Mỹ - Trung duy trì 'khoảng lặng' thuế quan, tạo tín hiệu tích cực cho thương mại toàn cầu

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình - Ảnh: Tân Hoa xã/TTXVN 

Theo Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, Washington và Bắc Kinh thống nhất kéo dài "Thỏa thuận Busan" từ thời hạn ban đầu là ngày 10/11/2026 đến ngày 10/1/2027. Khuôn khổ này đã giúp hai nước tạm thời hạ nhiệt căng thẳng thương mại sau giai đoạn áp dụng các biện pháp trả đũa lẫn nhau.

Việc gia hạn đồng nghĩa các biện pháp đình chiến hiện nay tiếp tục được duy trì trong hai tháng, tạo thêm thời gian để hai bên thảo luận về một thỏa thuận kinh tế rộng hơn.

Thông báo được đưa ra trong thời gian Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm cấp Nhà nước tới Mỹ và hội đàm với Tổng thống Donald Trump, sau cuộc gặp giữa Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong tại Washington.

Theo ông Bessent, hai bên có khả năng đạt một gói thỏa thuận kinh tế lớn hơn trước thời hạn tháng 1/2027. Nếu một số bất đồng chưa thể được giải quyết, Washington và Bắc Kinh cũng có thể tiếp tục gia hạn khuôn khổ hiện nay.

Một trong những nội dung đáng chú ý là hai nước đang nghiên cứu xây dựng danh mục hàng hóa được hưởng mức thuế thấp hơn. Phía Mỹ cho biết các mặt hàng Trung Quốc có thể được xem xét chủ yếu là hàng tiêu dùng và sản phẩm công nghệ thấp. Ở chiều ngược lại, danh mục hàng hóa của Mỹ có thể bao gồm năng lượng, nông sản và một số thiết bị y tế.

Phía Trung Quốc cũng có thể công bố thêm các thỏa thuận mua nông sản Mỹ, trong khi hai nước xem xét khả năng mở rộng hợp tác trong lĩnh vực dịch vụ tài chính. Đây là những lĩnh vực có khả năng tạo thêm dòng chảy thương mại và đầu tư nếu các cam kết được cụ thể hóa.

Tuy nhiên, một số vấn đề vẫn cần tiếp tục được xử lý. Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho rằng việc Trung Quốc thực hiện một số cam kết trong thỏa thuận trước đây chưa hoàn toàn đáp ứng kỳ vọng của Washington. Mỹ sẽ tiếp tục theo dõi tiến độ thực hiện trong những tháng tới trước khi quyết định bước đi tiếp theo.

Thỏa thuận đình chiến thương mại hiện nay bắt nguồn từ cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình tại Busan, Hàn Quốc, tháng 10/2025. Khuôn khổ này đã giúp hạ một số mức thuế tăng cao trong giai đoạn hai nước liên tục áp dụng các biện pháp thương mại đối với hàng hóa của nhau.

Những tín hiệu mới từ Washington cho thấy khuôn khổ đình chiến đang tiếp tục được sử dụng như một "khoảng đệm" nhằm ngăn căng thẳng thương mại leo thang trong lúc hai bên tìm kiếm một thỏa thuận dài hạn hơn.

Tại cuộc gặp thượng đỉnh ở Nhà Trắng ngày 24/9, Tổng thống Donald Trump cho biết vòng tham vấn kinh tế và thương mại mới nhất giữa các nhóm công tác hai nước đã đạt thêm kết quả, đồng thời kêu gọi tiếp tục đối thoại để hướng tới một thỏa thuận tốt hơn.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng cho biết các đoàn kinh tế, thương mại hai nước đã đạt được một thỏa thuận mới, coi đây là tín hiệu tích cực đối với các ngành công nghiệp, người dân hai nước và nền kinh tế toàn cầu. Theo ông, để duy trì quan hệ kinh tế, thương mại ổn định, hai bên cần tiếp tục mở rộng các lĩnh vực hợp tác và thu hẹp danh sách những vấn đề còn bất đồng.

Ngoài thương mại hàng hóa, Mỹ và Trung Quốc đang mở rộng trao đổi sang những lĩnh vực mới có ảnh hưởng ngày càng lớn đối với kinh tế toàn cầu.

Hai bên thảo luận đề xuất thiết lập cơ chế trao đổi cảnh báo về các sự cố liên quan đến trí tuệ nhân tạo và tấn công mạng có khả năng ảnh hưởng tới an ninh quốc gia.

Tại hội đàm, Tổng thống Trump nhấn mạnh vai trò của AI đối với tương lai, cho rằng Mỹ và Trung Quốc cần duy trì đối thoại và tăng cường hợp tác trong lĩnh vực này. Chủ tịch Tập Cận Bình cũng cho rằng hai nước có nhiều cơ sở để hợp tác về AI, bao gồm trao đổi về lợi ích, rủi ro và phối hợp ngăn chặn việc sử dụng công nghệ sai mục đích.

Hai nhà lãnh đạo đồng thời nhất trí ủng hộ lẫn nhau trong việc tổ chức Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) và Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) năm 2026.

Trong bối cảnh thương mại quốc tế thời gian qua chịu sức ép từ căng thẳng thuế quan, phân mảnh chuỗi cung ứng và gia tăng các biện pháp hạn chế thương mại, việc Mỹ và Trung Quốc tiếp tục kéo dài đình chiến chưa giải quyết toàn bộ bất đồng giữa hai bên. Tuy nhiên, quyết định này giúp hạn chế nguy cơ xuất hiện một vòng leo thang thuế quan mới trong ngắn hạn, đồng thời duy trì không gian đàm phán giữa hai nền kinh tế có ảnh hưởng lớn nhất tới thương mại thế giới.

Nếu những nội dung đang được thảo luận về giảm thuế, mở rộng mua bán nông sản, năng lượng, thiết bị y tế và dịch vụ tài chính được cụ thể hóa, tác động của thỏa thuận có thể vượt ra ngoài quan hệ song phương, góp phần củng cố niềm tin của doanh nghiệp, duy trì dòng chảy thương mại và giảm một phần bất định đối với kinh tế toàn cầu.