình giao lưu VHVN, TDTT nhằm tăng cường sự đoàn kết trong cộng đồng và xây dựng không gian văn hóa chung hài hòa, giàu bản sắc. Theo ông Bùi Trung Hạnh, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Thiết Ống, phong trào trên địa bàn xã phát triển rất mạnh, người dân tích cực hưởng ứng. Cùng với các hoạt động chung do xã tổ chức, các thôn còn thường xuyên giao lưu văn nghệ, bóng chuyền hơi theo cụm hoặc giữa các thôn với nhau. Hiện 24/24 khu dân cư trên địa bàn xã đều có đội văn nghệ, thể thao; số lượng người dân tham gia tập luyện TDTT thường xuyên khoảng trên 60%. Tuy nhiên, khó khăn hiện nay đó là thiết chế văn hóa ở một số thôn chưa thực sự đảm bảo nhu cầu hoạt động, trong đó thôn Luồng hiện chưa có nhà văn hóa cần sớm được quan tâm đầu tư để người dân có không gian sinh hoạt chung, thúc đẩy phong trào văn hóa, thể thao của xã phát triển hơn nữa trong thời gian tới.

Từ thực tiễn ở các địa phương cho thấy, điểm chung của phong trào văn hóa, thể thao cơ sở hiện nay là sự dịch chuyển từ “phát động” sang “duy trì”, từ “số lượng” sang “chất lượng”. Cùng với đó, hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở ngày càng được quan tâm đầu tư và khai thác hiệu quả hơn. Nhà văn hóa thôn, tổ dân phố không còn là nơi sinh hoạt theo kế hoạch, mà trở thành không gian mở, phục vụ thường xuyên nhu cầu của người dân; sân thể thao không chỉ để thi đấu, mà là nơi rèn luyện sức khỏe hằng ngày của nhiều thế hệ.

Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, năm 2025 tỷ lệ hộ gia đình đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa” đạt 85,4%; khu dân cư văn hóa đạt 84,7%. Đáng chú ý, tỷ lệ người dân tham gia tập luyện TDTT thường xuyên đạt khoảng 45%. Cùng với đó, số lượng các tổ, đội, câu lạc bộ VHVN, TDTT cơ sở luôn có sự gia tăng qua từng năm. Những con số này không chỉ thể hiện “độ bao phủ” của phong trào, mà qua đó còn phản ánh sự chuyển biến về nhận thức và thói quen sinh hoạt của người dân ở các khu dân cư trên địa bàn tỉnh. Ở chiều sâu hơn, phong trào văn hóa, thể thao cơ sở đang góp phần quan trọng vào việc xây dựng môi trường sống lành mạnh, củng cố nền tảng tinh thần của xã hội.

Từ những sân chơi nhỏ, những buổi tập thường ngày, văn hóa và thể thao đã lặng lẽ thấm sâu vào đời sống, trở thành “mạch ngầm” nuôi dưỡng giá trị văn hóa trong cộng đồng. Chính từ chiều sâu ấy, phong trào văn hóa, thể thao cơ sở ở mỗi khu dân cư đang khẳng định vai trò là một trong những trụ cột quan trọng trong xây dựng đời sống văn hóa và con người xứ Thanh trong giai đoạn mới.

Bài và ảnh: Hoài Anh