Khi phụ nữ trở thành hạt nhân xây dựng buôn làng

Thay đổi nếp nghĩ, cách làm

Theo chị Lê Thị Kim Cúc - Chủ tịch Hội LHPN xã Phú Thiện, với đặc trưng chế độ mẫu hệ, phụ nữ Jrai có vai trò quan trọng trong việc giữ gìn nếp sống, phát triển kinh tế gia đình. Vì vậy, Hội lựa chọn phụ nữ làm trung tâm để thay đổi nhận thức người dân.

Đến nay, Hội đã xây dựng được 5 mô hình “Làng phụ nữ kiểu mẫu” trên địa bàn xã, nhằm mục tiêu hỗ trợ chị em phát triển kinh tế, thắt chặt tình đoàn kết, kéo giảm tệ nạn xã hội, xây dựng môi trường xanh - sạch - đẹp gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống.

Theo bà Kpă H’Uyên - Chi hội trưởng Chi hội phụ nữ thôn Plei Tel A (xã Phú Thiện), Chi hội có 147 hội viên, gần 100% hội viên là người Jrai. Trong các tiêu chí của mô hình “Làng phụ nữ kiểu mẫu”, khó khăn nhất là về bảo vệ môi trường và giảm nghèo. Việc nuôi nhốt gia súc dưới gầm nhà sàn là tập quán lâu đời nên việc thay đổi gặp nhiều trở ngại.

“Để tháo gỡ khó khăn, Chi hội kiên trì tuyên truyền theo phương châm “mưa dầm thấm lâu”, đến từng nhà vận động, giải thích tác hại của việc nuôi nhốt gia súc kiểu này đối với môi trường và sức khỏe người dân.

Những hộ neo đơn được hỗ trợ ngày công, hộ khó khăn được giúp kinh phí làm chuồng trại. Nhờ đó, đến nay, 100% hộ chăn nuôi đã di dời chuồng trại ra khỏi gầm nhà sàn; trên 90% hộ xây dựng nhà tiêu, nhà tắm hợp vệ sinh” - bà H’Uyên cho biết.

Bà Kpă H’Uyên (ở giữa) hướng dẫn phụ nữ thôn Plei Tel A dệt thổ cẩm. Ảnh: V.C

Xã Chư A Thai cũng có 5 thôn, làng thành lập mô hình góp phần thay đổi nếp nghĩ, cách làm cho chị em, đặc biệt trong vấn đề bảo vệ môi trường.

Chị Đinh Djơn - Chi hội phó Chi hội phụ nữ thôn Plei Pông (xã Chư A Thai) chia sẻ: “Mô hình được thành lập năm 2021 cùng với sự hỗ trợ của MTTQ Việt Nam, Hội LHPN xã, 100% các hộ dân đã lắp đặt bể chứa rác thải tại nhà và được hướng dẫn phân loại rác thải ngay tại nguồn, giúp quá trình xử lý được nhanh chóng, dễ dàng”.

Trong khi đó, Hội LHPN xã Ia Sao đã thành lập 3 mô hình “Làng phụ nữ kiểu mẫu” tại 3 buôn, trong đó có 2 buôn Jứ Ma Nai, Phu Ma Nher 2 đã về đích nông thôn mới.

Chị Nguyễn Thị Mến - Chủ tịch Hội LHPN xã - cho hay: “Điều dễ nhận thấy nhất là vệ sinh môi trường được cải thiện rõ rệt, quyền phụ nữ và trẻ em được bảo đảm. Chị em tự tin hơn, mạnh dạn tham gia các hoạt động cộng đồng và phát triển kinh tế gia đình”.

Buôn làng khởi sắc

Vào các ngày cuối tuần, phụ nữ trong thôn Plei Pông tập trung quét dọn đường làng, phát quang bụi rậm, trồng hoa, dựng hàng rào xanh, xây dựng cảnh quan xanh - sạch - đẹp.

Bên cạnh đó, các câu lạc bộ “Nuôi heo đất”, “Nói không với tín dụng đen” được thành lập giúp chị em trong thôn biết chi tiêu tiết kiệm, phát triển kinh tế. Qua đó, chung tay giúp Plei Pông hoàn thành các tiêu chí xây dựng làng nông thôn mới trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Hội viên phụ nữ thôn Plei Pông giữ gìn vệ sinh, trồng hoa, cây xanh, xây dựng cảnh quan môi trường xanh - sạch - đẹp. Ảnh: V.C

Ấn tượng đầu tiên của nhiều người khi đến thôn Plei Tel A là những con đường bê tông sạch sẽ, những ngôi nhà sàn khang trang, không còn cảnh chuồng bò, chuồng heo dựng tạm bợ dưới gầm nhà sàn như trước. Đó là thành quả sau hơn 3 năm xây dựng làng phụ nữ kiểu mẫu theo phát động của Hội LHPN xã.

Chị Nay H’Un (đứng trước) làm chuồng trại chăn nuôi bò để đảm bảo vệ sinh môi trường ở thôn Plei Tel A. Ảnh: V.C

Giới thiệu với chúng tôi đàn bò béo tốt của gia đình, chị Nay H’Un (thôn Plei Tel A) vui mừng kể: “Ngày trước, gia đình nuôi bò dưới gầm nhà sàn vì sợ mất trộm. Sau khi được vận động, gia đình làm chuồng riêng cho bò, trồng cỏ và tích trữ rơm khô làm thức ăn quanh năm.

Nhờ vậy, đàn bò khỏe mạnh, sinh sản nhanh. Với 11 con bò, hơn 2 ha mì và 3 sào lúa nước, mỗi năm nhà tôi thu nhập hơn 100 triệu đồng”.

Đặc biệt, năm 2023, tổ liên kết dệt thổ cẩm của Chi hội phụ nữ thôn Plei Tel A được thành lập không chỉ góp phần giữ gìn nghề truyền thống mà còn tạo việc làm, tăng thu nhập cho phụ nữ địa phương.

Cặm cụi hướng dẫn chị em dệt tấm chăn thổ cẩm dưới gầm nhà sàn, bà Kpă H’Uyên phấn khởi cho biết: “Plei Tel A về đích nông thôn mới năm 2024. Hiện thôn chỉ còn 4 hộ nghèo và 37 hộ cận nghèo”.

Theo bà Ksor H’Yat - Chi hội trưởng Chi hội phụ nữ buôn Phu Ma Nher 2, Chi hội có 170 hội viên, trong đó trên 80% là người Jrai. Sau hơn 2 năm triển khai mô hình, đã góp phần quan trọng để buôn không còn hộ nghèo, chỉ còn 7 hộ cận nghèo. Ngoài 100% số hộ chăn nuôi đã di dời chuồng trại, số hộ có nhà tiêu, nhà tắm hợp vệ sinh trong buôn cũng đạt trên 90%.

“Buôn Phu Ma Nher 2 cũng thành lập được 1 CLB cồng chiêng, thường xuyên tập luyện, tham gia các hội thi, ngày hội văn hóa do các cấp tổ chức. Cuối tháng 4 vừa qua, Chi hội phụ nữ buôn ra mắt mô hình “Gia đình số”, mở thêm cơ hội để chị em tiếp cận công nghệ số, phục vụ đời sống và sản xuất” - bà H’Yat hào hứng nói.