Khi phương án tránh Hormuz cũng trở thành tuyến đường rủi ro

Theo Reuters, mức phí bảo hiểm được báo giá đối với các tàu chở dầu liên quan đến Ả Rập Xê-út ghé cảng Yanbu trên Biển Đỏ đã tăng gấp ba lần, lên khoảng 3% giá trị con tàu, so với chưa đến 1% hồi đầu tháng 7. Tại các cảng của Vương quố này ở xa hơn về phía Nam, trong đó có Jizan, mức phí được báo giá có thể lên tới 7%. Trong khi đó, các chuyến tàu đi qua eo biển Hormuz đang phải chịu mức phí khoảng 6-9%.

Điều này khiến mỗi chuyến hàng phải gánh thêm hàng triệu USD chi phí.

Một chuyến hàng xuất phát từ Yanbu có thể phải trả khoảng 3 triệu USD tiền bảo hiểm rủi ro chiến tranh. Chi phí này có thể lên tới 7 triệu USD đối với các chuyến hàng từ những cảng xa hơn về phía Nam hoặc đi qua Hormuz, so với mức ít nhất 100.000 USD trước khi xung đột nổ ra. Giá thuê tàu hiện ở mức ít nhất 500.000 USD/ngày, trong khi nhiên liệu hàng hải có thể làm phát sinh thêm từ 100.000 USD/ngày trở lên.

Ả Rập Xê-út đã chi hàng tỷ USD xây dựng đường ống Đông-Tây nhằm giảm sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Tuyến đường ống này từng vận chuyển khoảng 4 triệu thùng dầu/ngày xuyên qua lãnh thổ Ả Rập Xê-út tới Yanbu, sau khi các biện pháp hạn chế của Iran khiến lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz sụt giảm mạnh.

Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đã khiến đường ống này phải ngừng hoạt động hồi đầu tháng. Aramco sau đó đã khởi động lại tuyến đường ống với công suất giảm, mặc dù tính đến thứ Năm, hoạt động bốc dầu tại Yanbu vẫn chưa được nối lại, bất chấp những thông tin trước đó cho rằng việc bốc hàng đã được lên lịch.

Sự gián đoạn này buộc Ả Rập Xê-út phải quay trở lại sử dụng các cảng ở vịnh Ba Tư. Aramco đã bán khoảng 60 triệu thùng dầu cho các chuyến hàng giao trong tháng 9 và tháng 10 từ cảng Ras Tanura, với dầu thô được vận chuyển qua eo biển Hormuz để thực hiện các hoạt động chuyển tải từ tàu sang tàu gần Sohar. Các khách hàng châu Á đã mua phần lớn lượng dầu này, trong khi một số khách hàng châu Âu mua dầu Ả Rập Xê-út theo hợp đồng dài hạn được thông báo rằng họ sẽ không nhận được dầu Saudi trong tháng 10.

Tuyến đường qua Biển Đỏ cũng có vấn đề riêng: lực lượng Houthi đã đe dọa các tàu có liên quan đến Ả Rập Xê-út hoạt động quanh eo biển Bab el-Mandeb.

Các công ty vận tải biển nhận thấy có sự khác biệt đáng kể về mức độ bảo đảm an ninh giữa hai điểm nghẽn hàng hải này. Theo các nguồn tin của Reuters, lực lượng Mỹ đã cung cấp một số hỗ trợ trên không quanh eo biển Hormuz trong những tháng gần đây. Tuy nhiên, không có hoạt động bảo vệ tương tự của Mỹ tại Biển Đỏ.

Ả Rập Xê-út hiện có hai tuyến xuất khẩu, nhưng cả hai đều đang phải đối mặt với những phiên bản khác nhau của cùng một vấn đề: tàu vận chuyển đắt đỏ, bảo hiểm đắt đỏ và mức độ bất định ngày càng lớn về khả năng đưa dầu thô đến đúng nơi cần đến.